Кіріспе

Сергей Анатольевич Старостин (Серге́й Анато́льевич Ста́ростин; 24 наурыз 1953 – 30 қыркүйек 2005) – орыс тіл біліміндегі тарихшы және филолог, ең алдымен гипотетикалық прототілдерді реконструкциялауымен белгілі, соның ішінде даулы Алтай теориясы, Дене-Кавказ гипотезасын жасау және одан да ертерек мерзімге жатқан Борей тілін ұсыну. Оның ұсынған макроотбасыларының ешқайсысы тіл білімі қауымдастығында кеңінен қабылданбады (көбінесе мүмкін емес деп қарастырылады), бірақ оның ұсыныстары академиялық емес ортада әсерлі болып қала береді. Ол сонымен қатар ежелгі қытай тілінің кеңінен құрметтелген реконструкциясының авторы болды.

Теориялар

1986 жылы Старостин мен Игорь М. Диаконов хурит-урарт тілдерінің Солтүстік-Шығыс Кавказ тілдер отбасына жататынын ұсынды. Старостин сондай-ақ Proto Kiranti, Proto Tibeto Burman, Proto Yeniseian, Proto North Caucasian және Proto Altaic тілдерін реконструкциялауда маңызды рөл атқарды. Ол 17 ғасырда Әбу әл-Ғази Бахадур хан бастаған, бірақ 20 ғасырдың басында Густаф Джон Рамстедт қайта жаңғыртқан гипотезаны дамытты, япония тілі "Алтай" отбасы арқылы түркі және моңғол тілдерімен байланысты екенін айтты. Дене-Кавказдық гипотеза Солтүстік-Батыс Кавказ, Солтүстік-Шығыс Кавказ, Енисей, Сино-Тибет және На-Дене тілдерінің бір, жоғары деңгейдегі тілдер отбасын құрайтынын болжайды. Старостиннің сөзіне сүйенсек, Дене-Кавказдық және австриялық макроотбасылар, Владислав Ильич Свитич ұсынған (кейбір өзгерістермен) ностратикалық макроотбасымен бірге, одан да ертерек кезеңде байланысты болуы мүмкін, бұл тілдерді Старостин борейлік (яғни "солтүстік") тілдер деп атады.

Адам тілдерінің эволюциясы жобасы

1985 жылдан бері Старостин өзінің «Вавилонская башня» (сайт) веб-сайты үшін арналған STARLING деректерді басқару жүйесін жасап дамытып келді. Оған Нобель сыйлығының иегері, физик Мюррей Гелл-Манн көмектесті. Ол қайтыс болған кезде Ресей гуманитарлық ғылымдар мемлекеттік университетінің профессоры, Санта-Фе институтының арнайы шақырылған профессоры және Нидерландыдағы Лейден университетінің тұрақты қонақ лекторы болып жұмыс істеді, сондай-ақ 2005 жылдың маусымында оған құрметті доктор ғылымының дәрежесі берілді. Старостин 2005 жылдың 30 қыркүйегінде Мәскеуде, Ресей гуманитарлық ғылымдар мемлекеттік университетінде лекция оқығаннан кейін жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның ұлы Георгий Старостин де тіл білімі маманы.

Таңдалған шығармалар

1986 жыл. Игорь М. Диаконовпен бірлесіп жазылған. Шығыс Кавказ тілі ретінде Хуро-Урарт тілі. Мюнхен: Р. Китцингер. 1991 жыл. Altajskaja problema i proisxoždenie japonskogo jazyka, «Алталық мәселе және жапон тілінің пайда болуы». Мәскеу: Наука. 1995 жыл. «Байдың тарихи орны». Мәскеу лингвистикалық журналы 1, 174–190. Мәскеу. 2003 жыл. Анна В. Дибо және Олег А. Мудракпен бірлесіп жазылған. Алтай тілдерінің этимологиялық сөздігі, 3 томдық. Лейден: Брилл. 2005 жыл. С. Бурлакпен бірлесіп «Салыстырмалы тіл білімі» еңбегін жазды.