Кіріспе
Бұл – Ескі Батыстың атыс шеберлерінің тізімі, американдық шекарадағы заңсыздық жасағандар немесе заңды сақшылардың тізімі. Олар Американың жабайы батысы немесе Ескі Батысы дәуірінде даңққа немесе жаман атқа ие болған. Тізімдегілердің кейбіреулері ешқашан атыс шеберлері болған емес. "Атыс шебері" термині – 20 ғасырдағы қазіргі заманғы ойлап табу, көбінесе кинода немесе басқа да бұқаралық ақпарат құралдарында Американың Ескі Батысында қарумен қауіпті деген репутация алған ер адамдарды атау үшін қолданылады. Атыс шебері заңнан тыс немесе заңды сақшы болуы мүмкін. Заңсыздық жасаған адам әдетте қылмыс жасағаны үшін сотталған, мысалы, Қара Барт, бірақ тек Айк Клэнтон сияқты заңнан тыс қызмет еткен ретінде танылған. Тізімдегілердің кейбіреулері заңды сақшы органдарында да қызмет еткен болуы мүмкін, мысалы, маршал Бёрт Альворд, кейіннен заңсыздыққа бет бұрған, ал Джонни Ринго сияқты кейбір заңсыздық жасағандар да бір кезде орынбасар болып қызмет еткен. Атыс шеберлерінің тізіміне кәсіби мамандар, барлаушылар, кәсіпкерлер және тіпті дәрігерлер де кірген.
This is a list of Old West gunfighters, referring to outlaws or lawmen, of the American frontier who gained fame or notoriety during the American Wild West or Old West. Some listed were never gunfighters. The term gunslinger is a modern, 20th century invention, often used in cinema or other media to refer to men in the American Old West who had gained a reputation as being dangerous with a gun. A gunfighter may or may not be an outlaw or a lawman. An outlaw had usually been convicted of a crime, such as Black Bart, but may have only gained a reputation as operating outside the law, such as Ike Clanton. Some of those listed may have also served in law enforcement, like Marshal Burt Alvord who subsequently became an outlaw, and some outlaws like Johnny Ringo were deputized at one time or another. Some of the gunfighters listed included professionals, scouts, businessmen, and even doctors.
Заңсыздар
Батыстағы заңсыздардың көпшілігі банктерге, пойыздарға және дилижанстарға шабуыл жасады. Кейбір қылмыстарды мексикалықтар мен үндістер АҚШ-Мексика шекарасында, әсіресе Техас, Нью-Мексико, Аризона және Калифорнияда кездейсоқ кездескен ақ азаматтарға қарсы жасады. Мысалы, Панчо Вилла Мексиканың Дуранго қаласынан шыққан қарақшы болды және Нью-Мексико мен Техасқа да шекарадан өте шабуылдар жасады. Джесси Джеймс сияқты кейбір адамдар Азамат соғысынан кейін заңнан тыс қалды. Ал кейбіреулері шекараның қатаңдығы мен заңсыздығынан пайдаланып, өзгелердің есебінен байыған адамдар еді. Тағы да кейбір заңсыздар басқа жерде жасаған қылмыстары үшін қудалаудан қашу үшін шекараға көшіп келді.
Заң қызметкерлері
Заң Американың батысында, болса да сиреп кеткен, сақталған. Ол көбінесе үш деңгейде болды: АҚШ маршалының орынбасары, округ шерифі және қала маршалы немесе констебль. Кейде олардың құзыреттері үстіне түсіп, АҚШ маршалы Вирджил Эрп пен Аризона штатының Кочиз округі шерифі Джонни Бехан сияқты қақтығыстарға алып келді. Заң бұзушы қылмыс жасағанда, жергілікті шериф немесе маршал оны ұстау үшін жасақ құратын. Заң бұзушыларға сыйақы белгіленетін, бұл азаматтарды оларды ұстауға немесе өлтіруге ынталандырып, сыйлық аулаушылар кәсібінің пайда болуына себеп болды – заңмен басына сыйақы қойылғандарды іздеп, ұстап немесе өлтіретін адамдар.
Q
Кэхо (1880 – шамамен 1940 ж.)