Кіріспе

Корольдік теңіз күштерінің эсмингісі

HMS Lookout – Корольдік теңіз күштерінің L класты эсмингісі. 1940 жылдың 4 қарашасында суға түсіріліп, 1948 жылы сүңгітілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан аман қалған жалғыз екі L класты эсмингінің бірі болды, екіншісі – ... 1937 жылғы бағдарлама бойынша тапсырыс берілді, ал құрылыс жұмысын шотландтық кеме жасау және инженерлік компания орындады. "Lookout" деген атты алған Корольдік теңіз күштерінің екінші кемесі болды. Құрылысы 1942 жылдың 30 қаңтарында аяқталды, тендерлік құны 440 204 фунт стерлингті құрады, бірақ бұл Адмиралтейство жеткізген қару-жарақ және байланыс құралдары сияқты заттарды қамтымады. 1942 жылдың қаңтар айындағы кемелер апталығының ұлттық үнемдеу кампаниясы сәтті аяқталғаннан кейін HMS Lookout Ланкашир графтығының Бёрнли қаласының азаматтық қауымдастығымен қабылданып алынды.

Теңіздегі сынақтар

Кемедегі сынақтар жалпы алғанда қанағаттанарлық болды, бірақ кеменің кінәсінен емес, тым ұзаққа созылды. 1942 жылдың 18 қаңтарында "Лаукоут" кемесі артиллериялық сынақтардан өтті, олар толығымен қанағаттанарлық болды. "B" және "X" қару орнатулары жағалай ату кезінде екі патрон корпусын жоғалтты, бірақ бұл сынақ нәтижесіне әсер етпеді. Келесі күні "Лаукоут" кемесі 2320 тонна орташа суырумен алғашқы толық қуат сынағын жүргізді. Оның төрт сағаттық толық қуат сынағы 1942 жылдың 21 қаңтарында басталды, бірақ нашар ауа райына байланысты тоқтатылды. Келесі әрекеті сәтті аяқталды. 20 қаңтарда "Лаукоут" сынақты 6 балдық желде өткізді. Оның орташа суыруы 2625 тонна, орташа қуаты 48442 а.к., орташа жылдамдығы .

Арктикалық конвойлар

1942 жылдың наурыз айында "Лаукоут" Германияның "Тирпиц" линкор кемесі Арктика конвойларын тоқтатуға жасаған сәтсіз әрекеттері кезінде Жеке Флотпен бірге болды ("Спортпаласт" операциясы). "Лаукоуттың" алғашқы операцияларының бірі 4-7 наурызда өтті, ол шайқас эскадрильясының құрамына кірді. Шайқас эскадрильясы Ресей конвойларын QP8 және PQ12 тоқтатуға тырысқан "Тирпицке" қарсы қорғау үшін теңізге шықты. "Тирпиц" сол кезде теңізде болды, бірақ нашар ауа-райы салдарынан конвойларды таба алмады. Дегенмен, PQ12 конвойынан артта қалған кеме неміс жойғышы Z14 Friedrich Ihn тарапынан батырылды, бұл жойғыш "Тирпицті" күзетумен айналысқан.

"Темір жарақ" операциясы

Лоукоут Мадагаскарды одақтастар басып алуына қатысты. Ол өзінің әріптес кемелерімен бірге 1942 жылғы 22 сәуірде Дурбанда қосылып, 1942 жылғы 28 сәуірде Диего Суареске (қазіргі Анциранана) бағыт алды, шабуылдық көліктермен және күзетпен бірге. 7 мамырда үш L класты эсминец жаудың жауынгерлік кемесі мен крейсерлерін іздеу үшін бірге шықты. Ешқайсысы табылған жоқ, бірақ Лафори жаудың су асты кемесін баттырды.

" Педстал " операциясы

1942 жылдың тамызында "Лоукоут" авианосецке сүйреп бара жатқанда, 11 тамызда "Игл" торпедалық шабуылға ұшырап, батып кетті. "Лоукоут" сәтсіз қарсы шабуыл жасап, содан кейін 927 аман қалғанды құтқаруға көмектесті. Келесі күні "Лоукоут" жаудың су асты қайығына шабуылға қатысты, бірақ оны жою мүмкін болмады. Кейін "Лоукоут" "Харибдис" және "Лайтнинг"пен бірге авианосецке көмек көрсету үшін бөлінді. "Педестал" операциясынан кейін, капитан-лейтенант Сесил Повис Фробишер Браун "Лоукоут" командованиесінен бас тартып, капитан-лейтенант Арчибальд Джордж Форман оны алмастырды. Кейін ол "Лоукоут" командованиесінде командир болып тағайындалды. "Педестал" операциясынан кейінгі екінші патрульде "Лоукоут" шамамен 4000 тонналық итальяндық сауда кемесімен кездесті, ол - "Луарана" болды. "Лоукоут" жауынгерлік дайындыққа келді, бірақ кемеде ешкім болмағаны анықталды, сондықтан оны тексеру үшін шағын экипаж жіберілді. Ақырында, отындықтар оның қозғалтқышын іске қосып, "Луарананы" Гибралтарға сүйреп әкелді. 1942 жылдың тамызының көп бөлігі мен қыркүйектің басы Гибралтарда өткеннен кейін, "Лоукоут" 30 қыркүйекте Гибралтардан шығып, 5 қазанда "Клайдқа" жетті, келесі күні Розитқа қайтып, 8 қазанда жетті. Содан кейін ол солтүстікке қарай Скапа-Флоуға бет алды, 9 қазанда сонда келді. "Лоукоут" 23 қазанда Скапа-Флоудан Гибралтарға соғыс кемесіне эскорт ретінде шықты, 29 қазанда жетті, сол кезде ол 19-шы эсминецтер флотилиясына қайта қосылды.

Жазалау операциясы

1943 жылдың мамыр айында "Лоукоут" "Қарымта шабуыл" операциясына қатысып, 9 мамырда 57 дивизияның эсминецтерімен бірге Бонеден жолға шықты. Олар жол жүріп келе жатқанда Ю-88 бомбалаушыларынан бомба шабуылына ұшырады, бірақ зақым алмады. Келесі күні таңертең кемелер итальяндық "Виргильо" госпитальдық кемесін көріп, оны Карфаген мүйісінің суларына сүйемелдеп алып барып, тексеруге бұйрық берілді. Бортқа түскен топ кейіннен барлығының қалыпты екенін хабарлады және итальяндық кеме босатылды. 13 мамырда "Лоукоут" Плейн аралынан солтүстік-шығысқа қарай 10 миль жерде шағын қайық байқады. 13 неміс және бір итальяндық қолға түсті. 22 мамырда "Лоукоут" итальяндық "Stella Maris" көмекші тасымалдау кемесімен радиолокациялық байланыс орнатты. "Лоукоут" 4,7 дюймдік 24 оқ атып, "Лафоримен" бірлесіп итальяндық кемені сәтті батырды. Содан кейін "Лоукоут", "Лафори" тірі қалғандарды жинап алып жатқанда, оны күзетіп тұрды.

"Коркскрюв" операциясы

8 және 9 маусымда "Күзет" "Коркскрю" операциясына қатысты. Осы операция барысында "Күзет" соғыстан аман қалған, ең көп бомбаға ұшыраған эсминец атанды. "Күзет" кіретін 19-шы эсминец флотилиясы жағалаудағы нысандарды бомбалады. Бірақ көп ұзамай терезелерден ақ тулар көтеріліп, әскерлер ешқандай қарсылықсыз жағаға түсті. Күн батқанда, қалған кемелер кері шегініп, "Күзет" аралды күзеттік кеме ретінде патрульдеуге қалды. Басқа кемелер шамамен 10 миль қашықтықта болғанда, Люфтваффе шабуылға түскен флотты күтіп, бірақ тек "Күзет" эсминцін тапты. "Күзет" жауынгерлік дайындыққа көшіп, қару-жарақтың күшімен әуе шабуылына тойтарыс берді және қарсы қимылдар жасады. Алайда, бұл кезде атыс мүмкіндігі азайған жарықтан нашарлады. Көптеген бомбалар жанынан өтіп кетсе де, "Күзет" зақымдалмады және бомбалаушылар кеткеннен кейін патрульді жалғастырды. 1943 жылдың қыркүйегінде "Күзет" Салерноға (Аваланша операциясы) одақтас әскерлердің құрметіне қолдау көрсетті, 56-шы (Лондон) жаяу әскер дивизиясын қолдап, неміс қару-жарағының позицияларын атқылады. Бірнеше күннен кейін ол жойғыш бомбаға іспеттес шабуылға ұшырады, бірақ көп зақым көрмеді және 15 қыркүйекке дейін армияны қолдап бомбалауды жалғастырды, содан кейін жөндеуге Мальтаға қайтып келді.

Соғыс қызметі

1943 жылы 13 қарашада басталған толық жөндеуден кейін, "Lookout" 1944 жылы 23 шілдеде лейтенант-коммандер Дерик Хетеррингтон басқаруымен қайта қызметке кірді. Ол 14-ші эсминецтер флотилиясына бекітілді. 12 қазанда "Лойал" минаға шағылып, ауыр зақым алды. "Lookout" оны үйіне буксирледі. 1945 жылдың басында "Lookout" 3-ші эсминецтер флотилиясына ауыстырылды. 15 қаңтарда ол Сан-Ремодағы нысаналарды бомбалады. 18 және 19 қаңтарда ол Франко-Италия шекарасы маңындағы нысаналарды бомбалады. 1945 жылы 18 наурызда "Lookout" Лигурия теңізі шайқасына қатысып, TA29 неміс торпедалық катерінің құрылысын қиратты. "Lookout" Еуропа жеңіс күніне дейін Италияның батыс жағалауында бомбалау және сүйемелдеу міндеттерін орындады.

Қордың мәртебесі және бұзылу

Lookout 1945 жылғы 19 қазанда Гибралтардан Плимутқа жол ақысын төлеп, резервке жіберілді. Кеме Девонпортта резервке қойылып, 1947 жылғы қазан айында жою тізіміне енгізілді. 1948 жылғы қаңтарда BISCO компаниясына сатылып, Джон Кэшмор оны Монмутширдегі Ньюпорт қаласына сүйреп әкетіп, сол жылғы 29 ақпанда бұзуға арналған аулаға жеткізілді. Бёрнли теңіз кадеттерінің демалыс бөлмесі кеме мен оның экипажының құрметіне "Күзет бөлмесі" деп аталды. Шотландиядағы Гринок мұражайында Lookout (G32) кемесінің моделі сақталуда.