Кіріспе

Британдық кәсіпкер (1955 жылы туған)

Джонатан Адейр Тернер, Эчинсвелл бароны (5 қазан 1955 жылы туған) – британдық кәсіпкер және ғалым, 2008 жылдан бастап 2013 жылдың наурызында таратылғанға дейін әлемдік қаржы дағдарысы кезінде Қаржылық қызметтерді қадағалау басқармасының төрағасы болды. Ол зейнетақы комиссиясының және Климаттық өзгерістер жөніндегі комитеттің бұрынғы төрағасы, сондай-ақ Британдық өнеркәсіп конфедерациясының бұрынғы бас директоры. BBC HARDtalk бағдарламасында Стивен Саккермен сұхбатында ол өзін «технократ» деп сипаттады. Ол ақша-кредиттік қаржыландыруды және «вертолеттен таратылатын ақшаны» жақтап келеді, яғни орталық банктер мемлекеттік шығындарды немесе азаматтарға қолма-қол ақша таратуды тікелей қаржыландыруы керек. 2010 жылдан бері ол Project Syndicate үшін экономикалық және реттеу саясаты бойынша ай сайынғы мақалалар жазып келеді.

Ерте өмір

Адайр Тернер Ипсвичте дүниеге келген. Ол Кроули және Ист-Килбрайдте (екі жаңа қала) өсті. Оның әкесі Джеффри Ливерпуль университетінде білім алған қала құрылысшысы болған. Адайр Глазгодағы Хатчесон грамматикалық мектебінде оқыды, содан кейін Гленэльмонд колледжіне ауысты. Ол Кембридждегі Гонвилл және Каиус колледжінде тарих және экономика пәндерінен екі рет үздік нәтиже көрсетіп, Кембридж одағының президенті болды. Сондай-ақ ол университеттің консервативтік қауымдастығының төрағасы болды. 1981 жылы Социал-демократиялық партияға (СДП) қосылды.

Іскерлік мансап

Университетті бітіргеннен кейін жартылай штатпен экономика пәнінен сабақ берді. Оның BP компаниясындағы мансабы 1979 жылы басталды, ал 1979 жылдан 1982 жылға дейін Chase Manhattan Bank-та жұмыс істеді. 1982 жылы McKinsey & Co компаниясына қосылғаннан кейін 1994 жылы директор болды. Тернер 1995 жылдан 1999 жылға дейін Британдық өнеркәсіп конфедерациясының (CBI) бас директоры қызметін атқарды. Осы қызметте ол Ұлыбританияның евроға кіруін қолдаушылардың бірі болды – кейін бұл позицияның қате болғанын мойындады. 2000 жылдан 2006 жылға дейін Merrill Lynch Europe компаниясының вице-президенті болды. Ол Лондон экономика мектебінде жартылай штатпен дәріс оқиды, онда 2010 жылы «Дағдарыстан кейінгі экономика» тақырыбында үш лекция оқыды, бұл лекциялар кейін MIT Press баспасында осы атпен кітап ретінде жарияланды: кітапта саясаттың мақсаты ЖІӨ-ні максималды ету болуы керек, оны іске асырудың жолы еркін нарықты дамыту және теңсіздік – өсудің қабылданатын құны деген дәстүрлі көзқарас сынға алынды. 2002 жылы ол Ұлыбритания үкіметінің зейнетақы жүйесіне қатысты тергеу комиссиясына төрағалық етті. 2007 жылы ол Франсис Кэрнкростың Экономикалық және әлеуметтік зерттеулер кеңесінің төрағасы, ал Баронесс Джейді Сыртқы даму институты кеңесінің төрағасы ретінде алмастырды. 2008 жылы оның Дэвид Кеннедимен бірлесіп жазған «Төмен көміртекті экономиканы құру» кітабы жарық көрді, сондай-ақ сол жылы Тернер Ұлыбритания үкіметінің жаңадан құрылған Климаттық өзгерістер жөніндегі комитетінің алғашқы төрағасы болып тағайындалды. 2012 жылдың көктемінде ол бұл қызметтен қанағаттанды. 2008 жылдың 29 мамырында ол Қаржылық қадағалау органының төрағасы болады деген хабарлама тарады. Ол 2008 жылдың 20 қыркүйегінде Каллум Маккартидің орнына бес жылдық мерзімге осы лауазымға кірісті.

Қаржылық қызметтер жөніндегі орган

Тернер 2009 жылдың 15 ақпанында BBC-дің Эндрю Марр шоуында реттеушінің әрекеттерін қорғады, сонымен қатар әлемдегі басқа да реттеуші органдар, олардың құрылымы мен реттеудің қатаңдығы әртүрлі болғанымен, экономикалық құлдырауды болжауға да сәтсіз болды. Ол, басқа реттеушілер сияқты, FSA да үлкен экономикалық картинаға назар аудармай, процестер мен процедураларға тым көп көңіл бөлгендіктен интеллектуалды тұрғыдан сәтсіздікке ұшырағанын айтты. ФСА HBOS банкінің тәуекелді несие беру саясатын қолданып жүргенін айтқаннан кейін, сэр Джеймс Кросби неге төрағаның орынбасары болып тағайындалды деген сұраққа Лорд Тернер олардың барлық қаржылық мекемелер туралы, белгілі бір деңгейдегі тәуекелді көрсететін файлдары бар екенін мәлімдеді. Ол бірнеше ірі банктердің жақындағы құлдырауына қадағалау жасаған ФСА-ның әрекеттері үшін кешірім сұрамады және 2008 жылдың қыркүйегінде HBOS-пен бірігуінің Lloyds Bank үшін қандай салдарға әкелетінін болжамағанын мойындады. Lloyds қызметкерлеріне төленетін бонустарға байланысты пікір қақтығыстарына қарамастан, ол өзінің 2500 қызметкеріне орташа есеппен 15 пайыздық бонус беруді ақтады, "Егер сіз енді бонустарды кешіру керек десеңіз, сіз олардың жалақысын 15 пайызға кешіру керек деп айтып отырсыз" деді. 2009 жылдың тамызында Prospect журналына берген сұхбатында ол қаржылық операцияларға жаңа жаһандық салық салу идеясын ("Тобин салығы") қолдады, сонымен қатар "көлемді" қаржы секторының шамадан тыс жалақы төлеуі қоғам үшін тым үлкен проблемаға айналғанын ескертті.

Жаңа экономикалық ойлау институты

2013 жылдың сәуірінде Лорд Тернер Джордж Соростың экономикалық сараптама орталығы – Жаңа экономикалық ойлау институтының Лондон кеңсесінде аға ғылыми қызметкер болып жұмысқа орналасатыны жарияланды. Осыдан кейін ол "Борыш пен шайтан арасында: ақша, несие және жаһандық қаржы жүйесін жақсарту" атты кітап жазды, Princeton University Press, 2016.

Әлемдік Аполлон бағдарламасы

2015 жылы ол «Global Apollo» бағдарламасын іске қосқан есептің бірлескен авторы болды. Бұл бағдарлама дамыған елдерді 10 жыл бойы ЖІӨ-нің 0,02% мөлшерін жұмсауға шақырады, бұл қаражат көміртегі шығарылымсыз базалық электр энергиясын 2025 жылға қарай көмірден алынатын электр энергиясынан арзан ету үшін үйлестірілген зерттеулерді қаржыландыруға бағытталған.

Құрметті

2005 жылдың 7 қыркүйегінде ол Хэмпшир графтығындағы Эчинсвеллдің бароны Тернер ретінде өмір бойына теңдес деп жарияланды, бұл оның елге қызметтерінің танылуы ретінде берілді (оның Эчинсвеллде шағын үйі бар). Ол тәуелсіз депутат ретінде отырады. 2016 жылы ол Корольдік қоғамның құрметті мүшесі болып сайланды.

Жеке өмір

1985 жылы ол МакКинзиде танысқан Орна Ни Чионнаға үйленді. Ол Ирландиядан, шамамен 1956 жылы туған. Орна Сойл Ассоциациясы кеңесінің төрағасы және Northern Foods компаниясының атқарушы емес директоры қызметін атқарды. Қазір Орна Royal Mail plc-нің атқарушы емес директоры болып жұмыс істейді.