Кіріспе

Нью-Йорк штатындағы американдық тарихи үй (1905)

Дарвин Д. Мартин үй кешені – Нью-Йорк штатының Буффало қаласында орналасқан тарихи үй-мұражай. Мүлікке кіретін ғимараттар белгілі сәулетші Франк Ллойд Райттың жобасы бойынша 1903-1905 жылдар аралығында салынған. Бұл үй Райттың «Прерия мектебі» дәуіріндегі ең маңызды жобаларының бірі деп есептеледі.

Тарих

Мартин үй кешені кәсіпкер Дарвин Д. Мартин, оның әйелі және олардың отбасы; сондай-ақ оның әпкесі Дельта және оның күйеуі Джордж Ф. Бартон үшін салынған. Мартин мен оның інісі Уильям Э. Мартин Чикагода орналасқан E Z Stove Polish компаниясының тең иелері болды. 1902 жылы Уильям Райтқа Иллинойс штатының Оук Парк қаласында үй салуды тапсырды, нәтижесінде 1903 жылы Уильям Э. Мартин үйі салынды. Келесі жиырма жылда Райт пен Мартин арасындағы достық қарым-қатынас күшейді, тіпті Мартиндер Райттың мансабы дамыған сайын оған қаржылық және басқа да қолдау көрсетті. Шамамен жиырма жыл өткен соң, 1926 жылы Райт Мартин отбасы үшін екінші ірі кешенді – Грейклифті, жақын орналасқан Дербидегі Эри көліне көрініс ашатын жазғы сарайды жобалады. Райт 1928 жылы Мартиндер үшін жобалаған, бірақ ешқашан салынбаған Blue Sky Mausoleum 2004 жылы Буффало қаласындағы Forest Lawn зиратына орнатылды.

Күрделі

Комплекс Буффало қаласының Парксайд Ист тарихи ауданында орналасқан, ол 1876 жылы американдық ландшафт сәулетшісі Фредерик Лоу Олмстед жасаған. Бірінші қабаттағы кіреберіс залы үйді екіге бөледі. Оң жақта, үлкен екі жақты ошақтың артында, орталық қонақ бөлмесі орналасқан. Бөлме аспаздық және кітапханамен шектеседі, олар бірігіп ұзын, үздіксіз кеңістік құрайды. Басқа ось, ошақтан басталып, қонақ бөлмесінен үлкен жабық верандаға дейін созылады. Салыстыру үшін, Мартиннің бауырының үйі шамамен 5000 долларға, ал Ladies' Home Journal журналының үй дизайны шамамен 7000 долларға бағаланған, Буффалодағы Джуетт Парквейдегі 125-ші үйінде. Вагон тұрағында да кешеннің жылыту жүйесіне арналған қазандықтар орналасқан. Бағбанның үйі соншалықты кішкентай болғандықтан, тіктөртбұрышты конфигурациядан басқа нұсқа болмаған, бұл Райттың дәстүрлі американдық үйлердің шектеулі "қорабын" ашу идеясына қайшы келеді. Кіреберісте Самотракиялық қанатты жеңіс мүсінінің гипстен жасалған көшірмесі тұр және ол пергола арқылы көрініс ашады. Алғашқы пергола 1962 жылы бұзылып, 2004-2007 жылдар аралығында қайта салынды. 1937 жылға қарай кешеннің нашарлай бастағаны байқалды, үйдің алдыңғы қабырғалары құлап, жылыту жүйесіндегі ақаулар салдарынан консерватория бірнеше жыл бойы қолданылмады. Келесі екі онжылдық ішінде бос тұрған үйге көптеген зардаптар келтірілді және оның жағдайы одан да нашарлады. 1946 жылы қала салық бойынша сот шешімімен мүлікті өзіне қаратып алды. 1955 жылы кешенді жекеменшік архитектор Себастьян Тауриелло сатып алып, үйді бұзудан құтқарды.

Қалпына келтіру

1992 жылы құрылған Мартин үйін қалпына келтіру корпорациясы (MHRC) – коммерциялық емес ұйым болып табылады, оның мақсаты кешенді 1907 жылғы түріне қайта келтіру және оны тарихи үй-мұражай ретінде ашу. Қазіргі таңда MHRC экскурсиялық турларды өткізеді және еріктілер мен жалпы халық үшін білім беру бағдарламаларын ұйымдастырады. 2008 жылы бақташының үйі кешен аясындағы турларға қосылды. Тошико Мори салған Элеонора және Уилсон Грейтбатч павильонының келушілер орталығы 2009 жылдың 12 наурызында ашылды. 2017 жылдың маусым айында ондаған мың жеке шыны тілекшелерден тұратын 360 градустық өнер туындысы – Wisteria Mosaic Fireplace-тің ашылуы 50 миллион долларлық жобаның аяқталғанын көрсетеді.