Үнді мифологиясындағы Урваши – әдемі аспан әйелi, биде шебер, құдайлар патшасы Индра сарайындағы маңызды тұлға. Пуруравамен некесі және тарихи оқиғалары туралы білiңiз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Индуизмдегі Апсара
Apsara in Hinduism
Урваши (Урваши, ) – Ведалар, Рамаяна және Махабхарата эпостары, сондай-ақ Пураналар сияқты индуистік кітаптарда ең көп айтылған апсара. Ол барлық апсаралардың ең әдемісі және шебер биші деп есептеледі. Урваши көптеген мифологиялық оқиғаларда кездеседі. Ол Нараяна ғалымының жамбасынан пайда болған және құдайлардың патшасы, Сварғаның билеушісі Индраның сарайында арнайы орын иеленеді. Ол аңызға айналған Чандравамшаның бірінші патшасы Пуруравасқа үйленгенімен белгілі, бірақ кейін оны тастап кеткен. Сонымен қатар, ол индуизмдегі ең құрметті екі ғалым – Вашимишт және Ағастьяның дүниеге келуінде маңызды рөл атқарады. Урвашидің тарихы түрлі өнер, қойылымдар мен әдебиетке шабыт берген. Ақын Калидаса (шамамен 4-5 ғасырлар) өзінің "Викраморвашиям" пьесасында Урваши мен Пуруравасты басты кейіпкерлер ретінде пайдаланған.
Urvashi (, ) is the most prominent apsara mentioned in the Hindu scriptures like the Vedas, the epics Ramayana and Mahabharata, as well as the Puranas. She is regarded as the most beautiful of all the apsaras, and an expert dancer. Urvashi has been featured in many mythological events. She emerged out of the thigh of sage Narayana and occupies a special place in the court of Indra, the king of the gods and ruler of svarga. She is famous for her marriage with Pururavas, the first king of the legendary Chandravamsha , whom she later abandoned. She also plays a significant part in the birth of Vashishtha and Agastya, two of the most revered sages in Hinduism. Urvashi's story has been an inspiration for various arts, performances and literature. The poet Kalidasa (fl. 4th 5th century CE) has adapted Urvashi and Pururavas as the main characters in his play Vikramorvashiyam.
Этимология
Санскрит тіліндегі "Урваши" атауы "уру" және "аш" түбірлерінен шыққан. Оның бірнеше мағынасы болуы мүмкін. "Деви Бхагавата Пурана" бойынша, апсара Урваши деп аталады, себебі ол құдайлық абыз Нараянаның "уру" – "жамбас" бөлігінен туған. Кейбір ғалымдар бұл есімнің арийлік емес, басқа тектік бастауға ие деп санайды.
The Sanskrit name "Urvaśī" is derived from rootsuru and aś. It can have multiple meanings. According to the scripture Devi Bhagavata Purana, the apsara is known as Urvashi because she is born from the uru—'thigh'—of the divine sage Narayana. Some scholars believe that the name has a non Aryan origin.
Әдебиет
Урваши – Ригведада ерекше аталатын апсара, бұл б.з.д. 1900–1200 жылдары жазылған ең көне индуистік кітап. Ригведаның 10-шы мандаласының 95-ші суктасы (бөлімі) оның күйеуі Пурураваспен болған әңгімесіне арналған. Урваши кейінгі мәтіндерде де маңызды тұлға болып қала береді. Оның мифы көптеген кейінгі индуистік кітаптарда қайта айтылып, кеңейтіледі, мысалы, Шатапатха Брахмана, Брихаддевата, Махабхарата, Рамаяна, Харивамса, Ваю Пурана, Вишну Пурана, Матся Пурана, Бхагавата Пурана, Деви Бхагавата Пурана, Падма Пурана және Сканда Пурана. Урваши туралы көптеген ақындар мен жазушылар драмалық шығармалар жазған. Олардың ішінде ең танымал – санскрит ақыны Калидасаның «Викраморвашиям» пьесасы, ол шамамен 4-5 ғасырлардағы Гупта дәуірінде өмір сүрген. Бұл драма Урваши мен Пуруравас арасындағы махаббатты бейнелейді, бірақ сюжеті кітаптарда баяндалғаннан мүлдем өзгеше.
Urvashi is the apsara to be specially named in the Rigveda, the oldest known Hindu scripture which was composed around 1900–1200 BCE. The 95th Sukta (section) of the 10th Mandala of the Rigveda is dedicated to a conversation between her and her husband, Pururavas. Urvashi is remains a prominent figure in later texts. Her myth is retold and expanded in many later Hindu scriptures, like the Shatapatha Brahmana, Brihaddevata, Mahabharata, Ramayana, Harivamsa, Vayu Purana, Vishnu Purana, Matsya Purana, Bhagavata Purana, Devi Bhagavata Purana, Padma Purana and Skanda Purana. Urvashi has been dramatized and adapted by many poets and authors. Among these, the most popular one is the play Vikramorvashiyam by the Sanskrit poet Kalidasa, who probably lived in 4th 5th century Gupta Period. The drama depicts the love of Urvashi and Pururavas, but the plot is very different from that told in the scriptures.
Туу
Инду мифологиясында Урваши құдайлық дана Нараянаның жамбасынан толыққанды бойжеткен қыз ретінде дүниеге келді. "Деви Бхагавата Пуранаға" сәйкес, Нара мен Нараяна ағайынды жаратушы Брахманы қуанту үшін аскетизм жасайды, бірақ бұл Индраны (девалардың патшасы) өзінің тағы үшін алаңдатады және ол даналардың құдайлық күштерге ие болуын қаламайды. Осыдан кейін ол олардың аскетизмін бұзу үшін көптеген иллюзиялар жасайды, бірақ оның барлық амалдары сәтсіз аяқталады. Соңында ол өзінің сарайындағы апсараларға – Рамбха, Менака және Тиллоттама сияқтыларға Нара-Нараянаға барып, оларды сүйкімділікпен әуестіру арқылы алаңдатуға бұйрық береді. Махаббат құдайы Кама және оның жұбайы Ратимен бірге апсаралар Нара-Нараянаға барады және олардың алдында құмарлықпен билеуге кіріседі. Алайда, даналар оған ешқандай әсер етпейді және апсаралардың мақтанышын жоюға шешім қабылдайды. Нараяна жамбасын қағып, одан Урваши пайда болады. Оның сұлулығы Индраның апсараларын басып өтеді, олар өздерінің жаман әрекеттеріне қиналып, ұялады. Нара мен Нараяна Индраға олардың тағын бағындырмайтындарын уәде етеді және Урвашиді оған сыйға береді. Ол Индраның сарайында ең құрметті орынды иеленді.
In Hindu mythology, Urvashi sprang from the divine sage Narayana's thigh as a fully fledged maiden. According to the Devi Bhagavata Purana, the sage brothers Nara and Narayana perform penance to please the creator god Brahma, but this makes Indra (the king of the devas) insecure about his throne and he does not want the sages to acquire divine powers. As a result, he creates multiple illusions to break their penance, but all of his tricks fail. Finally, he orders the apsaras of his court, including Rambha, Menaka, and Tilottama, to go to Nara Narayana and distract them through seduction. Accompanied by the god of love, Kama, and his consort, Rati, the apsaras go to Nara Narayana, and start to dance seductively in front of them. However, the sages remain unaffected by this and decide to break the pride of the apsaras. Narayana slaps his thigh, from which Urvashi emerges. Her beauty leaves Indra's apsaras matchless, and they become ashamed of their evil act. Nara and Narayana assure Indra that they would not take his throne, and gift Urvashi to him. She occupied the place of pride in Indra’s court.
Васишта мен Агастьяның тууы
Уруши Васишта мен Агастьяның дүниеге келуінде маңызды рөл атқарады. Бұл аңыз көптеген қасиетті жазбаларда кездеседі. Ригведада, Варуна мен Митра құдайлары яджна (от құрбандығы) жасап жатқанда, Уруши олардың алдына келеді. Олар оны көргеннен кейін сезімталданып, спермаларын бір құмыраға төгеді, содан Васишта мен Агастья дүниеге келеді. Осы оқиғаға ұқсас айтылымдар Брихаддевата мен кейбір Пурана жазбаларында да бар. Кейінгі индуистік мәтіндерде, Ведадан өзгеше, Вашишта Брахма құдайының Манаспутрасы (ойдан туған ұлы) ретінде сипатталады. Ними патшасының қарғысынан кейін қайтыс болғаннан соң, ол Уруши мен Митра Варуна арқылы қайта туылады. Рамаянаның "Уттара Канда" бөліміндегі аңыз бойынша, Вашиштаның жаны Брахмамен қайтыс болғаннан кейін тыныштатылады, өйткені ол енді ананың құрсағында туылмайды. Сондықтан Вашиштаға Митра Варунаның денесіне кіруі бұйырылады. Кездесуден кейін Варуна Урвашиге жақындап, онымен бірігуге ниетті екенін білдіреді. Бірақ ол Митраға үйленедін уәде бергендіктен, одан бас тартады. Оның құштарлығын қанағаттандыру үшін Варуна Брахма жасаған аспан құмырасына спермасын төгеді; Уруши сезімталданып, оған денесі Митраға тиесілі болғанымен, ойы оған толы екенін айтады. Оның адалдығы үшін Митра Урвашиді өлген ердің әйелі болуға қарғыйды, нәтижесінде Митраның тұқымы оның құрсағынан түсіп қалады. Содан кейін ол Варунаның тұқымы бар сол құмыраға салынады. Васиштаның қайта тууымен қатар, Агастья да сол құмырадан дүниеге келеді.
Urvashi plays a significant role in the birth of the sages—Vasishtha and Agastya—due to which she is sometimes referred to as their mother. The legend is narrated in many scriptures. In the Rigveda, the gods Varuna and Mitra once perform a yajna (fire sacrifice), when Urvashi arrives in front of them. After seeing her, they become sexually aroused and ejaculate their semen into a pitcher from which Vasishtha and Agastya are born. Similar accounts of this story appear in the Brihaddevata and some Puranic scriptures. In later Hindu texts, unlike the Vedas, Vashishtha is described as a Manasputra (mind created son) of the god Brahma. After his death from the king Nimi's curse, he takes rebirth through Urvashi and Mitra Varuna. According to the legend attested in the Uttara Kanda of the Ramayana, Vashishtha's spirit is consoled by Brahma after his death by telling him that he won't be born again in a womb. So Vashishtha is told to enter the body of Mitra Varuna. Following their encounter, Varuna approaches Urvashi and expresses his wish to have a union with her. She declines it, nevertheless, as she had already promised Mitra that she would court him. To satisfy his desire, Varuna ejaculates inside a celestial jar that Brahma had made; Urvashi gets passionate, and tells him that though her body belonged to Mitra, her mind was fixed on him. As a result of her infidelity, Mitra curses Urvashi to become the wife of a mortal man, which eventually causes Mitra's seed to fall from her womb. It is subsequently put into the same jar containing Varuna's seed. In addition to Vashishtha's rebirth, Agastya is also born from the pitcher.
Пурураваның әйелі
Урваши ең көп танымал аңызы – оның Чандравамшаның (лат. "ай әулеті") негізін қалаушы деп есептелетін, өмірлік патша Пуруравасқа үйленуі. Бұл аңыз алғаш рет Ригведада баяндалған, онда олардың арасындағы әңгімелер түрінде келтірілген. Ведалық гимн бойынша, ол күйеуі Пуруравасты төрт жыл бірге тұрғаннан кейін тастап кеткен. Патша оған қайта оралуын өтінеді, бірақ ол қатал бас тартады, оның өзін тым жақсы көргенін айтады. Ол оған жұмаққа көтерілуі және онымен қайта қосылуы үшін ізгі істер жасауға кеңес береді. Осы көріністің контексі кейінгі мәтіндерде берілген. Ведадан кейінгі мәтіндерде Урвашидің әдемі және батыр Пурураваға ғашық болғаны және соңғысының оған деген сезімін жауаптап бергені айтылады. Урваши жерге түсіп, өмірлік адамның әйелі болуға қарғысқа ұшырағаннан кейін, ол Пуруравасқа бірнеше шарттармен үйленеді, ең маңыздысы – жыныстық қатынас кезінен басқа кезде оның алдында жалаңаш болмауы керек. Арджуна, Чандравамшаның ханзадасы және Индраның рухани ұлы, Гандарва Читрасенадан білім алу үшін жұмаққа келеді. Урваши оған қызығып, әдемі киіммен Арджунаның тұрағына жетеді. Ол оған өзінің ниетін білдіреді, бірақ ол оның ұсынысын қабылдамайды, оны өзінің атасы және Пуруравасқа бұрынғы некесінен кейін анасы деп есептейді. Урваши оны Апсаралардың таңдауларында еркін және шексіз екенін айтып, оны қабылдауға көндіруге тырысады. Арджуна әлі де бас тартады, ал ашуланған Урваши оны бір жылға дейін ерлігінен айырып, евнух ретінде қаралатынын айтады. Кейін Индра Арджунаға Агьятаваса (көрмелі жер аударылу) кезінде бұл қарғыстың оған пайдалы болатынын түсіндіреді.
The most prominent myth featuring Urvashi is about her marriage to Pururavas, a mortal king who is credited as the founder of Chandravamsha (lit. 'lunar dynasty'), a legendary dynasty in ancient India. The myth is first narrated in the Rigveda, where it is presented in the form of dialogue between them. The Vedic hymn suggest that she has left her husband Pururavas after living for four years with him. The king beseeches her to return, but she harshly refuses, complaining that he made too much love with her. She advises him to do good deeds to ascend to heaven and reunite with her. The context for this scene is provided in subsequent texts. The Post Vedic texts attest that Urvashi falls in love with handsome and heroic Pururavas and the latter also reciprocates his feelings for her. After Urvashi is cursed to descend on the Earth and become the wife of a mortal, she marries Pururavas on some conditions, with the most important being that he would never appear naked before her apart from during coitus. Arjuna, a prince belonging to Chandravamsha and the spiritual son of Indra, comes to heaven to learn under Gandharva Chitrasena. Urvashi becomes attracted to him and reaches Arjuna's residence adorned in beautiful attire. She tells him about her desire, but the latter jilts her advances, considering her to be an ancestor of his, as well as a mother, because of her past marriage to Pururavas. Urvashi tries to convince him to accept her by telling that Apsaras are free and unconfined in their choice, and they can sport with any man they wish. Arjuna still refuses and an enraged Urvashi curses him to be destitute of his manhood and to be scorned as a eunuch for one year. Indra later pacifies Arjuna that the curse would be beneficial for him during his Agyatavasa (incognito exile).