Кіріспе

Оңтүстік Америка құсының түрі.
Түр туралы мәліметтер

| сурет = Оңтүстік лапвингі (Vanellus chilenis lampronotus). JPG
| сурет2 = Оңтүстік лапвингі (Vanellus chilensis lampronotus) 2. JPG
| сурет2 сипаттамасы = V. c. lampronotus екі түрі, Бразилия, Парантал аймағы
| күйі = LC
| күй жүйесі = IUCN3.1
| күй дереккөзі =
| туыс = Vanellus
| түрі = chilensis
| авторы = (Molina, 1782)
| синонимдер =
Parra chilensis Molina, 1782
Belonopterus chilensis (Molina, 1782)
Vanellus grisescens Grant, 1912

Сипаттама

Бұл лапвинг – Оңтүстік Америкадағы жалғыз гребнелі суқұсы. Оның ұзындығы және салмағы шамамен алғанда … құрайды. Жоғарғы жағы негізінен қоңыр сұр түсті, иықтарында қола түсті жылтырлық бар. Басы ерекше көзге түседі: негізінен сұр, қара маңдай және кеудесінің қара жамылғысы қара кеудеге дейін созылады. Ақ жиек бетінің қара бөлігін бас пен гребнесінің сұр бөлігінен ажыратады. Қалған астыңғы бөліктері ақ, ал көз айналысы, аяқтары және тұмсығының көп бөлігі қызғылт түсті. Ол қанаттарының астында қызыл сүйекті ұзындықтарымен (тікендермен) жабдықталған, олар қарсыластарын қорқыту және жыртқыш құстармен күресу үшін қолданылады. Баяу қағумен ұшқанда, оңтүстік лапвингінің қанаттарында кең ақ жолақ болады, ол арқасы мен қанат қаптамасының сұр қоңыр түсін қара қауырсындан бөліп тұрады. Құйрық асты бөлігі ақ, ал құйрығы қара. Оның дауысы өте қатты және кескір – «кик-кик-кик». Оның үш-төрт түршесі бар, олар бас түсі мен дауысымен сәл өзгеше. Патагониядан келген *Vanellus chilensis fretensis* кейде *V. c. chilensis* номинативті түршесіне жатқызылады. Солтүстік түршесі – *V. c. cayennensis* (Амазонка өзенінің солтүстігінен) және *V. c. lampronotus* (Амазонка өзенінің оңтүстігінен) – кейде жеке түр, *Vanellus cayennensis* ретінде бөлінеді. Бұл екі түршеде бас қоңыр түсті, әсіресе солтүстік құстарда, ал бетінің ақ жолағы (солтүстікте кең, оңтүстікте тар) бас шаңыраудың ортасына жетпейді. Дегенмен, Уругвай аймағындағы құстардың араласып кеткенін байқауға болады.

Қалдық деректері

Тарихи дәуірде бұл түр кеңінен таралғанға ұқсайды. Флоридадан табылған Плейстоценнің соңғы кезеңіне жататын лапвинг сүйектері бастапқыда Dorypaltus prosphatus деп сипатталған, бірақ кейіннен сол кездегі оңтүстік лапвинг сүйектерінен ешқандай айырмашылығы жоқ деп танылды, тек олардан кішірек болған. Олар ерекше түр болуы мүмкін емес, бірақ бұл құстың бүгінгі күні Оңтүстік Америкадан тыс жерде тұрақты түрде кездеспеуі оларды V. c. prosphatus палеосубтипі ретінде қарастыруға негіз береді. Бұл соңғы мұз дәуірі аяқталған кезде жойылған болар еді, бірақ биогеографиялық мәліметтер бұл түрдің Орталық Америкада және/немесе Кариб бассейнінде де болғанын көрсетеді. Толығымен жойылған тарихи V. downsi түрі Калифорнияда табылған оңтүстік лапвингке жақын; оның қалдықтары Лос-Анджелестегі Ла-Бреа шайындығында табылды. Роки тауларымен бөлінген V. downsi оңтүстік лапвингтің тікелей ата-бабасы болуы қиын, бірақ ол солтүстік-батыс туыс түрі болуы мүмкін. Олар шөпте және кейде өңделген егістіктерде көбейеді, сонымен қатар әуеде билеп жатқандай қанат қағумен ұшуды көрсетеді. 2–3 (сирек 4) зәйтүн түсті жұмыртқаны жалаңаш жерге салады. Ұя мен балапандарды барлық басқыншылардан (адамдар да оның ішінде) қауіпті ескертулер, дауыстар және төменнен ұшып өту арқылы шулы және агрессивті түрде қорғайды. Ұрықтану маусымынан кейін, ол ылғалды жерлерге және маусымдық су басқан тропикалық шалғынды жерлерге таралады.