Кіріспе
Үндістандық рухани көшбасшы
Рави Шанкар (13 мамыр 1956 жылы туған) – үндістандық йога гуруы, рухани көшбасшы. Оны Шри Шри (құрметті атау), Гуру-джи немесе Гурудев деп атайды. 1970 жылдардың ортасынан бастап ол Трансценденталды медитацияның негізін қалаушы Махариши Махеш Йогидің шәкірті болды. 1981 жылы «Өмірді жақсарту» қорын құрды.
Өмір
Рави Шанкар Тамил Надудың Папанасам қаласында Вишалакши мен Р. С. Венкат Ратнам отбасында дүниеге келген. Ол Бханумати Нарасимханның інісі. Оған «Рави» (үнді есімі, «күн» деген мағынаны білдіреді) деген есім қойылды, себебі ол жексенбі күні туған, ал «Шанкар» – сегізінші ғасырғы индуист қасиеттісі Ади Шанкараның құрметіне, оның туған күні Рави Шанкардың туған күнімен бірге болған. Рави Шанкардың алғашқы ұстазы – Үндістанның Веда ғалымы және Махатма Гандидің жақын досы Судакар Чатурведи. Ол Бенгалуру университетінің Сент-Джозеф колледжін бітіріп, ғылым бакалавры дәрежесін алған. Бітіргеннен кейін ол екінші ұстазы Махариши Махеш Йогимен бірге Веда ғылымы туралы лекциялар оқып, конференциялар ұйымдастырды, сондай-ақ Трансцендентальдік медитация мен Аюрведа орталықтарын ашты. 1980-жылдары ол әлем бойынша рухани білім берудің тәжірибелік курстарын өткізді. Оның айтуынша, 1982 жылы Карнатака штатының Шивамогга қаласының жанындағы Бхадра өзенінің жағасында он күн үнсіздікте болғаннан кейін, оған ырғақты тыныс алу практикасы – Сударшан Крия «өлеңдей, шабыттанған» күйде келген. Ол: «Мен оны үйреніп, үйретуге кірістім» деп қосты. 1983 жылы Швейцарияда «Өмір өнері» атты алғашқы курсын өткізді. 1986 жылы Солтүстік Америкадағы алғашқы курс өткізу үшін АҚШ-тың Калифорния штатындағы Apple Valley қаласына сапар шекті.
Руханилық
Оның пікірінше, руханилық – махаббат, мейірімділік және ынтақ сияқты адамдық құндылықтарды күшейтетін нәрсе. Ол кез келген бір дінге немесе мәдениетке ғана тән емес. Сондықтан ол барлық адамдарға ашық. Оның айтуынша, біздің адамзат отбасының бір бөлігі ретінде бөлісетін рухани байланысымыз ұлттыққа, жынысқа, дінге, мамандыққа немесе бізді бөліп тұратын басқа да белгілерден гөрі маңыздырақ. Оның ойынша, ғылым мен руханилық байланысты және үйлесімді, екеуі де білуге деген құштарлықтан туындайды. "Мен кіммін?" деген сұрақ руханилыққа жетелейді; ал "Бұл не?" деген сұрақ ғылымға жетелейді. Ол қуаныштың тек қазіргі сәтте ғана мүмкін болатынын баса айтып, стресс пен зорлық-зомбылықтан азат әлем құруды көздейді. Оның бағдарламалары осы мақсатқа жетуге көмектесетін практикалық құралдар ұсынады делінеді. Ол тыныс алуды дене мен сана арасындағы байланыс және сананы сергітетін құрал ретінде қарастырады, сонымен қатар медитация/рухани тәжірибе мен басқаларға көмектесудің маңыздылығын атап көрсетеді. Оның пікірінше, "Шындық – түзу сызықты емес, шар тәрізді, сондықтан ол қарама-қайшылықты қамтиды".
Пәкістан
Ол 2004 жылы Пакистанға жақсылық ниетімен сапар жасады және 2012 жылы Исламабад пен Карачиде «Өмірді жаңару өнері» орталықтарын ашты. 2014 жылдың наурыз айында қарулы адамдар Исламабадтағы орталықты өртеп тастады.
Ирак
2007 жылы және 2008 жылы премьер-министр Нури әл-Маликитің шақыруымен Иракқа жасаған сапалары барысында ол әлемдік бейбітшілікті қолдау мақсатында саяси және діни лидерлермен кездесті. 2014 жылдың қараша айында Рави Шанкар Ирактың Эрбиль қаласындағы қашқын лагерьлеріне сапар жасады. Ол сондай-ақ аймақтағы езидтер мен басқа да мұсылман емес халықтардың қиын жағдайына қатысты конференция ұйымдастырды.
Колумбия мен FARC
2015 жылдың маусым айында Рави Шанкар Колумбия үкіметінің және FARC делегацияларының Гаванада Колумбия қақтығысын реттеу бойынша келіссөздер жүргізіп жатқан кезде олармен кездесті. Ол FARC басшыларын саяси мақсаттарына және әлеуметтік әділдікке қол жеткізу үшін Гандидің зорлықсыздық принципін ұстануға шақырды. Осы еңбегі үшін Колумбияның Өкілдер палатасы оған Симон Боливар демократия орденін, рыцарь кресті дәрежесімен марапаттады.
Венесуэла
2019 жылы Рави Шанкар венесуэлалық екі тараптың да басшыларымен кездесіп, диалогты ынталандыру, саяси қақтығысты тоқтату және елде бейбітшілік пен тұрақтылықты қалпына келтіру мақсатында болды.
Кашмир, Үндістан
Оңтүстік Азиядағы бейбітшілік форумы 2016 жылдың қараша айында Джамму қаласында "Кашмир – жұмаққа қайта оралу" атты конференцияда іске қосылды. Рави Шанкардың сөзіне сәйкес, Кашмирдегі халықтың 90 пайызы бейбітшілік қалайды, бірақ оларға көңіл бөлмейді. Ол: "Кашмир мәселесін шешуге тек қана кашмирліктердің өзі батыл қадам жасауы керек" деді. Бұл форум Оңтүстік Азияның сегіз елінің кәсіпкерлік, біліктілікті дамыту, мәдени алмасу, білім беру салаларындағы серіктестік және әйелдерді күштендіру салаларында ынтымақтастық орнатуға бағытталған.
Солтүстік-шығыс Үндістан
2017 жылдың тамызында Үндістанның 71-ші тәуелсіздік күні қарсаңында Манипур штатында 11 экстремистік ұйымның 68 мүшесі үкімет алдында тәуелділікке келді. Манипурдың бас министрі Н. Бирен Сингх Рави Шанкардың осы оқиғаны мүмкін еткені үшін және "даулы аймақтарда бейбітшілік орнатуға" салған еңбегі үшін оны жоғары бағалады. Рави Шанкардың ұйымы Манипурде соңғы 15 жылдан бері жұмыс істеп келеді. 2017 жылдың қыркүйегінде өткен "Түрліліктің күші – Солтүстік-Шығыс халықтарының конференциясында" Рави Шанкар тағы 500 экстремист "қаруларын тастап, бейбіт процеске қосылуға" асығып отырғанын мәлімдеді. Конференцияға Солтүстік-Шығыстан шыққан 67 бүлікші ұйымның өкілдері қатысты. Кез келген бүлікші топтың бейбіт жолмен қосылуына көмектесуге әзір екенін білдірген Рави Шанкар, оның ұйымы осы мақсатта соңғы 10-12 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқанын және "соңғы мылтық жерге түскенше жұмысын жалғастыра беретінін" айтты. Конференцияның үйлестірушісі, бұрынғы ULFA Бас хатшысы Ануп Четия Рави Шанкардың аймақтағы бейбітшілікке деген ықыласы мен күш-жігерін бағалады.
Аёдхьядағы Рам-Мандир даулы мәселесі
Рави Шанкардың 2017 жылы Айодхья дауына араласу әрекеттері индус және мұсылман лидерлерінен қарама-қайшы пікірлер алды. Үндістанның Жоғарғы Сотының соттан тыс келісімге келу ұсынысы негізінде, ол екі қауымның да көршілес жер участаларын бір-біріне "сыйға тартуы" арқылы өзара келісімге келуді ұсынды. Бұл ұсыныс көптеген күмән мен қарсылыққа ұшырады. 2019 жылдың наурыз айында ол Үндістанның Жоғарғы Сотымен 8 апта ішінде дауды шешуге міндеттелген 3 мүшелі медиация комиссиясына тағайындалды. Жоғарғы Соттың соңғы шешімімен даулы жер храм салу үшін сенімділікке берілді, ал жақын жерде мешіт салу үшін басқа жер бөлінді.
Діни диалог
Рави Шанкар дінаралық диалогқа қатысады және қазіргі уақытта Илья дінаралық институтының Әлемдік діни лидерлер кеңесінің мүшесі болып табылады. 2008 және 2010 жылдары өткен дінаралық саммиттер арқылы ол діни лидерлерді ғалымдармен бірлесіп, ВИЧ-қа қарсы күреске жұмылдырды. 2013 жылдың шілдесінде Женевадағы ЮНЭЙДС штаб-пәтерінде өткен кездесуде ВИЧ-тің алдын алу, гендерлік зорлық-зомбылық, стигма және дискриминация сияқты мәселелер талқыланды.
Түрме бағдарламасы
1992 жылы ол түрмедегі сотталғандарды оңалту және оларды қоғамға қайта бейімдеу мақсатында түрме бағдарламасын іске қосты.
Сын
2012 жылы Рави Шанкар Джайпурдағы шараға қатысқанда, Үндістанның кейбір мемлекеттік мектептері террористік ұйымдар деп жарияланған, Үндістандағы радикалды коммунистік топтардың – наксализм қозғалысының ошағы болып табылады деп мәлімдеді. "Барлық мемлекеттік мектептер мен колледждер жекешелендірілуі керек. Үкіметтің мектеп ашуы қажет емес. Көбінесе мемлекеттік мектептерде оқитын балалар наксализм мен зорлық-зомбылыққа бейім болады. Жеке мектептерде оқитындар мұндай жағдайға түспейді", – деп оның сөзін медиа есептері келтірді. Білім берушілер мен министрлер оның бұл пікірін "өкінішті, негізсіз" деп айыптап, "жекешелендіруге қатысты абсурдты логика" деп сипаттады. Кейін Шанкар барлық мемлекеттік мектептер наксализмді тудырады деп айтпағанын түсіндірді. Ол Twitter желісіндегі аккаунтында былай деп жазды: "Мен Наксалдар белең алған аймандардағы нашар жағдайдағы мемлекеттік мектептер туралы айттым. Наксализмге бет бұрғандардың көпшілігі осы мектептерден шыққан. Мен барлық мемлекеттік мектептерде (онда миллиондаған оқушы оқиды) наксализм пайда болады демедім. Осы мектептерден көптеген таланттар өрбиді, мен ешқашан жалпылама сөйлемеймін". 2018 жылдың наурыз айында ол Рам храмы мәселесі тез арада шешілмесе, Үндістан Сирияға айналады деген пікірі үшін саяси лидерлердің сынына ілікті.