Ренессанс композиторы: Бернардо Пизано және Петрарка шығармаларына жазған музыкасы
Bernardo Pisano
Бернардо Пизано (1490-1548) – итальяндық композитор, Ренессанс дәуіріндегі мадригал жанрын дамытқан алғашқылардың бірі. Музыкалық шығармалары туралы ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италия композиторы
Italian composer
Бернардо Пизано (сондай-ақ Паголи) (12 қазан 1490 – 23 қаңтар 1548) – итальян композиторы, дін қызметкері, әнші және Ренессанс дәуірінің ғалымы. Ол алғашқы мадригалшылардың бірі және тек өзінің шығармаларынан тұратын әлемдегі тұңғыш жарияланған әуе музыка жинағының авторы.
Bernardo Pisano (also Pagoli) (October 12, 1490 – January 23, 1548) was an Italian composer, priest, singer, and scholar of the Renaissance. He was one of the first madrigalists, and the first composer anywhere to have a printed collection of secular music devoted entirely to himself.
Өмір
Ол Флоренцияда дүниеге келген, және Пизада біраз уақыт өткізген болуы мүмкін (содан аты осылай аталуы мүмкін). Жастық шағында ол Флоренциядағы Аннунциата шіркеуінде ән шырқап, музыка оқыды. 1512 жылы ол маэстро ди капелла болды, бұл қызметке хоршыларды бақылау және түрлі капеллаларда ән салу кіретін. Ол Медичилердің ықыласына бөленгендігі анық, себебі олар оны шіркеудегі жұмысына ғана емес, 1514 жылы кардинал Джованни де Медичи Папа Лев X болғаннан кейін Римдегі паптық капеллада әнші қызметіне де алды. 1512 мен 1520 жылдар аралығында ол Козимо I де Медичидің органшысы және композиторы Франческо Кортеччияға сабақ берді. Пизано өмірінің соңына дейін Римде тұрды. Паптық капелла хорында ән салғаннан басқа, ол Пападан шіркеулік иеліктер алды, оның ішінде Севилья және Лерида соборларындағы иеліктер де болды. 1515 пен 1519 жылдар аралығында ол Флоренция мен Рим арасында сапарлап, екі қалада да музыкалық лауазымдарды атқарды, бірақ 1520 жылы Флоренцияға сирек сапарлардан басқа Римге қайтып келді. Пизано 1529 жылы Флоренцияға оралу қатесін жасады, ол Медичиге қарсы сәтті төңкеріс салдарынан үш жылдық республикалық үкімет кезінде болды. Ол Медичилермен жақын байланыста болғандықтан, Папаның тыңшысы деп айыпталып, тұтқындалды, түрмеге қамалды және азаптауға ұшырады. 1529 жылдың қыркүйегінде Флоренция қаласын қоршау басталды, және ол босатылды. 1530 жылы Флоренция Папа әскерлерімен басып алынды, ал Медичилер билікке оралды. Бұрынғы үйінен аман-есен қашып шыққаннан кейін, ол Римге қайтып оралды. 1546 жылы Папа Пауль III оны жеке капелласының маэстро ди капелласы етіп тағайындады, ол бұл лауазымды екі жыл ғана атқарды, себебі 1548 жылы қайтыс болды. Бұл элиталық топтың әншілерінің арасында Жак Аркадель болды, ол мадригал композиторы ретінде Пизанодан да белгілі болды.
He was born in Florence, and may have spent some time in Pisa (hence his name). As a young man, he sang and studied music at the church of Annunziata in Florence. In 1512 he became maestro di cappella there, a job which held in addition to supervising the choristers and singing in its various chapels. Evidently, he was favoured by the Medici, for they not only hired him for his church job but gave him a post as a singer in the papal chapel in Rome in 1514, immediately after Cardinal Giovanni de' Medici became Pope Leo X. Sometime during the period 1512 to 1520, he was the teacher of Francesco Corteccia, organist and composer to Cosimo I de' Medici. Pisano remained based in Rome for the rest of his life. In addition to singing in the papal chapel choir, he acquired ecclesiastical benefices from the Pope, including one each at the cathedrals of Seville and Lerida. Between 1515 and 1519 he travelled between Florence and Rome, holding musical positions in both cities, but in 1520 he returned to Rome, except for occasional visits to Florence. Pisano made the mistake of returning to Florence in 1529, during the three year period of republican government, the result of a successful coup d'état against the Medici. Since he had obviously close connections to the Medici, he was accused of being a spy for the papacy, seized, imprisoned, and put to torture. In September 1529 the famous siege of Florence began, and he was released. In 1530 Florence was captured by papal troops and the Medici returned to power. After escaping alive from his former home, he returned to Rome to stay. In 1546 Pope Paul III appointed him maestro di cappella of his private chapel, a position which he only held for two years, for he died in 1548. Among the singers in this elite group was Jacques Arcadelt, who was to become even more famous than Pisano as a madrigal composer.
Музыка және әсер
Пизано киелі музыканы салмақты, гомофониялық стильде жазса, ол Ss. Annunziata-да маэстро ди капелла қызмет еткен кезінде орындалуы мүмкін. Бірақ, оның ең зор ықпалымен көзге түскені – зайырлы музыка композиторы ретінде болды. Пизаноны алғашқы мадригал авторы деп санауға болады. 1520 жылы венециялық баспагер Оттавиано Петруччи оның *Musica di messer Bernardo Pisano sopra le canzone del Petrarcha* атты жинағын жариялады, ол Пьетро Бембоның әдеби теорияларының ықпалымен жазылған Петрарканың өлеңдерінен тұрды. Жинакка енген шығармалар әлі «мадригалдар» деп аталмаса да, олар жанрдың ерекшеліктері ретінде кейіннен танылған бірнеше белгілерді қамтыды: мазмұнды мәтіндер, сөздер мен акценттердің мұқият орналастырылуы және сөз суреттерінің болуы. Бұл басылым сондай-ақ бір композитордың барлық шығармаларын қамтитын алғашқы жинақ болды. Музыканы басып шығару үшін жылжымалы шрифттерді алғаш рет қолданғаннан бері өткен екі онжылдықтағы бұрынғы басылымдар тек антологиялар болған. Мадригал жанрының шеберлеріне айналған Костанцо Феста, Жак Аркадель, Филипп Верделот сияқты кейінгі композиторлар оның туындыларын біліп, стильдік ерекшеліктерін үлгі еткен. Пизаноның ертедегі зайырлы музыкасы 16 ғасырдың алғашқы екі онжылдығының итальян музыкасына тән: жеңіл, ырғақты жақтан белсенді, көбінесе гомофониялық, жиі қайталаулармен және әдетте үш дауысқа арналған. Осы шығармалардың көпшілігі балладалар немесе канцонетталар. Оның кейінгі зайырлы музыкасы, соның ішінде 1520 жылғы маңызды жинағы – бір композитордың туындыларына арналған алғашқы басылған кітап – мадригалдық деп сипатталатын музыканы қамтиды (дегенмен ол бұл терминді қолданбаған). Өлеңдердің мазмұны кейде мәнсіз, кейде әзіл-қалжыңға толы; Петрарканың жеті өлеңі бейнеленген. Музыка өлеңдегі сезімді мұқият жеткізуге тырысады. Көп жағдайда мәтіннің соңғы жолы баса назар аудару үшін қайталанады, бұл ерте мадригалдың ерекше белгісіне айналды. Музыканың текстурасы гомофониялық және полифониялық бөлімдердің, сондай-ақ екі, үш және төрт әншіден тұратын топтарға арналған бөлімдердің арасында өзгереді.
While Pisano wrote sacred music in a sober, homophonic style, probably intended to be used during his tenure as maestro di cappella at Ss. Annunziata, it was as a composer of secular music that he was most influential. Pisano is arguably the first madrigalist. In 1520, Venetian printer Ottaviano Petrucci published his Musica di messer Bernardo Pisano sopra le canzone del Petrarcha, a collection of settings of Petrarch influenced by the literary theories of Pietro Bembo; while the pieces in the collection were not yet called "madrigals", they contained several features recognized in retrospect as distinctive of the genre: the set serious texts, the placement of words and accents was done carefully, and they contained word painting. This publication was also the first collection of secular music by a single composer ever to be printed; previous publications, in the brief two decades since moveable type had first been used for printing music, had been anthologies only. The slightly later composers who became famous masters of the madrigal genre — Costanzo Festa, Jacques Arcadelt, Philippe Verdelot — were aware of his work and copied some of his stylistic traits. Pisano's early secular music is typical of Italian music of the first two decades of the 16th century: light, rhythmically active, usually homophonic, containing frequent repetition, and generally for three voices. Most of these pieces are ballatas or canzonettas. His later secular music, including the important collection of 1520, the first printed book of secular music dedicated to the work of a single composer, contains music which is best defined as madrigalian (although he did not use the term). Poetry is sometimes serious, and sometimes humorous; seven poems by Petrarch are represented. The music carefully attempts to convey the emotion expressed by the poem being set. Often the last line of the text is repeated for emphasis, a peculiarity which was to become a defining feature of the early madrigal. Texturally, the music varies between homophonic and polyphonic passages, as well as between passages for groups of two, three, and four singers together.