Кіріспе

Кондотьери класы – Регия Маринаның (Италия әскери-теңіз флоты) бес жеңіл крейсер класының тізбегі, бірақ бұл кластар дамудың айқын жолын көрсетеді. Олар Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Жерорта теңізінде басымдыққа ие болу мақсатымен салынған. Кемелер итальян тарихындағы кондотьерилердің (әскери қолбасшылардың) құрметіне аталған. Әр класс топтағы алғашқы кеме атымен белгілі:

Итальяндық крейсер Альберто ди Джуссано
Итальяндық крейсер Альберико да Барбиано
Итальяндық крейсер Бартоломео Коллеони
Итальяндық крейсер Джованни делле Банде Нере

Кадорна класы:
Итальяндық крейсер Луиджи Кадорна
Итальяндық крейсер Армандо Диаз

Монтекукколи класы:
Итальяндық крейсер Раймондо Монтекукколи
Итальяндық крейсер Муцио Аттендоло

Дука д'Аоста класы:
Итальяндық крейсер Эмануэле Филиберто Дука д'Аоста
Итальяндық крейсер Эухенио ди Савойя

Луиджи ди Савойя Дука дель Абруцци класы:
Итальяндық крейсер Луиджи ди Савойя Дука дель Абруцци
Итальяндық крейсер Джузеппе Гарибальди

Эволюция

Бірінші топ, төрт Giussano кемесі, француздық ірі эсминецтерге (контраторпилерлерге) қарсы тұру үшін салынды, алғашқысы – 2500 тонналық Le Fantasque класы. Сондықтан олардың жылдамдығы өте жоғары болды, бірақ броньдық қорғанысқа ие болған жоқ. Келесі екі Cadornа негізгі сипаттамаларын сақтап, тұрақтылығы мен корпусының беріктігін аздап жақсартты. Ал келесі жұп – Montecuccoli кемелері үшін маңызды өзгерістер енгізілді. Олардың салмағы 2000 тоннаға артты, қорғанысы айтарлықтай жақсарды және қажетті жоғары жылдамдықты сақтау үшін күштік қондырғылары жаңартылды. Екі Duca d'Aosta кемесі бұл тенденцияны жалғастырып, броньды қалыңдатты және күштік қондырғыны тағы да жетілдірді. Соңғы жұп – Luigi di Savoia Duca degli Abruzzi кемелері жақсы қорғаныс үшін жылдамдықтан аздап құрбан етіп, толық аяқталды (олардың бронь схемасы ауыр крейсерлермен бірдей болды) және тағы екі 6 дюймдік /55 зеңбірегі қосылды.

Қызмет

Барлық кемелер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жерорта теңізінде қызмет етті. Алғашқы екі субкластың кемелері (итальяндық крейсер Луиджи Кадорнадан басқа) 1942 жылға дейін жоғалып, негізінен жаудың торпедаларынан зардап шекті (итальяндық крейсер Бартоломео Коллеони Спада мүйісі шайқасында эсминецтермен батып кетті, итальяндық крейсер Альберрико да Барбиано және итальяндық крейсер Альберто ди Джуссано Бон мүйісі шайқасының түнгі шайқасында ұқсас тағдырға ұшырады, итальяндық крейсер Джованни делле Банде Нере британдық HMS Urge суасты қайығымен батып кетті, ал итальяндық крейсер Армандо Диаз британдық HMS Upright суасты қайығымен батып кетті), бұл көптеген авторларды (Престон сияқты) олардың жауынгерлік кемелер ретіндегі нақты құндылығына күмән келтірді. Келесі кемелер жақсырақ тағдырға ие болды, соғыстан барлығы аман қалды, тек итальяндық крейсер Муцио Аттендоло (1942 жылдың тамызында торпедаланған және 1942 жылдың желтоқсанында одақтастардың бомбалауынан батып кеткен). Соғыс аяқталғаннан кейін итальяндық крейсер Эухенио ди Савоя және итальяндық крейсер Эмануэле Филиберто Дука д'Аоста Грекия мен Кеңес Одағының әскери-теңіз күштеріне соғыс өтемақысы ретінде берілді; Луиджи Кадорна тез қызметтен шығарылды, итальяндық крейсер Раймондо Монтекукколи оқу кемесі болды, ал Луиджи ди Савоя Дука дельи Абруцци класы 1970 жылға дейін Marina Militare-де қызмет етті, итальяндық крейсер Джузеппе Гарибальди 1961 жылы Еуропадағы алғашқы басқарылатын зымырандық крейсер атанды.