Кіріспе

Болейн Граунд, көбінесе Уптон Парк деп аталады, Шығыс Лондонның Уптон Парк аймағында орналасқан футбол стадионы. 1904 жылдан 2016 жылға дейін «Вест Хэм Юнайтед» клубының үй стадионы болды, ал 1990-шы жылдардың басында қаржылық қиындықтарға тап болған «Чарльтон Атлетик» клубы қысқа мерзімге пайдаланды. Стадион жабылған кездегі отыру орындарының саны – 35 016. «Вест Хэм» клубы 1912 жылдан бастап Шығыс Хэмдегі «Грин Стрит» үйін және жерін Рим-католик шіркеуінен жалға алды. «Грин Стрит» үйі жергілікті тұрғындар арасында «Болейн қамалы» деп белгілі болды, себебі оның құрылысы әсерлі болды және оны Анна Болейнмен байланыстырды, ол бұл үйде болған немесе, кейбіреулердің пікірінше, үйдің иесі болған. Осыдан келіп, стадион «Болейн Граунд» деп аталды. Дегенмен, жылдар өте келе стадион көбінесе орналасқан жерінің атымен – Уптон Парк деп аталатын болды. 1944 жылдың тамызында стадионның оңтүстік-батыс бұрышына V-1 атты ұшқыш бомбасы түсті. Бұл «Вест Хэмді» жөндеу жұмыстары аяқталғанша басқа стадиондарда ойындарын өткізуге мәжбүр етті, бірақ бұл команданың өнеріне әсер етпеді, себебі «Вест Хэм» қатарынан тоғыз ойында жеңіске жетті. 1944 жылдың желтоқсан айында олар «Тоттенхэм Хотспурға» 1:0 есебімен жеңілді. 1990 жылы «Вест Хэм» клубы Тейлор есебінің талаптарына сәйкес келу үшін 1994-95 маусымда Уптон Паркты толық отыру орындары бар стадионға айналдыру қажеттігі туды. Жаңартудың бірінші кезеңі 1993 жылы болды, осы кезде Оңтүстік трибунасы 9 000 орындық екі қабатты трибунамен ауыстырылды, ол бұрынғы капитан Бобби Мурдің құрметіне аталды, ол осы жылы қайтыс болды. Трибунаға атқарушы ложалар мен электрондық сағат орнатылды. 1994 жылы Солтүстік трибунасы бұзылды, ал келесі жылы оның орнында «Жүзжылдық трибунасы» деп аталған жаңа 6 000 орындық екі қабатты трибуна ашылды, кейіннен ол «Сэр Тревор Брукинг трибунасы» деп аталды. Шығыс трибунасының төменгі бөлігі де толық отыру орындары бар трибунаға айналдырылды. Соңғы өзгеріс 2000 жылы болды, осы кезде Батыс трибунасы «Доктор Мартинс трибунасы» деп аталған 15 000 орындық екі қабатты трибунамен ауыстырылды. Трибунаға екі деңгейлі атқарушы ложалар және «Вест Хэм Юнайтед» қонақ үйі енгізілді. Бұл стадионның сыйымдылығын 35 000 орынға жеткізді. Жаңа, үлкен Шығыс трибунасын салу арқылы сыйымдылықты шамамен 40 500 орынға дейін ұлғайту жоспарланған, бұл «Доктор Мартинс» трибунасы ескі Батыс трибунасынан батысқа қарай салынған кезде пайда болған бос кеңістікті пайдалануға мүмкіндік берген еді. Алайда, бұл жоспарлар іске аспады.

Құрту туралы шешім

2006 жылы «Уэст Хэм» клубының 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарынан кейін Олимпиадалық стадионға көшуі туралы көп әңгіме болды. Клубтың жаңа төрағасы Эггерт Магнуссон мүдделі екенін растағаннан кейін күмәнданулар күшейді. Бірақ, стадионның Олимпиада ойындарынан кейін 25 000 орынға дейін азайытылатыны туралы хабарланғаннан кейін клуб пен Олимпиада комитеті арасындағы келіссөздер тоқтап қалды, бұл «Болейн Граундтың» сыйымдылығынан 10 000 орын кем болды. Сонымен қатар, стадионда жүгіру жолы сақталады, бұл жанкүйерлерді алаңнан алыстатып, стадиондағы атмосфераға әсер етеді. Дегенмен, «Уэст Хэмнің» жаңа стадионға көшуі мүмкін еді. 2007 жылдың 7 қарашасында Лондон мэрі Кен Ливингстон «Уэст Хэмнің» жаңа стадионы үшін жаңа орын анықталғанын жариялады. Алайда, 2009 жылы клубтың бас директоры Скотт Даксбери «Уэст Хэмнің» Шығыс трибунасын кеңейтуге рұқсат алғанын мәлімдеді, бұл стадионның сыйымдылығын 40 000-нан асыруға мүмкіндік берер еді. 2010 жылы клубтың жаңа иелері Дэвид Голд пен Дэвид Салливан «Уэст Хэмнің» 2012 жылғы Олимпиададан кейін Олимпиадалық стадионға көшетінін мәлімдеді. 2010 жылдың 23 наурызында клуб Олимпиада стадионына көшу үшін Ньюхэм Лондон қалалық кеңесімен бірлесіп жұмыс істеп жатқанын хабарлады. 2010 жылдың 30 қыркүйегінде клуб Олимпиада стадионына ие болу үшін 10 Даунинг-стритте презентация жасап, ресми түрде өтінім берді, ал әлемдегі ең ірі ойын-сауық компаниясы Live Nation 2010 жылдың 8 қазанында клубтың Олимпиада стадионы жоспарларын қолдады. 2010 жылдың қарашасында «Уэст Хэм» 2012 жылғы Олимпиададан кейін Олимпиада стадионын иеленген жағдайда, алаңның болашағы туралы «бейресми талқылаулар» үшін әлеуетті әзірлеушілерді іздеуді бастады. 2011 жылдың 11 ақпанында Олимпиадалық парк мұрасы комитеті 2012 жылғы Олимпиададан кейін Олимпиадалық стадионға көшу үшін «Уэст Хэмді» басты кандидат деп таңдады. Шешім «Уэст Хэмнің» ұсынысын қолдады және бірауыздан қабылданды. 2011 жылдың 3 наурызында «Уэст Хэм Юнайтедтің» Олимпиада стадионына көшуі британ үкіметі мен Лондон мэрі Борис Джонсоннан келісім алды. Бірақ, «Тоттенхэм Хотспур» және «Лейтон Ориент» клубтарының келісімге қатысты заңдық шағымдарына байланысты 2011 жылдың 11 қазанында Олимпиада стадионын «Уэст Хэмге» сату туралы келісім күшін жойды. «Уэст Хэм» стадионды жалға алуды жоспарлап отырғанын жариялады. 2013 жылдың 22 наурызында, айлар бойы дауыс беру мен келіссөздерден кейін «Уэст Хэм» Олимпиада стадионына ие болу конкурсын жеңіп алды. «Уэст Хэмге» 99 жылдық жалға берілді және клуб 2016-17 маусымына дейін көшуді үміттенеді. 2014 жылдың ақпанында «Уэст Хэм» «Болейн Граундты» «Галлиард Группына» сату туралы хабарлады, сату Олимпиада стадионына көшкеннен кейін жүзеге асырылады.

Соңғы ойын

2015–2016 жылғы Премьер-лига маусымының басындағы кесте жасалғанда, «Суонси Сити» 2016 жылдың 7 мамырында «Болейн Граундта» «Вест Хэмнің» соңғы қарсыласы болады деп жоспарланған еді. Алайда, «Манчестер Юнайтедтің» 23 сәуірде «Вест Хэммен» өткізуге тиіс болған Англия кубогындағы қатысуына байланысты, матч 2016 жылдың 10 мамырына ауыстырылды. Матчқа дейін «Грин-стритте» зорлық-зомбылық болды, онда «Манчестер Юнайтедтің» ойыншылары мен қызметкерлерін тасымалдаған автобус тас-дәуілге ұшырап, терезелері сынды. Автобус кешіккендіктен, ойыншылар алаңға кешігіп келді және жоспарланған 19:45-тегі басталу уақыты 20:15-ке жылжытылды. Алаңда өткізілген 2398-ші матчта, екі команда да 2016–17 маусымдағы Еуропа лигасына ілікпек болып, 34 907 көрерменнің алдында «Вест Хэм» 10-шы минутта Диафра Сахоның голымен есепті ашты, бірақ «Манчестер Юнайтед» Антони Марциалдың екі голымен есепті 1–2-ге жеткізді. Алайда, Микаил Антонио «Вест Хэм» үшін есепті теңестірді, ал Уинстон Рид 80-ші минутта үшінші голды соқты, нәтижесінде есеп 3–2 болды, бұл соңғы нәтиже еді. Бұл «Вест Хэмнің» Премьер-лигадағы 384-ші матчы, жоғары дивизиондағы 990-шы матчы және алаңда өткізілген барлық лига матчтарының 1662-шісі болды. Жеңіс алаңда жеңіп алынған 601 Премьер-лига ұпайын білдірді.

Жабу, бұзу және қайта құру

Жерді сату 2016 жылдың 15 шілдесінде 40 000 000 фунт стерлингтік сатылым бағасымен аяқталды. Жоспарға 2018 жылға дейін 838 жаңа үй, сауда орындары және ойын-сауық орталықтары кіреді. Сонымен қатар, Боби Мурдың ескерткіші мен оның атымен аталатын ландшафты саябақ салу мүмкіндігі де жарияланды. Аталған жоспарлар тек 51 "қолжетімді" үйді қамтиды және әлеуметтік тұрғын үй қарастырылмаған. 2016 жылдың наурыз айында, осы жерде 800 үй салу жоспары мақұлданды, оның 25 пайызы қолжетімді бағадағы тұрғын үй болады. 2016 жылдың 14 наурызында Олимпиада стадионына ауыстыру және қайта орнату үшін Джон Лайалл қақпаларын демонтаждау жұмыстары басталды. Шілде айына қарай орындықтар алынып, жер бұзу және қайта құрылыс үшін құрылыс компаниясына берілді; учаскенің меншік құқығын Баррат Лондонға ресми түрде беру бір айдан кейін аяқталды. Қыркүйек айында алаң "Final Score" фильмін түсіруге пайдаланылды және бұзу жұмыстары басталғанға дейін 27 қыркүйекте қайырымдылық матчы өтті. 1400 ескерткіш кірпіштің 1000-ын Джонжо Хейерман қабырғасы бұзылғанда сақтап алып, оларды төлеген жанкүйерлерге беруге мүмкіндік берді. Кірпіштегі жазулар кейіннен жаңа алаңдағы жолға көшірілді.

Трибуналар

1970 жылғы 17 қазанда «Тоттенхэмге» қарсы өткен бірінші дивизион матчында 42 322 көрермен жиналды. Сол кезде Солтүстік және Оңтүстік трибуналары террасалық болды, сондай-ақ Шығыс трибунасының алдындағы «Тауыққа жүгіру» деп аталатын аймақ та террасалық еді. «Болейн Граунд» 1989 жылғы «Хиллсборо» трагедиясынан кейін стадион қауіпсіздігі бойынша жаңа FA ережелерін орындау қажеттілігінен 1990-шы жылдардың басында толық отыратын стадионға айналды. «Уптон Парк» толық отыратын стадион болғаннан кейін рекордтық қатысу 35 550 адамды құрады, бұл 2002 жылғы 21 қыркүйекте «Манчестер Ситиге» қарсы Премьер-лига матчында тіркелді. Жабылуға дейін стадионның жалпы сыйымдылығы 35 016 адамды құрады. Трибуна шамамен 6000 орынға ие болды және екі қабаттан тұрды, жоғарғы қабаты отбасылық сектор ретінде белгілі болды, себебі жанкүйерлер билетті тек баласымен бірге ғана сатып ала алатын. Төменгі қабаттағы орындар голдың артындағы жанкүйерлерге үй және қонақ командаларының жанкүйерлері арасында бөлінді. «Вест Хэм» бастапқыда қонақ командасының жанкүйерлеріне 2500-3000 билет берді, төменгі қабаттың сол жағынан голдың артына дейін. Егер қонақ команда барлық билетін сата алмаса, олар қайтарылып, «Вест Хэм» жанкүйерлеріне қайта сатылды, себебі төменгі қабаттағы орындарға сұраныс жоғары болды. Төменгі қабаттағы үй жанкүйерлері көбінесе ойын кезінде тұрып, ән шырқауды ұнатты. Бұл стадионның ең атмосфералық бөліктерінің бірі ретінде танымал болды, әсіресе екі топ жанкүйер бір-біріне жақын отырғанда (стюардтар мен полиция бөліп тұрды). Сонымен қатар, Сэр Тревор Брукинг трибунасы мен Шығыс трибунасының арасындағы бұрышта екі үлкен LED видео экраны орналасқан еді.

Боби Мур тұруы

Боби Мур трибунасы (бұрынғы Оңтүстік жағалау) 1993 жылы салынды және 9000 көрерменге дейін сыйымды, барлығы орындықтарда отыратын. Трибуна бастапқыда жаңа стадиондағы барлық орындықтарға арналған ережелерге сәйкес салынған, ал трибунаның атауы сол жылы құрылысы аяқталғаннан кейін, клубтың 1960 жылдардың ортасындағы сәтті командасының легендарлық капитаны қайтыс болғаннан кейін шешілді. Трибуна екі қабаттан тұрды және екі қабаттың да орындықтары арқылы "WEST HAM UNITED" деген сөздер жазылған. Боби Мур трибунасының төменгі қабаты, сэр Тревор Брукинг трибунасы сияқты, жанкүйерлерінің ынтасымен және тұрып ән шырқау арқылы туған атмосферасымен белгілі болды. Трибунаның жоғарғы және төменгі қабаттарының арасында жаңа кеңселер орналасқан және цифрлық сағат қойылған. 2001 жылы жаңа Доктор Мартенс трибунасы салынғаннан кейін трибуна жаңартылды, екі трибунаның арасына стадиондағы екінші LED бейне экраны орнатылды және жаңа Доктор Мартенс трибунасымен біріктіру үшін трибунаның соңына жаңа орындықтар қосылды.

Betway тұрақшасы

Вест-Стэнд – Уэстон Парктегі ең жаңа және ең үлкен трибуна, 15 000 көрерменге дейін сыйымдылығы бар. Стадион 2001 жылы «Доктор Мартенс» трибунасы ретінде салынды, бұл стадионның сыйымдылығын шамамен 26 000-нан 35 647-ге дейін арттырды. Вест-Стэнд – Уэстон Парктегі басты трибуна болды, себебі ол төлем жасайтын жергілікті жанкүйерлер үшін екі қабаттан тұратын, ал екі қабатта атқарушы ложалар орналасқан. Трибунада сонымен қатар клубтың барлық кеңселерi, кеңес бөлмелерi, жайлар, ойыншылар киiнетiн бөлмелерi, ресми дүкенi және «Вест Хэм Юнайтед» қонақ үйi де орналасқан. Бұл Лондонның ең iрi футбол трибунасы болды. Трибунаның ерекше белгiсi – стадионның сыртынан көрінетін екі үлкен мұнарасы, екеуiнiң де бетiне клубтың логотипі орнатылған, бұл клубтың логотипінiң тақырыбына сәйкес келедi. Террасаның екі бұрышында «Centenary» және «Bobby Moore» трибуналарымен жалғасқан екі табло да орналасқан, олар ойынның есeбi мен уақытын көрсеткен. Трибунаның өте үлкендiгi соншалық, оны A406 Солтүстік айналма жолынан және A13 Ньюэм жолынан көруге болады, адамдар мұнаралардың үстiнен трибунаның шатырын аңғаруға мүмкiндiк алады. Трибунаны ресми түрде Ұлыбритания Королевасы ашты, Ол осы кездегi бас жаттықтырушы Гленн Родермен және капитан Джо Коулмен таныстырылды. 2009 жылы «Доктор Мартенс» демеушiлiгi аяқталғаннан кейiн трибуна бұрынғы атауына – Вест-Стэндке қайта аталды. 2011 жылы клуб үш жылдық келісімге қол қойды, соған сәйкес трибуна «The Alpari Stand» деп аталды.

Басқа іс-шаралар

1989 жылғы маусым айында евангелист Билли Грэм Лондонда үш күндік христиандық миссиясын өткізді, оған тегін билеттер таралды. Ол орын санын артық билеттер таратты, бірақ барлығы пайдаланылады деп күтпеді. Алайда, билеттердің барлығы қолданылып, көптеген адамдар стадионға кіре алмады. Клуб пен Грэмнің өкілдері арасындағы келіссөздерден кейін, көрермендерге алаңды пайдалануға рұқсат берілді. 2003 жылғы 12 ақпанда Англия Болейн стадионында Австралиямен халықаралық достық матч өткізді, Австралия 3:1 есебімен жеңіске жетті. Бұл матч Уэйн Рунидің халықаралық аренадағы тұңғыш ойыны ретінде танымал. 2012 жылғы 9 мамырда Болейн стадионы Дэвид Хей мен Дерек Чисора арасындағы жекпе-жектің өтетін орны ретінде бекітілді, бұл жекпе-жек 2012 жылғы 14 шілдеде Люксембург бокс федерациясымен санкцияланды. Жекпе-жек сол кезде дау тудырды, себебі екі боксшының да Британ бокс бақылау кеңесінен лицензиясы болған жоқ. 2014 жылғы 12 қарашада Болейн стадионында Аргентина мен Хорватия арасындағы жолдастық матч өтті. Матч Аргентинаның 2:1 есебімен аяқталып, «Вест Хэмнің» бұрынғы шабуылшысы Карлос Тевестің Болейн стадионына оралуымен есте қалды. Стадион 2018 жылғы «Финалдық есеп» фильмінің түсірілім алаңы болды. Дейв Баутиста сомдаған бұрынғы әскері қарулы ресейлік террористер стадионды басып алғанда, оны қорғауға мәжбүр болады.