Кіріспе

1980 жылғы Саффолк, Англиядағы НЛО туралы хабарлама

Редлшем орманындағы оқиға – 1980 жылдың желтоқсанында Англияның Саффолк қаласындағы Редлшем орманының жанында түсіндіріле алмайтын жарықтарды көргендердің бірнеше хабарламасы, ол НЛО қонған деген әңгімелерге әкелді. Оқиға сол кезде АҚШ Әуе күштерінің (АҚШӘК) қолданысында болған RAF Woodbridge әскери базасының жанында болды. Әскери қызметкерлер, оның ішінде база командирінің орынбасары подполковник Чарльз И. Халт, олар НЛО деп сипаттаған нәрсені көргендерін мәлімдеді. Бұл оқиға Ұлыбританиядағы ең әйгілі НЛО оқиғасы және әлемдегі ең танымал хабарланған НЛО оқиғаларының бірі болып саналады. Ол АҚШ-тағы Розуэллдегі НЛО оқиғасымен салыстырылады және кейде "Британның Розуэллі" деп аталады. Ұлыбритания Қорғаныс министрлігі бұл оқиға ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндірмегенін, сондықтан қауіпсіздік мәселесі ретінде тергелмегенін мәлімдеді. Скептиктер бұл көріністерді түнгі жарықтарды дұрыс түсінбеу деп түсіндірді: от шары, Орфорднес маяғы және жарқын жұлдыздар.

26 желтоқсан

1980 жылы 26 желтоқсанда сағат 03:00 шамасында (Халттың Ұлыбритания Қорғаныс министрлігіне жолдаған хабарламасында 27 желтоқсан деп көрсетілген) RAF Вудбриджінің шығыс қақпасы маңындағы қауіпсіздік патрулі жақын орналасқан Рендлшем орманына түсіп бара жатқан сияқты жарықтарды байқады. Астрономдар бұл жарықтарды сол кезде Англияның оңтүстігінде жанған от шары (метеор) ретінде көрінген табиғи қалдықтардың бір бөлігі деп түсіндірді. Әскерилер бастапқыда ұшақ құлаған деп ойлады. Халттың хабарламасына сәйкес, олар орманға кіріп зерттеу жүргізген кезде металл тәрізді көрінетін, түрлі түсті жарықтармен жарқыраған бір нысанды көрді. Олар нысанға жақындасуға тырысқанда, ол ағаштардың арасымен қозғалғандай болды, сондай-ақ "жақын маңдағы фермадағы жануарлар ашуға толы күйге түсті". Әскерилердің бірі, сержант Джим Пеннистон, кейіннен орман ішінде "тегі белгісіз нысанмен" кездескенін мәлімдеді, бірақ бұл туралы сол кезде жарияланбады және басқа куәгерлердің растауы болған жоқ. Сағат 04:00-ден кейін жергілікті полиция оқиға орнына шақырылды, бірақ олар көрген жалғыз жарық жағалаудағы бірнеше шақырым қашықтықтағы Орфорд Несс маягынан келгенін хабарлады. 26 желтоқсан күні таң атқаннан кейін әскерилер орманның шығыс жиегіндегі кішкентай алаңға оралып, үшбұрыш тәрізді орналасқан үш кішкентай із, сондай-ақ жақын маңдағы ағаштардағы күйген іздер мен сынған бұтақтарды тапты. 10:30-да жергілікті полиция тағы да шақырылды, олар бұл іздердің жануарлардың салдарынан пайда болғанын ойлады.

28 желтоқсан

Базаның орынбасар командирі, лейтенант-полковник Чарльз Холт, 1980 жылғы 28 желтоқсанның таңертеңгі сағаттарында бірнеше әскери қызметкермен бірге оқиға орнына барды (Холт 29 желтоқсан деп хабарлады). Олар AN/PDR 27 стандартты АҚШ әскери сәулеленуді өлшеу құралы арқылы үшбұрышты шұңқырларда және айналасындағы аумақта сәулелену деңгейін өлшеді. Олар сағатына 0,07 миллироентген көрсеткенмен, басқа аймақтарда сағатына 0,03-0,04 миллироентген, яғни, фондық деңгейге жуық көрсеткіштерді анықтады. Бұған қоса, олар қону орнынан жарты мильден астам қашықтықта ұқсас шағын "қуылыс" байқады. Холт оқиғаны микрокассетаға жазды (қараңыз: § Холттың жазбасы). Осы тергеу кезінде куәгерлер бірінші түні көргендей, ферма үйінің тұсында, даланың шығысында қызыл жарқын жарық көрінді. Орфорд Несс маяғы сол бағытта, шығысқа қарай көрінеді. Кейін, Холттың хабарламасына сәйкес, аспанда үш жұлдызға ұқсас жарық байқалды, екеуі солтүстікке, біреуі оңтүстікке қарай, көкжиектен 10 градус жоғары орналасқан. Холттың сөзіне қарағанда, олардың ең жарқырағы екі-үш сағат бойы қозғалмай тұрып, кейде жарық сәулесін төменге бағыттағандай болды. Астрономдар бұл жұлдызға ұқсас жарықтарды жарқын жұлдыздар деп түсіндірді.

Орналасқан жері

Рендлшем орманы Орман шаруашылығы комиссиясына тиесілі және шамамен 5,8 шаршы миль (15 км²) қылқан жапырақты егістіктерден тұрады, кең жапырақты аймақтармен, сор жайылымдарымен және батпақты жерлермен араласқан. Ол Саффолк графтығында, Ипсвич қаласынан шығысқа қарай 8 миль (13 км) жерде орналасқан. Оқиға екі бұрынғы әскери базаның жанында болды: RAF Bentwaters, ол орманның солтүстігінде орналасқан, және RAF Woodbridge, ол батыстан орманға қарай созылып, солтүстік және шығыс жағынан орманмен шектеседі. Сол кезде екеуі де АҚШ Әуе күштерінің қолданысында болды және полковник Гордон Э. Уильямс басқарып тұрды. База командирі полковник Тед Конрад болса, оның орынбасары – лейтенант-полковник Чарльз И. Халт еді. Оқиғаның басты оқиғалары, соның ішінде болжамды қонулар, орман ішінде болды. Орман базалық ұшу-қону жолағының шығыс шетінен немесе RAF Woodbridge-тің Шығыс қақпасынан шамамен 0,5 шақырым (0,3 миль) шығысқа қарай басталады, мұнда күзетшілер алғаш рет орманға түсіп бара жатқандай көрінетін жарықтарды байқады. Орман Шығыс қақпасынан шамамен 1,6 шақырым (1 миль) шығысқа қарай созылып, Капел Гриндегі фермердің егістігінде аяқталады, онда тағы да оқиғалар болды делінеді. Скептиктердің пікірінше, әуешілер көріп қалған шамдар – Орфорднесс маяғы, ол орман шетінен шамамен 8 шақырым (5 миль) шығысқа қарай орналасқан. Ол кезде бұл Ұлыбританиядағы ең жарқын маяктардың бірі болатын. Меморандум "1981 жылғы 13 қаңтар" күні "Түсіндірілмейтін жарықтар" деген тақырыппен тіркелді. Оқиға мен есеп беру арасындағы екі апталық кешігу күндер мен уақыттардағы қателіктерге себеп болуы мүмкін. Меморандум ешқандай құпиялылық белгісіз болды. Ұлттық мұрағаттың консультанты Дэвид Кларк осы меморандумның тарихын және Қорғаныс министрлігіндегі реакцияны зерттеді. Оның қатысушы персоналмен сұхбаттары Қорғаныс министрлігі жүргізген тергеудің беткеұдар екенін растады және Халт меморандумынан басқа, АҚШ немесе Ұлыбритания Әуе күштерінен оқиға туралы басқа есептерді таба алмады. Кейін Халт өзінің көргенінің ғарыздық оқиға болғанына және оның жасырылғанына сенетінін мәлімдеді.

Тоқтату таспасы

1984 жылы полковник Сэм Морган, бұл кезде Тед Конрадты Холттың басшысы ретінде алмастырған, "Халт таспасы" деп белгілі болған таспаның көшірмесін НЛО зерттеушілеріне тапсырды. Бұл таспа Холттың ормандағы тергеуін нақты уақыт режимінде көрсетеді, соның ішінде радиация деңгейін өлшеу, ағаштардың арасында жарқыраған жарықты көру және төбеде жылтырап, жыпылықтайтын жұлдыз тәрізді нысандарды байқау жайлы ақпараттар бар. Зерттеуші Иан Ридпат бұл таспаны жазбаға түсірді, сондай-ақ таспаның толық мазмұнына қадам-сатырмен талдау жасап, аудио жүктеуге сілтеме қосты.

26 желтоқсанда куәгерлердің мәлімдемесі

1997 жылы шотланд зерттеушісі Джеймс Истон алғашқы түнгі көріністерге куә болғандардың алғашқы куәліктерін алды. Куәгерлердің бірі Эд Кэбансаг куәлігінде былай деді: "Біз жарықтар орманның ар жағынан келіп тұр деп ойладық, себебі ағаш арасынан өтетін кезде ештеңе көрінбеді. Біз маяк жарығының жанында жарқыраған бір нәрсе байқадық, бірақ жақындағанда ол жарықтандырылған шаруа үйі екенін көрдік. Біз оны анық көре алатын жерге жеттік, сонда біз қуалайтын нәрсе – алыстағы маяқтың жарығы ғана екенін түсіндік". Тағы бір қатысушы Джон Берроуз да: "Біз айналып тұрған маяқты көрдік, сондықтан оған қарай бет алдық. Біз оны шамамен үш шақырымға дейін (3 км) қадағалап, ол маяктан келіп тұрғанын анықтадық" деді. Берроуз "әйел дауысы естілгендей" дыбыс естігенін және "шаруа жануарлары көп шу шығарып жатқанын естігенін" хабарлады. Ол екі күннен кейін де осындай дыбыстарды естіді. Мұндай дыбыстарды орман ішіндегі мунтжак бұғылары шығарған болуы мүмкін, олар қорқып қалғанда қатты және өткір дауыс шығарумен белгілі.

Халт куәлігі

2010 жылдың маусым айында зейнеткер полковник Чарльз Холт нотариалды куәландырылған ант берді, онда ол оқиғаның қайтадан қорытындысын жасады, содан кейін бұл оқиғаның сыртқы әлемнен келгендігіне және оны Ұлыбритания мен АҚШ жасырғанына сенетінін мәлімдеді. Осы анттағы мәлімдемелер мен сол кездегі Холттың жазбаларындағы және таспаға жазылған деректер арасындағы қарама-қайшылықтар көрсетілді. 2010 жылы база командирі полковник Тед Конрад Кларкқа оқиға туралы мәлімдеме жасады. Конрад: "Біз аспанда да, жерде де полковник Холт сипаттағандай ештеңе көрмедік" және "Бізде Холттың айтқандарын тексеруге мүмкіндігі бар адамдар болды, бірақ ешкім оны растай алмады" деді. Сұхбатта Конрад Холттың анттағы талаптарын сынап, "Ол өзінің елі мен Ұлыбритания осы мәселе бойынша азаматтарын алдау үшін сөз байластырғаны туралы айыптамасына өкінуі керек. Ол бұрыннан біледі" деді. Конрад сондай-ақ, шетелдік ғарыш кемесіне тиіп алғанын айтқан сержант Джим Пеннистонның куәлігімен де келіспеді; ол сол кезде Пеннистонмен сұхбаттасқанын және ол мұндай оқиға туралы ештеңе айтпағанын мәлімдеді. Конрад оқиғаның бәрі жалған болуы мүмкін деп болжады.

Саффолк полициясының журналы

Саффолк полициясы алғашқы көрілу күні түні және келесі күні таңертең оқиға орнына шақырылды, бірақ ешқандай ерекше жағдайды анықтамады. Алғашқы оқиға болған түні олар Орфорд маягынан ғана жарық көрінетінін мәлімдеді. Жердегі іздерді жануарлардың салғандары деп түсіндірді. Бұл іс бойынша Саффолк полициясының құжаттары 2005 жылы Ұлыбританияның Ақпарат ашықтығы заңы бойынша жарияланды және олардың веб-сайтында қолжетімді.

Скептикалық талдау

Бір теория бойынша, оқиға жалғандықтан туындаған. BBC хабарлағандай, АҚШ-тың бұрынғы қауіпсіздік полиция қызметкері Кевин Конде орман ішіндегі ерекше жарықтарды жасағанын мойындады, полиция көлігінің шамдарын өзгерткен арқылы. Алайда, осы әзілдің сұрақ тудырған түндері орын алғанына ешқандай дәлел жоқ. Оқиғаға берілген басқа түсіндірмелердің бірі – советтердің тыңшылық спутнигі құлаған деген болжам, бірақ оны растайтын ешқандай мәлімет табылмады. Көп тараған түсінік бойынша, оқиғаның себебі үш негізгі фактордың үйлесуінен туындаған. Орманға бірдеңе құлағанын көрсететін ешқандай дерек жоқ. 26 желтоқсандағы куәгерлердің мәлімдемелеріне сәйкес, орманнан көрінген шам Орфорднесс маягының бағытында болған. Куәгерлер шамға жақындауға тырысқанда, оның ойлағаннан әлдеқайда алыс екенін түсінді. Куәгерлердің бірі, Эд Кабансаг, оны «алыстағы маяқ шамдары» деп сипаттаса, екіншісі, Джон Берроуз, «маяқ» деді (26 желтоқсандағы куәгерлердің мәлімдемелерін қараңыз). Халттың 28 желтоқсандағы жазбасының уақыт көрсеткіштері, екі күн бұрын көрілген шаммен бір бағытта орналасқан шамның әр бес секунд сайын жарқырағанын көрсетті, бұл Орфорднесс маягының жарқырау жиілігімен сәйкес келді. Холттың солтүстік және оңтүстікке қарай төмен ұшып жүрген жұлдыз тәрізді нысандарды кейбір скептиктер атмосфералық және оптикалық эффектілердің әсерінен бұрмаланған жарқын жұлдыздардың қате түсіндірілуі деп санайды, бұл НЛО туралы хабарлардың тағы бір жиі кездесетін себебі. Олардың ең жарқырағы, оңтүстікке қарай, түнгі аспандағы ең жарқын жұлдыз – Сириуспен сәйкес келді.

НЛО жолы

2005 жылы Орман шаруашылығы комиссиясы лотереядан түскен қаражатты пайдаланып, Rendlesham Forest орманында халықтың қызығушылығы артып келуіне байланысты бір жол құрды және оған «UFO Trail» деген ат қойды. 2014 жылы Орман шаруашылығы қызметі суретшіге жолдың соңына орнатылатын туынды жасауға тапсырыс берді. Суретшінің сөзіне сүйенсек, бұл туынды Рендлшемде көрілгендей деп айтылатын НЛО-ның кейбір нұсқаларын бейнелейтін эскиздер негізінде жасалған.

Өмірдің өзгеруі

2010 жылы Женни Рэндлс, 1981 жылы Лондонның Evening Standard газетінде оқиға туралы алғаш хабарлаған және оқиғаны ашқан жергілікті зерттеушілермен бірлесіп 1984 жылы «Sky Crash: A Cosmic Conspiracy» атты оқиға туралы алғашқы кітапты жазған ол, оқиғаның ғарыздық келушілердің салдарынан болғанына бұрынғы күмәнін қайта айтты. Ол, оқиғаның кейбір бөліктеріне түсініксіз шығу тегі бар белгісіз әуе құбылысы UAP себеп болуы мүмкін екенін атап өтсе де, былай деді: «Қайта да бірнеше жұмбақтар шешілмегенімен, Рендлшем орманүндө ешқандай сыртқы құрылғылар көрілмегенін айтуға болады. Сондай-ақ, оқиғалардың негізгі фокусы – ерекше жағдайларда кездесетін күнделікті нәрселердің дұрыс түсінілмеуі болды деп сеніммен айта аламыз».

Мүмкін болған қалжың

2018 жылдың желтоқсан айында британдық НЛО зерттеушісі Дэвид Кларк оқиғаның АҚШ Әуе күштеріне кек алу үшін SAS жасаған құрылтай екенін хабарлады. Осы әңгімеге сәйкес, 1980 жылдың тамызында SAS ядролық нысанның қауіпсіздігін тексеру үшін RAF Вудбриджге парашютпен түсті. АҚШ Әуе күштері жақында радарларын жаңартып, базаға түсіп келе жатқан SAS жасағының қара парашюттерін анықтады. SAS әскерлері сұраққа тартылып, ұрып-соғылды, тіпті оларды "белгісіз шетелдіктер" деп атау арқылы қорлады. Кек алу үшін SAS АҚШ Әуе күштеріне өздерінің "шетелдік оқиғасының" үлгісін көрсетті. Желтоқсан айы жақындаған сайын орманға шамдар мен түрлі-түсті факелдер орнатылды. Қара гелийлі шарлар да қашықтан басқарылатын желкендерге бекітіліп, радиоарна арқылы іске қосылатын материалдарды аспанға көтеріп шығарды. Дегенмен, Кларк жүргізген тергеу осы әңгіменің өзі алдау екенін көрсетті.