Кіріспе

Комагатакэ тауы, әрекетті жанартау, Мори қаласының шығысында орналасқан, ал қаланың көп бөлігі Онума жартылай ұлттық паркінің құрамына кіреді.

Этимология

Қаланың атауы "Ониуши" сөзінен шыққан, бұл айну тілінде "орманды аймақ" дегенді білдіреді. Мори қаласының көп бөлігі таулы немесе төбелі жерлерді құрайды. Хоккайдо Комагатакэ – Моридің шығысында орналасқан белсенді андезиттік стратовулкан, қала Шикабе және Нанаэ қалаларымен шекаралас. Комагатакэ вулканының ірі жарылыстары 1640 жылға дейін тіркелген, және оның күлі жиі жауады. Батысында Гуджин тауы (1113 м) орналасқан. Комагатакэ тауынан төгілген жанартау күлі қаланы жауып, көкөніс өсіруге өте қолайлы топырақ жасайды. Мори, Нанаэ қаласымен бірге, Онума көлінің жағалауымен бөліседі. Онума, Нанаэдегі Конума көліне жалғасқан, техникалық тұрғыдан алғанда, саяз көл. Онума мен Конума көлдері, Комагатакэ тауының оңтүстік етегінде орналасқан, таудың жарылысынан пайда болған лай ағындары Орито өзенін тосқан кезде пайда болды. Комагатакэ, сондай-ақ Онума мен Конума, шығыс Моридің көп бөлігін қамтитын Онума жартылай ұлттық паркінің құрамында қорғалады. Паркте ивабукуро (Scrophulariaceae тұқымдасынан гүлді өсімдік) және уражиротаде (Polygonaceae тұқымдасынан гүлді өсімдік) сияқты альпілік өсімдіктер өседі. Комагатакэ тауының орта ағысында минейанаги (талдың бір түрі), дороноки (Populus туысынан), қайың және мизунара (еменнің бір түрі) сияқты кең жапырақты ағаштардың тоғайлары бар. Онума көлінде су қалқандары, сазан және вакасаги (жапон тағамдарында қолданылатын шабақ балығының бір түрі) мекендейді.

Тарих

Мори Жапония тарихының басында қоныстанған, бұл туралы қазір Вашиноки орны деп аталатын Жомон кезеңінің археологиялық қазбалары куәлік етеді. Қалаға 15 ғасырда жапондықтар қоныстанған. Бұл елді мекен, Хоккайдоның көптеген басқа жағалау аймақтары сияқты, Тынық мұхитындағы сельдь балық аулау базасы ретінде құрылған. Хакодатеден жұмыс істейтін балықшылар Мори аймағындағы сельдьтің көп екенін байқап, көп ұзамай Мориде база құрды. Бұл база Вашиноки ауылына айналып, Хакодате қаласының құрамында басқарылды. Кобо Абэ (1836 – 1908), Токугава сёгунатының самурайы және теңіз командирі, 1868 жылы Бошин соғысының (1868 – 1869) аясында Мейдзи императорына адал күштерге Эдодағы астананы жоғалтты. Еномото Эдодан қашып, сегіз буы басқан кемесімен, Токугава флотының қалған бөлігімен Хакодатеде база құруға бет алған Вашинокиге келді. Қазіргі Мори қаласы Еномотоның Эзо Республикасының құрамына кірді. Еномото мен республика көп ұзамай 1869 жылғы Хакодате теңіз шайқасында жеңіліске ұшырады, соның салдарынан Хоккайдоның барлық аймағы, соның ішінде Мори ауылдары, орталық жапон үкіметінің билігіне көшті. Мори 1921 жылы қала мәртебесін алды. 1961 жылы қалада үлкен өрт шығып, Моридің жартысы өртеніп, 554 үй қирады. 2005 жылдың 1 сәуірінде Савара қаласы (Каябе ауданынан) Мори қаласына қосылды. Савара тармақ теміржолы Мори станциясы мен Нанаэдегі Онума станциясы арасында қатынайды, бұл Савара аймағындағы бірнеше шағын станцияларға қызмет етеді. Моридегі Хакодате басты теміржолының станциялары 1945 жылы салынып аяқталды.

Автомобиль жолдары

Жапонияның ұлттық тас жолы 5 – Жапонияның ұлттық тас жолы, бұл қаладан өтеді және Хакодатеге, сондай-ақ Хоккайдоның қалған бөліктеріне бағытталған басты магистраль болып табылады. 5-бағыт Якумо мен Ошаманбе арқылы солтүстікке қарай жүреді, содан кейін Шакотан түбегіне бұрылып, Саппороға қосылар алдында Отару қаласына жетеді. Жапонияның 229-шы ұлттық жолы 1971 жылы құрылысы аяқталды.

Икамеши

Мориде икамеши тағамы бар, ол күріштің ішіне қосылып пісірілген кальмардан жасалады. Мори станциясындағы бенто сатушы Абе Бентотен 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде азық-түлік рационированиесінің салдарынан икамешиді ойлап тапты. Жапондық ұшатын кальмары Мори маңынан көп мөлшерде ауланды және күрішті үнемдеу үшін пайдаланылды. Абе Бентотен дүкені қазірде Мориде орналасқан, Мори станциясында да дүкені бар, bentō және дайын тағамдар компаниясы – Ikameshi Abeshoten Co. ретінде жұмыс істеп келеді.

Білім

Мориде бір ғана жоғары мектеп бар, ол – Мори префектуралық жоғары мектебі, Хоккайдо префектурасы басқаратын мемлекеттік жоғары мектеп. Бұл жоғары мектеп 1941 жылы Мори қаласы басқаратын қыздар жоғары мектебі ретінде құрылған, бірақ 1948 жылы префектура басқаратын әр түрлі білім беретін мектепке айналды. Мори қаласының білім беру басқармасы екі орта мектепті ұстап тұрады: Мори орта мектебі және Савара орта мектебі. Қалада алты бастауыш мектеп бар. Қала халқының азаюына байланысты бірнеше бос бастауыш мектеп ғимараты бар, соңғы жабылулар 2017 жылы Ишикура бастауыш мектебі және 2011 жылы Акайгава бастауыш мектебі болды.

Пошта

Мори қаласында төрт пошта бөлімі жұмыс істейді. Басты пошта бөлімі Миюкичо ауданында, Мори қалалық әкімдігінің жанында орналасқан.

Жергілікті билік

Кейдзо Кадзиа (ту. 1956), Ашикага технология институтының түлегі және бұрынғы Савара кентінің әкімі, 2012 жылғы 16 қазанда Мори қаласының әкімі болып сайланды.