Кіріспе
Брекон Биконс тауларының Уэльс шыңы, Поуис. Пен-и-Фан – Оңтүстік Уэльстегі ең биік шың, Брекон Биконс ұлттық паркінде (Bannau Brycheiniog) орналасқан. Теңіз деңгейінен биіктікте орналасқан, ол Сноудониядағы Кадейр Идрис тауынан оңтүстікке қарайғы ең биік британдық шыңы болып табылады. Бұл тарихи Брекнокшир графлығының ең биік нүктесі (округ орталығы), бірақ қазіргі әкімшілік тұрғысынан қарағанда, Поуис бірыңғай кеңес аймағының құрамына кіреді. Пен-и-Фан мен Корн-Дю-Аттың екі төбесі бұрын Кадейр Артур немесе «Артурдың тағы» деп аталған. Тау және оны қоршаған аймақ Ұлттық трестке тиесілі, оның жұмыс топтары осы шыңның жаяу жүргіншілер арасында танымал болуынан туындаған эрозиямен күресуге тырысады. Тау Ұлыбританияның Арнайы күштеріне қатысты әскери қызметкерлерді іріктеу процесінің бір бөлігі ретінде қолданылады. 2013 жылдың шілдесінде далада құлап қайтыс болған үш сарбаз, Арнайы әуе күштеріне іріктеу кезінде «Нүктеден нүктеге» деп аталатын сынақ маршына қатысып жатқан.
Pen y Fan is the highest peak in South Wales, situated in Brecon Beacons National Park (Bannau Brycheiniog). At above sea level, it is also the highest British peak south of Cadair Idris in Snowdonia. It is the highest point (county top) of the historic county of Brecknockshire (though in modern administrative terms, it now lies within the unitary council area of Powys). The twin summits of Pen y Fan and Corn Du at were formerly referred to as Cadair Arthur or 'Arthur's Seat'. The mountain and surrounding area are owned by the National Trust whose work parties attempt to combat the erosion caused by the popularity of this peak with walkers. The mountain is used by the military as part of the selection process of the UK's Special Forces personnel. Three soldiers who died after collapsing in the field in July 2013 were taking part in a test march called Point to Point while undergoing Special Air Service selection.
Атауы
Pen y Fan атауы валлий тіліндегі pen сөзінен ("жоғарғы жақ, басы, шыңы, ең биік нүкте" және т.б.) тұрады, y ("the") және fan, ban сөзінің өзгерген түрі ("шың, қырқа, белгі, маяк, төбе, тау" және т.б.). "Таудың шыңы" немесе "шыңның жоғарғы жағы" деген екі аударма да мүмкін. Ban деген зат есімнің көпше түрі bannau Брекон маяктарының валлий тіліндегі атауында кездеседі: Bannau Brycheiniog. Бұрын Pen y Fan өзі кейде '(Brecknock) Beacon' деп аталатын, ал ерте заманғы ағылшын картографы Джон Спид оны Monuchdenny деп атаған. Brecknock округінің ауыл шаруашылығына шолу (1794) еңбегінде Джон Кларк (Builth) (виконт Херефордтың басқарушысы) оны "ВАНН немесе Brecknock Beacon, Оңтүстік Уэльстегі барлық таулардың сөзсіз билеушісі" деп сипаттайды. Кантреф еншісінің жер кадастрлық картасында (1839) Пен-и-Фан шыңы "Маяк" деп аталады. Бұл қолданыс қазір қолданылмайды.
Қол жеткізу
Шыңы – Beacons Way бағытының маңызды мақсаты, бұл массивтің шығысынан батысына дейін созылатын ұзақ қашықтықтағы жаяу жолы, және ол барлық жаяу жүргіншілерге ашық. А470 тас жолындағы Storey Arms-тен төмен жақсы салынған, тегіс жаяу жолы бар. Бұл және таудың басқа да жолдары жыл сайын жүздеген мыңдаған жаяу жүргіншілердің қозғалысынан туындайтын тозуды азайту мақсатында Ұлттық сенім қорымен үнемі жөнделіп, күтіледі. Сонымен қатар, шығысқа қарай жақын орналасқан Cribyn шыңынан басталатын тағы бір маңызды жол бар.
Стори Армз
Storey Arms – Уэльстің солтүстігі мен оңтүстігін байланыстыратын А470 тас жолының жанында, Либанус, Поуис, Уэльс маңындағы Брекон-Биконс ұлттық паркінде орналасқан сыртқы білім беру орталығы. 1971 жылдан бері Кардифф қалалық кеңесі басқаратын жатақ үй орталығы 58 адамға дейін сыйдыра алады. Оның ішінде каяк пен каноэмен жүзу, үңгірлерді зерттеу, таулы жерлерде серуендеу, тауға өрмелеу және тау өзендерінде рафтинг жасау сияқты шаралар бар. Орталық теңіз деңгейінен биікте, Пен-и-Фан мен Фан-Фор арасындағы өткел бойында, Корн-Дю тауының етегінде жайғасқан. Орталық атын 1924 жылы бұзылған, тік шатыры бар үлкен саяхатшылар үйінен (жергілікті жер иесі Сторі Маскелайннің құрметіне аталған) алған. Алғашқы саяхатшылар үйінің орны орталықтан шығысқа қарай, Понт-ар-Даф автотұрағының солтүстік-шығыс жиегінде орналасқан. Автобустар орталықтың сыртында, А470 тас жолының екі жағында да тоқтайды. Жақында кеңейтіліп, жаңартылған, шамамен 200 автомобильге арналған автотұрақ Уэльс үкіметіне тиесілі және Ұлттық сенім қоры басқарады, ол қазір автотұрақ үшін төлем қабылдайды.
Археология
Шамасының басына жақсы сақталған және құрылымдалған қола дәуіріне жататын қабір орналасқан, оның ортасында таспен қапталған қуыс бар, ол жақын маңдағы Корн-Дю шамасының қабіріне ұқсас. Қабірдің орталық дөңгелегін құлаудан қорғау үшін бір-біріне шеңберлеп орналасқан тас жиектермен қоршалған. Қабір – бұл қорғанның ортасына жақын тік тас плиталардан тұратын қорап. Қазіргі уақытта онда Ұлттық сенім тақтасы орналасқан, бірақ бастапқыда бір немесе бірнеше адамның күлін немесе басқа қалдықтарын сақтаған, себебі Британ қола дәуірінде бірнеше жерлеулер жиі кездеседі. Сондай-ақ, адам сүйегімен бірге жерленген заттар, мысалы, кремний құралдар, күл сақталатын ыдыстар немесе гүлдер де болған. Фан-Фоэльдегі ұқсас дөңгелек қабір 2002 жылы қазылғанда орталық қуыстан мұндай заттар табылды, ал гүлдер – бұл мейірімді жусан (Filipendula ulmaria) гүлдері еді.
Геология
Пен-и-Фан Девон кезеңінде қалыптасқан Ежелгі Қызыл құмтастың әртүрлі бөліктерінен тұрады. Таудың төменгі беткейлері Сенни формациясының құмтастары мен сазды тастардан, ал жоғарғы беткейлері Браунстоунс формациясының құмтастарынан құралған. Көршілес Корн-Дю сияқты, оның ең жоғарғы бөлігі де Плато-Бедс формациясының берік құмтастарынан тұрады. Құмтас қабаттары Оңтүстік Уэльс көмір алабына қарай оңтүстікке қарай бірте-бірте төмендейді. Брекон маяктары соңғы мұз дәуірінде өз мұздықтарын дамытты, ал Cwm Llwch және Cwm Sere мұздықтардың әсерінен пайда болған, биік жерлердің қорғауында өскен мұздықтармен қазылған. Llyn Cwm Llwch мұздықпен қазылған тау қуысын алып жатыр, ал көлдің бір бөлігі кейінгі мұздық моренасымен тосылған. Тау 2005 жылы құрылған, аймақтың геологиялық мұрасына негізделген экономикалық дамуды, әсіресе тұрақты туризмді ілгерілету мақсатындағы Fforest Fawr геопаркінің ең биік нүктесі болып табылады.
Томми Джонстың обелискісі
Storey Arms (Бреконнан Мертирге дейінгі жолдағы бұрынғы қонақүй) -тан саммитқа дейінгі бағыттың жанында граниттен жасалған естелік обелиск орналасқан. Онда мына жазу бар: "Бұл обелиск 5 жастағы Томми Джонстың денесі табылған жерді көрсетеді. Ол 1900 жылғы 4 тамызда Cwm Llwch Farm мен Login арасында жолдан адасып қалды. 29 күндік үлкен іздеуден кейін оның денесі 2 қыркүйекте табылды. Ерікті жарналармен орнатылды. У. Пауэлл Прайс, Брекон қаласының 1901 жылғы мэрі". Томми Рондадағы көмір шаруасының ұлы еді және сол кезде әжесі мен атасының үйіне қонаққа келген. Ол шаршаудан және суықтан немесе ауа райынан қатты әсер етуден қайтыс болды. Кішкентай баланың қалайша осы биіктікке көтерілгені әлі де жұмбақ. Бұл обелиск, тұманды ауа райында пайдалы нұсқаулық, баланың мәйітін іздеуге қатысқан сот қазылары өз төлемақыларынан бас тартқаннан кейін құрылған естелік қордың ақшасына сатып алынған. Іздеу 1980 жылғы "Томми Джонс" фильмінің сюжеттік желісіне негіз болды.
Панорама
Ашық күні шыңнан тұрғанда Бристоль каналын (Флат Холм және Стил Холм аралдарын қоса алғанда), Кармартен шығанағын, Суонси шығанағын, Гоуэр түбегін, Блэк-Маунтинс тауларын, Кембрий тауларын, Эксмурды, Брекон қаласын, сондай-ақ Уэльстің орталық бөлігінің көп бөлігін және Оңтүстік Уэльс аңғарларын, ал солтүстік-шығысқа қарай Оңтүстік Шропширдегі Кли төбелерін көруге болады.