Лос-Анджелестегі Ж. Пол Гетти қорының тарихы

Кіріспе

Лос-Анджелестегі американдық өнер мекемесі – J. Paul Getty Trust әлемдегі ең бай өнер мекемесі, 2020 жылы шамамен 7,7 миллиард АҚШ долларына бағаланған. Гетти 1942 жылы Getty Oil Company мұнай компаниясын құрды, ал Fortune журналы оны 1957 жылы ең бай америкалық деп атады. Өмірінің соңында оның байлығы 2 миллиард доллардан асты. Гетти 1976 жылы қайтыс болды және өзінің мүлкінің басым бөлігін, оның ішінде Getty Oil компаниясының акцияларының шамамен 660 миллион долларын J. Paul Getty Museum Trust-қа қалдырды. Өсиет бойынша туындаған заңдық даулардың шешілуіне бірнеше жыл кетті, бірақ 1982 жылы траст Геттидің мұрасын толығымен алды. 1982 жылы траст бірқатар жаңа бағдарламаларды енгізе бастады, ал 1983 жылдың ақпанында сотқа өз атын "The J. Paul Getty Trust" деп өзгертуге өтініш берді. 1997 жылы Барри Муньиц трасттың президенті және бас директоры болып тағайындалды. Ол 1998 жылдың қаңтарында жұмысын бастады, бұрын Гетти орталығының құрылысын бақылаған, трасттың алғашқы президенті Харольд М. Уильямстың орнын басты. Архитектор Ричард Мейер жобалаған бұл орталыққа 1 миллиард доллар жұмсалған. 4,2 миллиард долларлық активтерімен 2009 жылы Гетти Траст әлемдегі ең бай өнер мекемесі болды. Муньиц өзінің қызметінің басында трастты қайта ұйымдастырып, институттың алты бағдарламасының екеуін – Getty Information Institute және Getty Education Institute-ты жапты. Ұзақ мерзімді қаржылық мәселелерді шешу үшін ол донорлармен және корпоративтік серіктестермен байланыс орнатуға тырысты. Гетти мұражайының коллекцияларындағы көне заттардың шығу тегі және Муньицтің шығыстарына қатысты көптеген даулар туғандықтан оның басшылығына сын көбейді. Калифорнияның бас прокуроры жүргізген тергеу барысында Муньиц 2006 жылы отставкаға кетіп, "2 миллион доллардан астам жұмыстан шығу ақысынан бас тартуға және оның шығыс шотындағы кейбір кемшіліктерге байланысты 250 000 доллар төлеуге" мәжбүр болды. 2006 жылдың 4 желтоқсанында траст өнер тарихшысы Джеймс Н. Вудты, Чикаго өнер институтының бұрынғы директорын, трасттың жаңа президенті және бас директоры болып тағайындады. Ол Бари Муньицтің орнын басты, ол жыл басында қызметтен кеткен болатын. 2009 жылы траст активтерінің күрт төмендеуіне байланысты Вуд трасттың әртүрлі бөлімшелерінде, әсіресе Гетти мұражайында 100-ге жуық қызметкерді қысқарды. Мұражай мен Гетти вилласындағы тұрақ ақысы 50%-ға өсіп, 15 долларға жетті. Вуд 2010 жылдың 12 маусымында табиғи себептерден кенеттен қайтыс болды. 2011 жылдың мамырында Джеймс Куно, Чикаго өнер институтының директоры, Гетти Трасттың президенті және бас атқарушы директоры болып тағайындалды, ол тамызда қызметке кірді. 2022 жылдың сәуірінде Нью-Йорк университетінің проректоры Кэтрин Флеминг трасттың президенті және бас атқарушы директоры болып тағайындалды, ол 2022 жылдың тамызында қызметке кірді.

American art institution in Los Angeles

The J. Paul Getty Trust is the world's wealthiest art institution, with an estimated endowment of US$7.7 billion in 2020. Getty had founded the Getty Oil Company in 1942, and Fortune magazine named him the richest living American in 1957. At his death, he was worth more than $2 billion. Getty died in 1976 and left the bulk of his estate, including nearly $660 million worth of stock in Getty Oil, to the J. Paul Getty Museum Trust. Legal conflicts over the will took years to resolve, but in 1982, the trust finally received Getty's full bequest. The trust began to add a number of new programs in 1982, and in February 1983, it petitioned the court to change its name to 'The J. Paul Getty Trust'. In 1997, Barry Munitz was named the president and CEO of the trust. He began work in January 1998, succeeding Harold M. Williams, the first president of the Getty Trust, who oversaw construction of the $1 billion Getty Center designed by architect Richard Meier. With an endowment of $4.2 billion, in 2009 the Getty Trust was the wealthiest art institution in the world. Early in his tenure, Munitz reorganized the Getty Trust, closing two of the institution's six programs—the Getty Information Institute and the Getty Education Institute. To deal with long run financial issues, he sought to cultivate relationships with donors and corporate partners. His leadership became increasingly controversial as the Getty Trust was embroiled in numerous controversies relating to the provenance of various antiquities in the Getty Museum's collections and Munitz' expense account. In the midst of an investigation by the California Attorney General, Munitz resigned in 2006 and was forced to "forgo his severance package of more than $2 million, and reimburse the Getty Trust for $250,000 after alleged improprieties including lavish expense account spending." On December 4, 2006, the trust announced the hiring of art historian James N. Wood, the former Director of the Art Institute of Chicago, as the trust's new president and CEO, replacing Barry Munitz, who was forced to step down earlier in the year. In 2009, after a substantial drop in the trust's assets, Wood cut nearly 100 employees at the trust's various operations, most at the Getty Museum. Fees for parking at the museum and the Getty Villa were raised by 50% to $15. Wood died suddenly of natural causes on June 12, 2010. In May 2011 James Cuno, director of the Art Institute of Chicago, was named president and chief executive of the Getty Trust, to take office in August. In April 2022, Katherine Fleming, Provost of New York University, was named president and chief executive of the Trust, to take office in August 2022.

Бағдарламалар

Дж. Пол Гетти мұражайы – өнер мұражайы. Оның екі орны бар: біреуі Лос-Анджелестегі Гетти орталығында, екіншісі Калифорния штатының Лос-Анджелесіндегі Пасифик Палисадес ауданындағы Гетти вилласында. Гетти вилласындағы мұражайда «көне Грекия, Рим және Этрурия» өнерінің туындылары қойылған. Мұражай Дж. Пол Геттидің жеке өнер коллекциясы ретінде құрылған. Гетти қоры бастапқыда «Гетти грант бағдарламасы» деп аталды және 1984 жылы Дебора Марроудың басшылығымен жұмысын бастады. J. Paul Getty Trust өзінің қаражатының 0,75%-ға дейін сыйлықтар мен гранттарға жұмсай алады. 1990 жылға қарай Гетти грант бағдарламасы (сол кезде Санта-Моникада орналасқан) «18 елдегі өнер тарихшыларына, консерваторларына және өнер мұражайларына» жалпы сомасы 20 миллион доллар болатын 530 грант берді. Көп жылдар бойы қор Гетти көшбасшылық институтын (GLI) басқарды. GLI-дің маңызды бағдарламасы – Мұражай басшылығы институты (MLI), бұрын Мұражай басқару институты деп аталған, ол «Америка Құрама Штаттары мен әлемнің 30 елінен 1000-ға жуық мұражай маманына қызмет көрсетті». Алайда, 2010 жылдың 2 қаңтарында GLI Калифорния штатының Клермонт қаласындағы Клермонт аспирантура институтына көшірілді және «Клермонт аспирантура институтындағы Гетти көшбасшылық институты» деп аталатын болды. Лос-Анджелестегі Гетти орталығында орналасқан Гетти зерттеу институты (GRI) «көрнекі өнер туралы білімді және түсінікті арттыруға» арналған. GRI зерттеу кітапханасын ұстап тұрады, көрмелер мен басқа да шараларды ұйымдастырады, тұрғын ғалымдар бағдарламасын демеушілік етеді, кітаптар жариялайды және Семантикалық веб-қызметін қоса алғанда, электрондық деректер базасын жүргізеді. Басқа нәрселермен қатар, GRI зерттеу кітапханасында 900 000 том кітап, мерзімдік басылымдар мен аукцион каталогтары, арнайы коллекциялар және өнер мен сәулеттің екі миллионнан астам суреті сақталған. Кітапханада сондай-ақ трасттың әртүрлі бағдарламаларының қызметін көрсететін «Институционалдық мұрағат» та бар. Лос-Анджелесте орналасқан Гетти консервация институты (GCI) штаб-пәтері Гетти орталығында орналасқан, бірақ Гетти вилласында да объектілері бар және 1985 жылы жұмысын бастады. GCI – білімді құру және тарату арқылы консервациялық тәжірибені жетілдіруге арналған жеке халықаралық зерттеу институты. Ол «ғылыми зерттеулер, білім беру және оқыту, үлгілік далалық жобалар және өзінің және осы саладағы басқалардың жұмысының нәтижелерін тарату арқылы консервациялық қоғамдастыққа қызмет етеді» және «Гетти трастының жұмысын басшылыққа алатын принциптерге сәйкес келеді: қызмет, қайырымдылық, оқыту және қолжетімділік». GCI ғалымдары нысандар мен ғимараттардың нашарлауын және осы нашарлаудың алдын қалай алуға немесе тоқтатуға болатынын зерттейді. GCI сонымен қатар ұзақ мерзімді білім беру бағдарламаларына қатысты, мысалы, Лос-Анджелестегі Калифорния университетімен бірлесіп археологиялық және этнографиялық консервация саласында магистрлік бағдарламасын құру. 1983 жылдан 1999 жылдың маусымына дейін траст мәдени мұра институттары мен зерттеушілерге қызмет ету үшін электрондық ақпаратты жинауды мақсат еткен Гетти ақпарат институтын (GII) басқарды. Американың білімді қоғамдар кеңесімен бірлесіп GII желілі мәдени мұра үшін ұлттық бастаманы құру үшін коммерциялық емес ұйымдардың кең коалициясын құруға тырысты. GII таратылғаннан кейін оның дерекқоры Гетти зерттеу институтына берілді.

The J. Paul Getty Museum is an art museum. It has two locations, one at the Getty Center in Los Angeles, California, and one at the Getty Villa in Pacific Palisades, Los Angeles, California. The museum at the Getty Villa contains art from "ancient Greece, Rome, and Etruria". The museum started as J. Paul Getty's personal art collection. The Getty Foundation was originally called the "Getty Grant Program," which began in 1984 under the direction of Deborah Marrow. The J. Paul Getty Trust can spend up to 0.75% of its endowment on gifts and grants; by 1990 the Getty Grant Program (then based in Santa Monica) had made 530 grants totaling $20 million to "art historians, conservators and art museums in 18 countries". For many years, the foundation conducted the Getty Leadership Institute (GLI). The major GLI program is the Museum Leadership Institute (MLI), formerly known as the Museum Management Institute, which "has served close to 1,000 museum professionals from the United States and 30 countries worldwide". However, effective on January 2, 2010, the GLI was transferred to the Claremont Graduate University in Claremont, California and was renamed "The Getty Leadership Institute at Claremont Graduate University". The Getty Research Institute (GRI), located at the Getty Center in Los Angeles, California, is "dedicated to furthering knowledge and advancing understanding of the visual arts". GRI maintains a research library, organizes exhibitions and other events, sponsors a residential scholars program, publishes books, and maintains electronic databases including a Semantic Web service. Among other holdings, GRI's research library contains about 900,000 volumes of books, periodicals, and auction catalogs; special collections; and two million photographs of art and architecture. The library also includes the trust's "Institutional Archives" which document the activities of the trust's various programs. The Getty Conservation Institute (GCI), located in Los Angeles, California, is headquartered at the Getty Center but also has facilities at the Getty Villa, and commenced operation in 1985. The GCI is a private international research institution dedicated to advancing conservation practice through the creation and delivery of knowledge. It "serves the conservation community through scientific research, education and training, model field projects, and the dissemination of the results of both its own work and the work of others in the field" and "adheres to the principles that guide the work of the Getty Trust: service, philanthropy, teaching, and access". GCI scientists study the deterioration of objects and buildings, and how to prevent or stop such deterioration. GCI has also been involved with long term education programs, such as establishing a master's degree program in Archaeological and Ethnographic Conservation in collaboration with the University of California, Los Angeles. From 1983 to June 1999, the Trust ran the Getty Information Institute (GII) which sought to collect electronic information to serve cultural heritage institution and researchers. Together with the American Council of Learned Societies GII sought to build a broad coalition of non profits to establish a National Initiative for a Networked Cultural Heritage. Upon the dissolution of the GII, its data bases were transferred to the Getty Research Institute.

Басқару

Траст 1953 жылғы 2 желтоқсандағы Траст Индентурасымен құрылды, ол Калифорнияның қайырымдылық трастын құрып, мақсатын «көркем және жалпы білімді тарату» деп белгіледі. Трастқа 13 мүшеден тұратын қор басқарушылар кеңесі басшылық етеді. Қор басқарушылар төрт жылдық мерзімге сайланады, ең көп дегенде үш мерзімге сайлануға құқығы бар. Кеңес жыл сайын мамыр немесе маусым айларында кезекті отырысын өткізеді. Кеңес жұмысының көп бөлігін комитеттер арқылы жүргізсе де, кейбір маңызды шешімдер, соның ішінде 1 миллион доллардан астам тұратын өнер туындыларын сатып алуға келісім беру, бүкіл кеңестің қарауына беріледі. 2006 жылғы 2 қазанда Калифорнияның Бас прокуроры траст пен оның қызметін тергеу нәтижесі бойынша есеп жариялады. Тергеу аяқталғаннан кейін трасттың дұрыс басқарылуын және қаржы жұмсалуын қамтамасыз ету үшін тәуелсіз монитор тағайындалды. 2008 жылғы 7 мамырда Бас прокурор мониторинг процесін жапты. 2007 жылдан кейінгі экономикалық төмендеу трастқа зиян келтірді, нәтижесінде жылдық бюджеті 14%-ға қысқартылды. 2007 жылы трасттың активтері 6,4 миллиард долларды құрады, бірақ 2009 жылы бұл көрсеткіш 4,5 миллиард долларға дейін төмендеді. 2009 жылы трасттың шығындары 300 миллион долларды құрады, бұл 2008 жылғы 349 миллион доллардан азайды. Мысалы, GRI «Avery Architectural and Fine Arts Library» кітапханымен бірлесіп «Avery Index to Architectural Periodicals» сәулеттік журналдар индексін жасады, бірақ 2009 жылғы 1 шілдеде бұл қызметті Колумбия университетіне берді. Экономиканың дағдарыстан кейінгі қалпына келуіне байланысты 2018 жылға қарай траст активтері 6,9 миллиард долларға жетті. 2013 жылғы желтоқсанда алғашқы «Getty Medal» жүлдесін Гарольд М. Уильямс пен Нэнси Инглер алды, олар Геттиді қазіргі түрінде құрудағы көшбасшылықтары үшін марапатталды. 2014 жылғы қарашада «Getty Medal» Якоб Ротшильдке, 4-ші барон Ротшильдке табыс етілді, ол Уэдсдон сарайын сақтауға және оны көпшілікке таныстыруға арналған еріктілік қызметімен белгілі. 2015 жылғы қыркүйекте сәулетші Фрэнк Гери «Getty Medal» жүлдесімен марапатталды, ол бес онжылдық бойы сәулет өнерінде жетістіктерге жетіп, Америка, Еуропа және Азияда көптеген мемлекеттік және жеке ғимараттарды салған. Оның еңбектері Ф. Гериге сәулет саласындағы ең маңызды жүлделердің бірі – «Pritzker Architecture Prize» жүлдесін әкелді. 2016 жылғы «Getty Medal» музыкант Йо-Йо Маға және қаза тапқан суретші Эллсворт Келлиге қазан айында өткен салтанатты кешкі ас кезінде табыс етілді. Ма, шеллонмен орындаушы ретіндегі жетістіктерінен бөлек, «Silk Road Ensemble» және коммерциялық емес «Silkroad» ұйымдарын құрды, олар жаңа музыканы жасауды, мәдени серіктестіктерді, білім беру бағдарламаларын және өнер, білім және бизнес салаларының өзара әрекеттесуін дамытуға бағытталған. Суретші және мүсінші Эллсворт Келли АҚШ және әлемдегі мұражайлар мен тарихи орындардағы өнер туындыларын сақтауға, сондай-ақ «Ellsworth Kelly Foundation» арқылы табиғатты қорғауға қолдау көрсетті. Суретші Анселм Кифер мен жазушы Марио Варгас Льоса 2017 жылғы 13 қарашада Нью-Йоркте өткен кешкі ас кезінде 2017 жылғы «J. Paul Getty Medal» жүлдесімен марапатталды. 2018 жылғы қыркүйекте «Getty Medal» Гарлемдегі «The Studio Museum» мұражайының директоры және бас кураторы Тельма Голденге, «Museum of Modern Art» мұражайының экс-президенті Агнес Гундқа және минималистік мүсінші Ричард Серраға табыс етілді. 2019 жылғы «J. Paul Getty Medal» жүлдесі классик Мэри Бердке және суретшілер Эд Руша мен Лорна Симпсонға берілді. 2020 жылғы лауреаттар, ақпан айында жарияланды, олар Элис Уолтон, Мартин Пурьер және Кваме Энтони Аппиа болды.

The trust was established by a Trust Indenture dated December 2, 1953 that created a California charitable trust was "the diffusion of artistic and general knowledge." The trust is governed by a 13 member board of trustees. Trustees are elected to serve four year terms, with a maximum limit of three terms. The board holds an annual meeting in May or June of each year. Although the board conducts most of its work through committees, a number of important decisions are reserved for the entire board including approval of any art acquisition costing more than $1 million. On October 2, 2006, the California Attorney General issued a report following an investigation of the trust and its operations. At the close of the investigation an independent monitor was hired to assure proper governance and expenditures of the trust. On May 7, 2008, the Attorney General closed the monitoring process. The trust was hurt by the economic downturn following 2007 and reduced its annual budget by 14%. In 2007, the trust had $6.4 billion in endowment, but this amount dropped to $4.5 billion in 2009. In 2009, the trust had $300 million in expenses down from $349 million in 2008. For example, GRI co produced the Avery Index to Architectural Periodicals with the Avery Architectural and Fine Arts Library, but transferred that activity to Columbia University on July 1, 2009. With the recovery of the post recession economy, the trust rose to $6.9 billion by 2018. The first recipients of the Getty Medal, which was presented in December 2013, were Harold M. Williams and Nancy Englander, who were honored for their leadership in creating the Getty as it exists today. In November 2014, the Getty Medal was presented to Jacob Rothschild, 4th Baron Rothschild, a volunteer cultural leader known for his dedication to the preservation and public interpretation of Waddesdon Manor. In September 2015, the Getty Medal was awarded to architect Frank Gehry, who has built an architectural career over five decades and produced public and private buildings in America, Europe, and Asia. His work has earned Mr. Gehry several of the most significant awards in the architectural field, including the Pritzker Architecture Prize. The 2016 Getty Medal was awarded to musician Yo Yo Ma and, posthumously, to artist Ellsworth Kelly at a celebratory dinner in October. In addition to his accomplished career as a master cellist, Ma founded the Silk Road Ensemble and the nonprofit Silkroad to promote the creation of new music, cross cultural partnerships, education programs, and cross disciplinary collaborations to create meaningful change at the intersection of the arts, education, and business. Accomplished painter and sculptor Ellsworth Kelly has supported the conservation of historical and contemporary art at museums and heritage sites in the U. S. and around the world, as well as the preservation of natural environment, through the Ellsworth Kelly Foundation. Artist Anselm Kiefer and writer Mario Vargas Llosa were presented with the 2017 J. Paul Getty Medal at a dinner in New York City on November 13, 2017. In September 2018, the Getty Medal was awarded to Thelma Golden, director and chief curator of The Studio Museum in Harlem, Agnes Gund, president emerita of the Museum of Modern Art, and Richard Serra, minimalist sculptor. The 2019 J. Paul Getty Medal was awarded to classicist Mary Beard and artists Ed Ruscha and Lorna Simpson. The 2020 recipients, announced in February, were Alice Walton, Martin Puryear, and Kwame Anthony Appiah.