Кіріспе

Батыс Австралиядағы тас жол – Мидлендтен Батыс Австралиядағы Джеральдтонға дейінгі басты бағытты сипаттайды. Бұл, Ұлы Шығыс және Ұлы Оңтүстік тас жолдарына ат қойылғаннан кейін болды. Мидленд Джанкшн муниципалитеті атауды бекітті, ал соңғы бөлігі 1989 жылдың 16 желтоқсанында федералды және штаттық көлік министрлері Боб Браун мен Боб Пирс ресми түрде ашты. Ұлы Солтүстік тас жолының соңғы бөлігімен бірге Ұлттық тас жолының жабылуы да аяқталды. 2004 жылдан 2010 жылға дейін Мучеадан Убинге дейінгі учаске жаңартылды, бөліктері қайта құрылып, бағыты өзгертілді, ал Бранд тас жолымен қиылысында светофорлар орнатылды. Кимберлиде 2008 және 2009 жылдар арасында Холлс-Крик пен Виктория тас жолы арасындағы бес учаске төсемінің беріктігі, бағыты, қауіпсіздігі және су тасқынына төзімділігі жақсартылды. 2005 жылдан 2010 жылға дейін Перт учаскесі, Суан аңғары арқылы жаңартылды, жол кеңейтілді, бұрылу және басып өту үшін қосымша жолақтар салынды, көше жарығы жақсартылды. Порт-Хедлендтің Уеджфилд индустриалды аймағының айналасындағы бағытты өзгерту құрылысы, соның ішінде Уилсон көшесіндегі жаңа эстакадалық қиылысы 2012 жылдың соңында басталды. Ол 2014 жылдың 17 маусымында қозғалысқа ашылды, ал 2014 жылдың 23 шілдесінде вице-премьер Уоррен Трасс, Дюрак округінен федералды депутат Мелисса Прайс және Пильбара округінен заң шығарушы Брендон Гриллс жобаны ресми түрде ашты. Тамыз айында аяқталды. Жоба 2015 жылдың 27 ақпанында аяқталып, қозғалысқа ашылды, бұл Батти-Бог жолының (Нью-Норсияның солтүстігінде) және Уалебинг арасындағы учаскеде жылдамдық шегін көтеруге мүмкіндік берді. 2003 жылдан бастап Перттегі Рид тас жолынан Биндонға дейінгі ең оңтүстік учаскені жоспарлау жүргізілді. Бұл жоспарланған бағыт Тонкин тас жолынан басталып, Суан аңғары мен Буллсбрукты айналып өтіп, Бранд тас жолының жанында Ұлы Солтүстік тас жолымен қайта қосылуымен аяқталды. Содан кейін Ұлы Солтүстік тас жолы Брокман өзеніне дейін жалғасады, онда жоспарланған бағыт шығысқа қарай бұрылып, Биндонды айналып өтіп, Биндон-Мура тас жолының жанындағы қолданыстағы тас жолмен қайта қосылады. Құрылыстың бірінші кезеңі NorthLink WA жобасы аясында жүзеге асырылды. Тонкин тас жолының бастапқы солтүстік бөлігі деңгейден бөлек жасалды, ал екі қатарлы жол Тонкин тас жолының бастапқы солтүстік шетінен (Рид тас жолының жанында) Эленбрук арқылы Суан аңғарына дейін Ұлы Солтүстік тас жолымен және Бранд тас жолының жаңа бөлігімен алмасады, содан кейін кеңейтім Ұлы Солтүстік тас жолы ретінде жалғасады. 2012 жылға дейін жоспарланған айналма жолдың бағыты Уайтман паркінің шығысында Лорд көшесімен жүрді. Жобаны мемлекеттік және федералды үкіметтер қаржыландырады. Құрылыс 2017 жылдың маусым айында басталды және 2020 жылдың 23 сәуірінде аяқталды.

Қоршаған ортаға қауіптер

2018 жылғы Брум су тасқынында байқалғандай, тас жол және оның өзендер арқылы өтетін жерлері қауіпті ауа-райы жағдайында үнемі қауіп төндіреді. 2023 жылы Рио Тинто компаниясы Перт пен Ньюман арасындағы Ұлы Солтүстік тас жолында бір радиоактивті капсула жоғалтты. 2023 жылдың 2 ақпанында іздеу көлігі Ньюманның оңтүстігінде оның радиациясын анықтағаннан кейін капсула табылды.

Болашақ

Солтүстік магистралінің оңтүстік бөлігінде, сондай-ақ магистраль бойындағы басқа да учаскелерде одан әрі жаңартулар жоспарлануда. Фицрой өткелінің бір бөлігін кеңейту жоспары аяқталды, оның ішінде екі бір қатарлы көпірді жаңару көзделген. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, жоба федералдық бекітуді күтіп тұр, ал құрылысқа қаржы бөлінбеген.

Мухеядан Вубинге 2-кезеңдегі жаңарту

2015 жылдың соңында Main Roads компаниясы Мучеа мен Вубин арасындағы тас жолды жаңарту жоспарын аяқтады. "Мучеа – Вубин 2-ші кезеңді жаңарту" деп аталатын бұл жоба 2000 жылдан бері осы учаскеде жүргізіліп келе жатқан жұмыстың жалғасы болып табылады, мақсаты – жолды ұлттық тас жол стандартына жеткізу. Мучеа, Биндун, Жаңа Норсия, Уэлебинг, Милинг, Питара, Далваллину, Нугадон және Вубин қалаларының жанында немесе оларға жақын жерде бірнеше айналма жолдар, бағыттарды өзгерту және басқа да жақсартулар жоспарланған. 2015 жылы аяқталған Бинди-Бинди және Батти-Бог маңындағы учаскелер де осы жоспарға енгізілді.

Боу өзеніндегі көпір

Қазіргі бір жолақты, төменгі деңгейдегі көпірді жаңа екі жолақты, жоғары деңгейдегі көпірге алмастыру жобасы 2018 жылдың соңында 23,2 миллион долларлық жалпы құнмен аяқталды.

Мал шаруашылығы жолдарын жаңарту

2016 жылы жарияланған Солтүстік Австралия мал өнімдерін тасымалдау жолдары бағдарламасы Ұлы Солтүстік тас жолына қатысты келесі жобаны қамтыды.

Орд өзенінің солтүстік бөлігі (1 кезең)

Жолды кеңейту, жаңа жабын салу және қайта құру жұмыстары, жол бағытын өзгертуді қоса алғанда, 2019 жылдың соңында жалпы сомасы 15,6 миллион АҚШ долларына аяқталды.