Кіріспе

Глазго Гриндегі мұражай және жылыжай, Глазго, Шотландия.

Глазгодағы Халық сарайы мен Қысқы бақтар Глазго Гринде орналасқан мұражай және жылыжай. Ол 1898 жылдың 22 қаңтарында Росберидің 5-ші графы тарапынан ашылды.

Ерте тарих

"Халық үшін сарайлар" идеясы Джон Раскин, Уильям Моррис және Энни Бесанттың еңбектеріне негізделген, ал Глазго Халық сарайы Лондонның Шығыс бөлігіндегі Майл Энд жолындағы одан шабыт алды. Сол кезде Глазгоның Шығыс бөлігі қаланың ең нашар және тығыз қоныстанған аймақтарының бірі болды, ал Халық сарайы халыққа мәдени орталық құруды мақсат етті. Оны қала инженері Александр Б. Макдональд жобалаған, ал Уильям Келлок Браунның өнер, ғылым, кеме жасау, өнеркәсіп және прогресс символдайтын мүсіндерімен безендірілген. Жиын-жинақтар мен көрмелер қаланың өзгеретін бейнесін және Глазго тұрғындарының үйде, жұмыста және демалыстағы әртүрлі өмірін көрсетеді. Қазіргі көрмелер (2009 жылғы наурыз айынан бастап) "бір бөлмелі үй" (бір бөлмелі пәтер) өмірі, "The Steamie" (орталық кір жуу), танымал Барроуленд сарайындағы "Бейне" кештері және "Doon The Watter" (Клайд фиордымен) саяхаттары сияқты, Waverley сияқты кемелермен жасалған Глазго тарихының эпизодтарын қамтиды. Сарайда сонымен қатар бірінші қабатта орналасқан белгілі шотланд социалисі Джон Маклиннің үгіт кеңсесі де бар.

Жабылу

1990 жылдары ғимарат қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу үшін шамамен екі жылға жабылды, ал қайта ашылуы 1898 жылы алғаш рет ашылған күнінің 100 жылдығымен сәйкес келіп өтті; бұл туралы басты кіреберістің ішкі жағына орнатылған тақтада жазылған. Жөндеу жұмыстары ғимараттың арт жағындағы Қысқы бақтарды да қамтыды, онда әйнек үй кеңінен қалпына келтіріліп, әйнектері ауыстырылды, ал бақтар күтімге келтірілді. 2019 жылдың қаңтар айында Халық сарайы мен Қысқы бақтар қайтадан жабылды, сирек кездесетін өсімдіктер басқа жерлерге көшірілді. Дегенмен, қираған интерьердің суреттері Глазго қалалық кеңесіне Глазгодан сайланған депутат Пол Суинидің сын айтуына себеп болды, ол оны «Таймс» газетінде «өрескел азаматтық вандализм актісі» деп сипаттады. Халық сарайының бөлігі 2019 жылдың маусым айында 350 000 фунт стерлингтік жөндеуден кейін қайта ашылды, оның барысында өрттен шығу жолдары Қысқы бақтардан алысқа жылжытылды. Содан кейін, 2020 жылдың наурызынан бастап пандемия кезінде ғимарат кеңінен жабылды, ал 2021 жылдың маусымынан бастап аптасына екі күн жұмыс істеді. Қысқы бақтар әйнек үйдің каркасына әйнекті бекіту үшін қолданылған герметик 1998 жылғы жөндеуден кейін «қызмет мерзімі бітіп қалған» деп есептелгендіктен, тұрақты түрде жабық болды. СНП басқаратын Глазго қалалық кеңесі және оның мәдениет және спорт бойынша еншілес компаниясы Глазго Лайф, төрағасы кеңес төрағасының орынбасары болып табылатын, 2021 жылдың қарашасындағы 191 нысанының 81-і әлі жабық тұрған күйде, 5-7,5 миллион фунт стерлингтік жөндеу жұмыстарын жүргізуге жеткілікті қаражаты болмады. Глазго Лайфтың қиындықтары Шотландиядағы COVID-19 пандемиясы кезінде түскен кірістің жоғалтылуымен күшейді, бұл орынның, сондай-ақ басқаларының тағы ешқашан ашылмауы мүмкін деген алаңдаушылыққа әкелді, бұл өз кезегінде наразылықтарды тудырды. 2022 жылдың қаңтарына дейін Қысқы бақтарды қайта ашу жоспары немесе кестесі жарияланбады. 2024 жылдың қаңтарында Ұлттық лотерея мұра қорынан қаржы бөлінгені расталды, алғашқы 850 000 фунт стерлинг Глазго Лайф қайырымдылық қорына түсті, ол Мұра қорына екінші кезеңдегі өтініш бойынша 7,5 миллион фунт стерлингке дейін ұлғаяды. Бұл қаржының нәтижесінде ғимаратты дамытуға 16 ай уақыт қажет болады деп күтілуде. STV News хабарлағандай, қалпына келтіру жобасының құны 35,9 миллион фунт стерлингті құрайды, оған Глазго қалалық кеңесі 2,9 миллион фунт стерлинг бөлді және тағы 11 миллион фунт стерлинг бөлуді күтуде.

Қалпына келтіру

Қайта жаңарту аясында суретші Кен Кьюриге мұражайдың төбе күмбезі үшін суреттер сериясын жасау тапсырылды. Сегіз панель 1787 жылғы Калтон тоқымашыларының қырғынының 200 жылдығын белгілейді және сол кезден бері бүгінгі күнге дейінгі Глазго жұмысшыларының тарихын көрсетеді. 2005 жылы Дультон фонтаны толықтай қайта жаңартылып, мұражайдың алдындағы қазіргі орнына көшірілді. Биіктігі 46 фут, ал негізінің ені 70 фут болатын бұл әлемдегі ең ірі терракота фонтаны. Ол 1888 жылы Сэр Генри Дультонның Халықаралық ғылым, өнер және өнеркәсіп көрмесінен кейін, королева Викторияның Алтын юбилейін еске алу үшін қалаға сыйға тартқан, королеваның мүсінімен және Канада, Австралия, Үндістан және Оң Африкадан алынған топтармен безендірілген, бұл Британия империясын көрсетеді.

Халық сарайының мысығы

1980 жылдары Смадж есімді мысық жергілікті деңгейде танымал болды, NALGO оны көк жағалы жұмысшы ретінде қабылдаудан бас тарқан соң, ол General, Municipal, Boilermakers and Allied Trade Union-ның мүшесі атанды.