Кіріспе

Американдық опера әншісі

Ян (Дженсис) ДеГетани (10 шілде 1933 – 15 қыркүйек 1989) – американдық меццо-сопрано, заманауи классикалық вокалдық шығармаларды орындауымен танымал. ДеГетани Огайо штатының Массильон қаласында дүниеге келген. Сергиус Кейгенмен The Juilliard School-де білім алған ол, кең диапазонды, нақты биіктігі, айқын тембрі және күрделі техникаларды меңгеруімен ерекшеленді, бұл оның дауысын қазіргі заманғы және авангардтық вокалдық композициялардың жоғары талаптарына сай келетін етті. Оның Шёнбергтің «Pierrot lunaire» ән циклын жазған нұсқасы – осы туындының классикалық жазбаларының бірі. (Атоналдылық, кең диапазон және спрехстимме сияқты виртуоздық техникаларды қолдануы, сонымен қатар лирикалық сезімталдықты қажет етуі оны орындауды өте қиын етеді.) Джордж Крамбпен ынтымақтастығы да жемісті болды; ол оның «Балалардың ежелгі дауыстары» ән циклын тұңғыш рет орындады, ал оның көптеген басқа да шығармалары оған арналған. Өзінің деңгейіндегі әнші үшін ерекше жағдай (өйткені оның дауысы көптеген әншілерге қарағанда күшті болмаса да), ДеГетани операда сирек қатысты, оның орнына өнер әндерінің репертуарындағы жеке концерттік өнерлеріне ден қойды. Шет тілдерін меңгеруі оны шебер аудармашы етті; ол Хьюго Вольф, Гектор Берлиоз және Густав Малер сияқты композиторлардың шығармаларын орындады және жазды, сонымен қатар зиялылығымен және шеберлік талдауымен танымал болды. Оның интерпретациялық дағдылары өз ана тіліндегі ағылшын тіліндегі әндерге де көмектесті, мысалы, Аарон Копландтың Эмили Дикинсонның 12 өлеңі мен Чарльз Айвстың әндері. ДеГетани сонымен қатар орта ғасырлық және Ренессанс дәуірінің репертуарын шебер орындады. ДеГетани 1958 жылы Нью-Йорктегі сахналық дебютін жасады. Кейін ол Contemporary Chamber Ensemble тобымен тұрақты түрде өнер көрсетті, сондай-ақ Нью-Йорк филармониясы, Филадельфия оркестрі, Берлин филармониясы, BBC симфониялық оркестрі және Чикаго симфониялық оркестрі сияқты әлемдік атақты оркестрлермен бірге өнер көрсетті және олармен, сонымен қатар камералық ансамбльдерде көптеген жазбалар жасады. 1973 жылдан қайтыс болғанға дейін ол Истман музыка мектебінде дауыс профессоры және Аспен музыка фестивалінде тұрақты артист болды. Оның белгілі шәкірттеріне американдық сопранолар Даун Апшоу, Карен Холвик, Рене Флеминг және Люси Шелтон, меццо-сопранолар Милагро Варгас және Мэри Нессингер, сонымен қатар баритон Уильям Шарп жатады. ДеГетани 1989 жылы 56 жасында Нью-Йорк штатының Рочестер қаласында лейкемиядан қайтыс болды.

Дискография

Колониалдық тавернадан әндер, Тейлор Вруман орындауында, сондай-ақ Марвин Хейс, бас (1964) Шёнбергтің «Пьерро Лунаре» (1971) Стивен Фостердің әндері, Лесли Гиннмен (1972) Альфонсо X сотының әндері мен аспаптық музыкасы, Уэверли Консортымен, дирижер Майкл Джаффи (1972) Хьюго Вольфтің «Испан әндер кітабынан» әндер (1974) Шуберттің әндері / Шёнбергтің «Аспаздық бақтар кітабы», Op. 15 (1975) Джордж Крамбтың «Балалардың ежелгі дауыстары» (1975) Чарльз Айвстың әндері (1976) Стивен Фостердің әндері, II том, Лесли Гиннмен (1976) Коул Портердің классикалық әндері, Лео Смит, фортепиано (1977) Равелдің «Мадагаскар әндері» (1978) Квартет №6 / Сэмюэл Адлердің «Уитмен серенадасы» (1979) Сергей Рахманинов пен Эрнест Шоссонның әндері (1980) Роберт Шуманның «Дуэттер және Op. 98a-дан төрт ән», Лесли Гиннмен (1983) Джордж Крамбтың «Аппариция» / Чарльз Айвстың әндері (1983) Брамстың әндері (1983) Мурдың ирландтық мелодиялары (1984) Дебюссидің «Bilitis әндері» және «Галанттық мерекелер» / Равелдің «Табиғат тарихы» (1984) Мусоргскийдің «Нәрестелер циклы» / Чайковскийдің әндері (1985) Алек Уайлдердің «Жұбату және түнгі әндері» (1985) Джордж Крамб: «Жақсы жаратылмағандарға арналған идиллия» / «Vox Balaenae» / «Мдригалдар» (I, IV кітаптар) (1987) Әртүрлі авторлардың «Үй, махаббат, табиғат және өлім туралы Америка әндері» (1988) Берлиоздың «Жазғы түндері», Малердің «Бес Wunderhorn әні» және «Бес Рюкерт әнімен» (1989) Ян ДеГаетани концертте, I том: Габриэль Форенің «Ева әні» / Якоб Друкманның «Қараңғы арфада» (1991) Ян ДеГаетани концертте, II том: Шуманның «Әйелге деген махаббат және өмір» / Брамстың «Цыган әндері» және басқа әндер (1991) Лео Смитпен бірге Кітапханадағы Аарон Копландтың 81-ші туған күніне арналған концерт (1993) Ян ДеГаетани концертте, III том: Шостакович, Велхер, Куртаг (1995) Ян ДеГаетани концертте, IV том: Әртүрлі авторлардың ерте музыкалық концерті (1999) Ян ДеГаетани / Гилберт Калиш концертте: 1987 жылғы концерттік өнерпаздықтар, әртүрлі авторлар (2011)