Кіріспе

1968 жылы түсірілген британдық комедиялық фильм, режиссері Джеральд Томас.

"Кэри Оун Ап Кхайбер" – 1968 жылы түсірілген британдық комедиялық фильм, "Кэри Оун" сериясының 31 фильм ішіндегі 16-шы туындысы (1958–1992). Фильмде "Кэри Оун" сериясының тұрақты актерлері Сид Джеймс, Кеннет Уильямс, Чарльз Хотри, Джоан Симс, Бернард Бресслау және Питер Баттерворт ойнайды. Ванда Вентем бұл фильмде "Кэри Оун" сериясында екінші рет қатысады, ал Рой Касл осы сериядағы жалғыз рөлін орындайды, бұл рөлді әдетте Джим Дейл сомдайтын романтикалық басты рөл. Анжела Дуглас серияда төртінші және соңғы рет пайда болады. Терри Скотт бұрынғы "Кэри Он Сержант" фильміндегі шағын рөлінен кейін серияға қайта оралды. Фильм, ішінара, Киплинг стиліндегі фильмдер мен телесериалдардың британдық Үндістан (Радж) өмірі туралы пародиясын көрсетеді, сонымен қатар бұл фильмдердің қазіргі және бұрынғы Голливуд кезеңдеріндегі туындылары. Атауы – "Кхайбер" ("Кхайбер жотасы" дегеннің қысқартылған түрі) – "моральдық кодексінен шығу" деген сөздің жаргондық мағынасын береді. Фильмнен кейін 1969 жылы "Кэри-он-Кэмпинг" фильмі түсірілді.

Сюжет

Сэр Сидни Рафф Даймонд – Хайбер өткеліне жақын Калабар провинциясының Виктория патшайымының губернаторы. Провинцияны қорқынышты 3-ші аяқ-ауыз полкі қорғайды, олардың килттерінің астына ештеңе кимейтіні айтылады. Калабар хасиі бұл ақпаратты Калабарда көтеріліс ұйымдастыру үшін пайдалануды жоспарлайды. Ол «көшпенділердің» қатал бейнесін жоюға тырысады, олардың килттерінің астында іш киім киетінін көрсету арқылы. Британдықтар дипломатиялық операция жүргізеді, бірақ оқиғаның кездейсоқ екенін көпшілік алдында дәлелдей алмайды. Губернатордың әйелі, хасиді өзімен бірге төсекке түсіру үмітімен, көптеген сарбаздардың іш киім киіп жүргенін көрсететін инспекция суретін алады және оған апарады. Осы нақты дәлелдермен хаси қатыгез Ауған шабуылдық күштерін жинап, Хайбер өткелін басып алып, Үндістанды британдықтардан жаулап алуға ниетті; бірақ леди Рафф Даймонд онымен ұйықтағаннан кейін ғана суретті беретінін талап етеді. Ол оның тартымсыздығына байланысты кешіктіріп, кейіннен оны Бунгдит Диннің сарайына алып кетеді. Темдеу арасында Хасидің қызы, принцесса Жели, британдық капитан Кинге, ол ғашық болған, губернатордың әйелі қашып кеткенін айтады. Ауған генералдары болып киінгендер сарайға әкелінеді және Хасидің ұсынысымен Бунгдит Диннің әдемі әйелдерімен таныстырылады. Харемдегі әйелдердің ләззатын алғанда, олар маскасыз қалдырылып, тұтқынға алынып, губернатордың әйелімен бірге күн батқанда атқылануға тағайындалады. Принцесса Жели оларды биші қыздар ретінде маскировкалап қашуға көмектеседі, бірақ ауған генералдарының ойын-сауығы кезінде Хаси, ашулы факирдің өнерін жек көріп, оның орнына биші қыздарды көруді талап етеді. Олардың маскировкасы ашылғаннан кейін британдықтар мен принцесса қашады, бірақ леди Рафф Даймонд сарайдан шығып, бақта суретке түседі. Топ Хайбер өткеліне оралғанда, күзетшілері қырғынға ұшырап, қарулары күлкілі түрде қиратылған, сирек кездесетін (бірақ ластанған) қайғылы сәт кездеседі. Ауған басқыншыларын тоқтатуға жасалған барлық әрекеттер сәтсіз аяқталады және Резиденцияға асығыс шегініс жасалады. Губернатор, осы уақытта, Хасидің 51 әйеліне реттілік бойынша қонақ болып, олардың әрқайсысы оның әйелі мен Хаси жасаған «зиянын» түзетуге тырысады. Әйелінің қорқытуынан кейін сэр Сидни шабуылға қатысты төтенше мәжіліс шақырады, онда ол «ешнәрсе жасамауға» шешім қабылдайды. Сол күні кешке жоғары деңгейдегі кешкі ас ұйымдастырылады. Кешкі ас ұзақ созылған соңғы көрініс кезінде Хаси әскерінің Резиденцияның сыртын қиратуының контрапунктілік фрагменттері естіледі, ал офицерлер мен әйелдер тамақтанып жатқанда бұл қиратуды елемейді. Ғимаратты сілкіндірген снарядтар мен шұбаға құлаған гипс кешкі асқа кедергі келтірмейді, тіпті факирдің кесілген, бірақ әлі де сөйлейтін басы Хасидің қонақжайлылығымен берілген кезде де. Тек, Белчер бауырлас қаталдық танытпай, үрейленеді. Соңында, капитан Киннің ұсынысы бойынша, джентльмендер сыртқа шығып, аулада қанды шайқас жүріп жатқанын көреді. Әлі қара галстук киген Сэр Сидни полкке қатар тұрып, килттерін көтеруді бұйырады, осы жолы олардың іш киім кимегенін көрсетеді. Ауған шабуылдық армиясы қорқып, бірден шегінеді. Джентльмендер кешкі асқа қайта оралады, ал Белчер бауырлас губернатордың «Мен Британияны қолдаймын» деген ұранымен безенген одақ туын көріп, оларды «есінен шығып қалған» дейді.

Жазу

Сценарийді Талбот Ротвелл жазды. Питер Роджерс Ротвеллдің «Карри Он Джек» үшін тапсырған сценарийін қатты ұнатып, оны «Карри Он» командасының жазушысы болуға шақырды; Ротвелл одан кейін тағы он тоғыз «Карри Он» фильмін жазды. Фильмдегі британдық армияның ойдан шығарылған таулы жаяу әскер полкі 3-ші Аяқ және Ауыз полкі деп аталды. Бұл полк, жергілікті тұрғындар килттерін астына ештеңе кимейтін салттары үшін «күлте киген шайтандар» деп атады. 1960 жылғы «Даңқ әндері» фильміндегі аты аталмаған таулы полк үшін жасалған тартан мен бас киім белгілері «Кайберге жол ашу» фильмінің 3-ші Аяқ және Ауыз полкін киіммен қамтамасыз ету үшін жалға алынды. Пиш шлемдер мен жабдықтар 1964 жылғы классикалық «Зулу» соғыс фильмінен алынды.

Түсірілім

Фильм 1968 жылдың 8 сәуірі мен 31 мамыры аралығында түсірілді. Интерьерлер Букингемширдегі Пайнвуд студиясында түсірілді. Пайнвуд студиясының әкімшілік кеңсесі – Хиздерден Холл губернатордың резиденциясы ретінде қолданылды. Солтүстік-Батыс шекарасындағы сахналар Солтүстік Уэльстегі Сноудон тауының етегінде түсірілді. Уаткин жолының төменгі бөлігі гарнизон және шекара қақпасымен бірге Хайбер асуы ретінде пайдаланылды. 2005 жылдың қыркүйегінде фильмнің түсірілген орнына арналған ескерткіш тақта Сноудонияда ашылды.

Шығару

Фильм 1969 жылы Ұлыбританиядағы кинопрокатта екінші орынды алған фильм болды.

Қабылдау

"Хайберді жалғастыра бер" фильмі осы серияның ең жақсы туындысы деп жиі айтылады. Эксетер университетінің ағылшын тілі профессоры Колин МакКейб осы фильмді ("Кери Он Клео" фильмімен бірге) барлық уақыттағы ең жақсы фильмдердің бірі деп атады. 1999 жылы ол BFI ұйымы жасаған ең ұлы британдық фильмдер тізімінде 99-шы орынға қойылды. 2018 жылы сериал туралы жасалған сараптамада Британдық кино институты "Хайберді жалғастыра бер" фильмін сериалдың ең жақсы бес фильміне қосты, оларға "Кери Он Клео" (1964), "Кери Он айқайлап" (1966), "Кери Он кемпингке" (1969) және "Кери Он анаға" (1972) фильмдері де кірді.