Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Паптық пен Парма арасындағы қақтығыстар (1641–44, 1646–49)
Conflicts between the papacy and Parma (1641–44, 1646–49)
Кастро соғыстары – 17 ғасырдың ортасында Италияның қазіргі Лацио аймағында орналасқан ежелгі Кастро қаласы төңірегінде болған қақтығыстар сериясы. Нәтижесінде, қала 1649 жылдың 2 қыркүйегінде қиратылды. Бұл қақтығыс, екі терең тамырланған римдік әулеттері мен олардың папалары – Барберини және VIII Урбан папасы, сондай-ақ Памфили және X Иннокентий папасы – мен Кастро және оның төңірегіндегі аумақтарды Кастро герцогтығы ретінде басқарған Парма герцогтары арасындағы билік үшін күрестің салдары болды.
The Wars of Castro were a series of conflicts during the mid 17th century revolving around the ancient city of Castro (located in present day Lazio, Italy), which eventually resulted in the city's destruction on 2 September 1649. The conflict was a result of a power struggle between the papacy – represented by members of two deeply entrenched Roman families and their popes, the Barberini and Pope Urban VIII and the Pamphili and Pope Innocent X – and the Farnese dukes of Parma, who controlled Castro and its surrounding territories as the Duchy of Castro.
Алдын ала өнімдер
XVII ғасырдың ортасындағы папалық саясат өте күрделі болды, католик әлемінде әскери және саяси одақтар жиі өзгеріп тұрды. Парма герцогтігі мен папалық арасындағы антагонизмнің нақты бастауын анықтау қиын болғанымен, оның тамырларын әскери қимылдар басталғанға дейінгі жылдарда, тіпті ондаған жылдар бұрын болған саяси маневрлерде іздеуге болады. 1611 жылы Модена мен Мантуядан шыққан ақсүйектер тобы Парма герцогы Рануччо I Фарнезе және Пармадағы Фарнезе әулетінің басқа мүшелерін өлтіруге қастандық жасады деген айып тағылды. Шындығында, бұл қастандық тұтқынға алынған (бұрын жасаған қылмысы үшін) адам мойындағаннан кейін «ашылды», ол түрлі ақсүйек үйлерінің мүшелерін кінәлі деп көрсетті. Айыптаулардың шындыққа жанаспағанына қарамастан, 1612 жылы Парманың басты алаңында 100-ге жуық «қастандық жасаушылар» азапталды және атқыланды. Олардың көптеген мүліктері тәркіленді, соның салдарынан көптеген ақсүйектердің наразылығы туды. 1622 жылы қайтыс болғанға дейін Рануччо болашақтағы қастандықтар мен сиқыршылар мен дінсіздердің қарғыстарынан үнемі қорқып өмір сүрді. Ол «сиқыршыларды» және оған қарсы қастандық жасады деп айыпталғандарды қатыгездікпен қуғынға салды, тіпті өзінің сүйіктісі Клаудия Колланы да өртеуге бұйрық берді. Ол өзінің құлауына басқа ақсүйек әулеттері де қастандық жасап жатыр дегенге сенді. Алайда, Фарнезелер мен басқа итальяндық ақсүйектер арасындағы шиеленіс Пармадағы жергілікті оқиғалармен ғана шектелмеді. Тарихшы Леопольд фон Ранке 1639 жылы Парма мен Пьяченца герцогы Одоардо Фарнезедің Римге сапары туралы айтады. Герцог Римге зор шумен келді, оған сыйлықтар берілді және Рим папасы Урбанның кардинал немерелері Антонио Барберини мен Франческо Барберини оны қала бойынша емін-еркін сүйреп апарды. Бірақ герцог папаның басқа немере інісі, жаңа тағайындалған Рим префекті Таддео Барбериниге тиісті құрмет көрсетуден бас тартты. Герцог Римнен кетуге дайындалғанда, қаладан сүйемелдеу (әдетте Тоскананың ұлы герцогіне арналған) қосылуы тиімді екенін ұсынды. Франческо Барберини бас тартты. Герцог Римді тастап кетті, бірақ папаға екі кардинал немересін де жазалауға шақырды. Немерелер ашуланып, папаны герцогты Кастродан келген астық жөнелтілімдерінің Римге және айналасына таратылуына тыйым салу арқылы жазалауға көндірді, осылайша герцогты маңызды табыс көзінен айырды. Герцог Одоардоның римдік кредиторлары оның Миландағы испандарға қарсы әскери жорықтары мен сәнді өмір салты кезінде жинаған қарыздарын төлей алмайтынын көрді. Төлемсіз және бақытсыз кредиторлар пападан көмек сұрады, ол төлемді күштеп алу үшін әскери қимылдарға кірісті. Кейіннен Спада оқиғалардың өзінің нұсқасын егжей-тегжейлі баяндаған манифест жариялады, замандасы Джон Баргрейвтің айтуынша, көптеген адамдар оны шындық деп қабылдады. VIII Урбан 1641 жыл бойы Римде әскер жинады. Жалданған әскерлер мен тұрақты әскерлер көшелерді толтырды және Антонио Барберини қаладағы билікті сақтау үшін арнайы шаралар қабылдауға мәжбүр болды. Бірақ папалық билікке одан да көп әскер қажет болды. Сері герцогтігін басқару туралы дау кезінде папаның офицерін жарақаттағаны үшін түрмеге жабылған Сері герцогы және өз иелігінде біреуді өлтіргені үшін түрмеге жабылған Марио Франгипани екеуі де пападан кешірім алды және папа әскерлеріне басшылық етуге тағайындалды.
Papal politics of the mid 17th century were complicated, with frequently shifting military and political alliances across the Catholic world. While it is difficult to trace the precise origins of the feud between the duchy of Parma and the papacy, its origins can be looked for in political maneuverings occurring in the years or even decades preceding the start of military action. In 1611 a group of conspirators, nobles from Modena and Mantua, was accused of devising a plot to assassinate Ranuccio I Farnese, Duke of Parma and other members of the Farnese family in Parma. In reality, the plot had been "uncovered" when a prisoner (being held for unrelated crimes) confessed to it and implicated members of various noble houses. Though the accusations were likely untrue, 100 of the "conspirators" were tortured and eventually executed in Parma's main square in 1612. Many of their estates were confiscated leaving a large number of now legitimately discontented nobles. Until his death in 1622, Ranuccio remained paranoid about future assassination attempts and about curses from witches and heretics. He persecuted "witches" and alleged conspirators savagely and even had his own mistress, Claudia Colla, burned to death. He remained convinced that other noble families were plotting his downfall. However, tensions between the Farnese and other Italian nobility were not limited to local events in Parma. Historian Leopold von Ranke gives an account of a 1639 visit to Rome by Odoardo Farnese, Duke of Parma and Piacenza. The Duke arrived in Rome to great fanfare he was given gifts and escorted around the city by Pope Urban's Cardinal nephews, Antonio Barberini and Francesco Barberini. But the Duke refused to pay due deference to the Pope's other nephew; the newly appointed Prefect of Rome, Taddeo Barberini. As the Duke prepared to leave, he suggested that an escort from the city (ordinarily reserved for the Grand Duke of Tuscany) would be appropriate. Francesco Barberini refused. The Duke took his leave but urged the Pope to chastise both Cardinal nephews. The nephews were furious and convinced the pope to punish the Duke by banning grain shipments originating in Castro from being distributed in Rome and the surrounding territory, thereby depriving the Duke of an important source of income. Duke Odoardo's Roman creditors saw their chance the Duke was unable to pay his debts, which he had accumulated in military adventures against the Spanish in Milan and in luxurious living. The unpaid and unhappy creditors sought relief from the pope, who turned to military action in an attempt to force payment. Spada later published a manifesto detailing his version of events which, according to contemporary John Bargrave, many accepted to be the truth. Urban VIII had been amassing troops in Rome throughout 1641. Mercenaries and regular troops filled the streets and Antonio Barberini was forced to institute special measures to maintain authority over the city. But the papacy needed yet more troops. The Duke of Ceri, who had been imprisoned for wounding a papal officer in a dispute over the management of the Duchy of Ceri, and Mario Frangipani, imprisoned for murdering someone on his estate, were both pardoned by the pope and given command of papal troops.
Кастроның бірінші соғысы
12 қазанда Луиджи Маттей 12 000 жаяу әскер және 4 000-қа дейін атты әскерді нығайтылған қалаға қарсы жетектеді. Папаның әскерлері қалаға апаратын көпірді күзетіп тұрған 40 сарбаздың қарсылығына тап болды; қысқа мерзімдегі артиллериялық оқтан бір адамның қаза болуы капитуляцияға жеткілікті болды. Бұл 4 жылдық қақтығыс Папа Урбанның билігінде болды. Папалық күштер 1644 жылдың 17 наурызында Лагоскуро шайқасында шешуші жеңіліске ұшырап, мойынсынуға мәжбүр болды. Антонио Барберини дерлік тұтқынға алынар еді, бірақ "тек атының жылдамдығымен" құтылды. Олар Франция корольдігі Людовик XIV-нің қонақжайлылығына сүйенді. Таддео Барберини 1647 жылы Парижде қайтыс болды, бірақ 1653 жылы Антонио мен Франческо Барбериниге Таддеоның ұлы Маффео Барберини мен Олимпия Джустинианидің (Иннокентий X-тің немере қызы) некесі арқылы Иннокентий X-пен келісімге келіп, Римге оралуға рұқсат берілді. Кейінірек Таддеоның қызы Лукреция Барберини Барбериниге қарсы Модена әскерлерін басқарған Модена герцогы Франческо I д'Эстеге үйленген кезде Одоардоның бұрынғы одақтастарымен де қарым-қатынас жақсартылды.
On 12 October, Luigi Mattei led 12,000 infantry and up to 4,000 cavalry against the fortified town. The pope's forces were met by a contingent of 40 troops guarding a bridge leading to the town; a short burst of cannon fire resulting in a single death was enough to prompt capitulation. during the 4 years of the conflict that fell within Pope Urban's reign. The papal forces suffered a crucial defeat at the Battle of Lagoscuro on 17 March 1644 and were forced to surrender. Antonio Barberini was almost captured; saved, "only by the fleetness of his horse". There they depended on the hospitality of Louis XIV, King of France. Taddeo Barberini died in Paris in 1647 but in 1653 Antonio and Francesco Barberini were allowed to return to Rome after sealing a reconciliation with Innocent X through the marriage of Taddeo's son Maffeo Barberini and Olimpia Giustiniani (a niece of Innocent X). Relations were also later repaired with some of Odoardo's former allies when Taddeo's daughter, Lucrezia Barberini married Francesco I d'Este, Duke of Modena who had led Modenese forces against the Barberini.
Кастроның екінші соғысы
Барберини билік басындағылардың өліп, жер аударылғанынан кейін Кастро қаласының халқы жалғыз қалды. Бірақ бастапқы бейбіт келісімге қол қойған Одоардо Фарнезе 1646 жылы қайтыс болды, ал оның орнына Парма герцогы Рануччо II Фарнезе билікке келді. 1649 жылы Рануччо бес жыл бұрын әкесі келіскендей Рим кредиторларына төлеуден бас тартты. Ол сондай-ақ Папа Иннокентий X тағайындаған Кастроның жаңа епископы, Монсеньор Кристофоро Гиарданы мойындаудан да бас тартты. Епископ Монтерози маңында Кастроға жол тартқанда қаза тапқаннан кейін Папа Иннокентий X герцог Рануччо мен оның қолдаушыларын оны өлтіргені үшін айыптады. Осы қылмысқа жаза ретінде Папаға адал әскерлер Кастроға шабуыл жасады. Рануччо Папа әскеріне қарсы аттанбақ болды, бірақ Луиджи Маттей оны жеңіске жеткізбеді. 2 қыркүйекте Папаның бұйрығымен қала толығымен қиратылды. Папа Иннокентийдің әскері Кастроның бекіністерін және жалпы ғимараттарын ғана емес, шіркеулерді де қиратты, қала мен Папалық арасындағы барлық байланысты толығымен үзіп тастады. Соңғы қорлау ретінде әскерлер герцог Рануччоның отбасылық Палаццо Фарнезе сарайын қиратты және "Qui fu Castro" ("Бұл жерде Кастро тұрды") деген жазуы бар бағана орнатты. Герцог Рануччо II Кастро төңірегіндегі жерлерді Папаға беруге мәжбүр болды, ол кейін осы жерді Рануччоның кредиторларымен қарыздарды өтеу үшін пайдалануға тырысты. Осымен Кастроның екінші соғысы аяқталды және Кастроның өзі де жойылды – қала ешқашан қайта салынбады.
With peace agreed to and with Barberini power brokers dead or exiled, the citizens of Castro were left alone. But Odoardo Farnese, who had signed the original peace accord, died in 1646 and was succeeded by his son Ranuccio II Farnese, Duke of Parma. In 1649, Ranuccio refused to pay Roman creditors as his father had agreed in the treaty signed five years prior. He also refused to recognize the new bishop of Castro, Monsignor Cristoforo Giarda, appointed by Pope Innocent X. When the bishop was killed en route to Castro, near Monterosi, Pope Innocent X accused Duke Ranuccio and his supporters of murdering him. In retaliation for this alleged crime, forces loyal to the Pope marched on Castro. Ranuccio attempted to ride out against the Pope's forces but was routed by Luigi Mattei. On 2 September, on the Pope's orders, the city was completely destroyed. Not only did Pope Innocent's troops destroy the fortifications and general buildings of Castro, they destroyed the churches as well so as to completely sever all links between the city and the papacy. As a final insult, the troops destroyed Duke Ranuccio's family Palazzo Farnese and erected a column reading Qui fu Castro ("Here stood Castro"). Duke Ranuccio II was forced to cede control of the territories around Castro to the pope, who then attempted to use the land to settle debts with Ranuccio's creditors. This marked the end of the Second War of Castro and the end of Castro itself – the city was never rebuilt.