Фуламның "Крэвен Коттедж" стадионы

Кіріспе

Футбол стадионы, Фулхэм, Батыс Лондон, Англия

Крейвен Коттедж – Англияның Батыс Лондонындағы Фулхэм қаласында орналасқан футбол стадионы. 1896 жылдан бері «Фулхэм» футбол клубының үй стадионы болып табылады. Стадионның сыйымдылығы 24 500 адамға дейін. Теміз жағасындағы Бишоп паркінің жанында орналасқан бұл стадион бастапқыда патшалық аң аулау резиденциясы болған және 300 жылдан астам тарихы бар. Бұл стадионды АҚШ, Австралия, Ирландия және Канада ұлттық футбол құрамалары да пайдаланған, ал бұрын «Фулхэм RLFC» регби лигасы клубының үй стадионы болған.

Фулхам алды

Бастапқы коттедж 1780 жылы алтыншы Барон Крейвен, Уильям Крейвен салған. Ол қазіргі Джонни Хейнс трибунасының орнына жақын жерде орналасқан. Сол кезде айналасы орманмен қоршалған, ол бір кезде Анна Болейннің аң аулау алқабының бір бөлігі болған. Крейвен Коттеджге толық қоныстануларына дейін, олар (әлдеқандай атақты және бай) адамдармен бірнеше жерлерде тұрған. Сондықтан, «The Cottagers» командасының барлығы 12 стадион болған (оның ішінде уақытша Лофтс Роудтағысы), бұл олардан бұрынғы «үй иелері» және қарсыластары QPR-дың (14) британдық футболда көбірек үй стадиондары бар екенін көрсетеді. Айта кетейік, 1886-1888 жылдары Фулхэмнің сарай ретінде пайдаланған Ренела Хаус ерекше атақты.

Құрылысы: 1894-1905 жылдар

1894 жылы «Фулхэм» өкілдері алғаш рет бұл жерге келгенде, ол тым өсіп кеткендіктен, футбол ойнауға жарамды болуы үшін екі жыл уақыт кетті. Стадионда жұмыс істеу үшін жұмысшылар шақырылды. (Арчибальд Лейч стадионды жобалауға тартылды), ол павильон салды (қазіргі «Коттедж» осылай аталады). 2005 жылғы қазан айында «Фулхэм» клубының сүйікті тұлғасы, Англияның бұрынғы капитаны Джонни Хейнс автокөлік апатында қаза болғаннан кейін, клуб жанкүйерлерінің пікірін ескере отырып, «Стивендж Роуд» трибунасы «Джонни Хейнс» трибунасы деп аталып, қайта аталды. «Джонни Хейнс» трибунасы мен «Коттедж» Арчибальд Лейчтің футбол архитектурасының ең көрнекті мысалдарының бірі болып саналады және екеуі де II санаттағы мәдени ескерткіштер тізіміне енгізілген. 1911 жылы Англия мен Австралия арасындағы регби лигасының халықаралық матчы өтті. Клуб директорларының бірі Генри Норрис және оның досы Уильям Холл 1910-шы жылдардың басында «Арсеналды» иелігіне алды, мақсаты «Фулхэм» пен «Арсеналды» біріктіріп, «Лондон суперклубын» құру болатын. Бұл қадамның басты себебі – «Фулхэмнің» ағылшын футболының жоғары дивизионына көтеріле алмауы еді. Стивендж жолының екінші жағында үлкен стадион салу жоспары да болды, бірақ бірігу идеясы сәтсіз аяқталғаннан кейін бұл қажеттілік туындамады. Осы кезеңде «Коттедж» хор орындаулары, марш оркестрлері және басқа да қойылымдар мен қасиетті мисса үшін пайдаланылды. 1933 жылы алаңды бұзып, орнына 80 000 орындық жаңа стадион салу жоспарланды. Алайда, бұл жоспарлар Ұлы депрессияға байланысты іске аспады. 1938 жылғы 8 қазанда 49 335 көрермен «Фулхэм» пен «Миллуолл» командаларының ойынын тамашалады.

Соғыстан кейінгі кезең

Фулхэм бірінші дивизионға 1949 жылы жеткеннен кейін ғана стадионға қосымша жақсартулар енгізілді. 1962 жылы Фулхэм бірінші дивизиондағы соңғы клуб болып, жарық шамдарын орнатты. Сол кезде бұл жарық шамдар Еуропадағы ең қымбат жарық шамдар деп есептелді, себебі олар өте заманауи болды. Жарық шамдары жерден 50 метр биіктікте орналасқан алып пилонға ұқсады және WACA стадионындағы шамдармен салыстырылатын көрінісі бар еді. Жарық шамдарымен бірге Риверсайд террасасына электрондық есептегіш табло орнатылды, ал одан барлық бірінші дивизион командаларының тулары ілінген флагштоктар аспанға көтерілді. 1964 жылы Алан Мюллериді «Тоттенхэм Хотспур» клубына 72 500 фунт стерлингке сатқаннан кейін, «Хаммерсмит Энд» трибунасының үстіне шамамен 42 500 фунт стерлингке шатыр жабылды. Фулхэм төменгі лигаға түсіп қалғанмен, «Крейвен Коттедждің» дамуы жалғасты. Риверсайд террасасы, оның жанкүйерлері жыл сайын «Қайықтар жарысын» көру үшін бастарын бұратынымен әйгілі болды, ресми түрде «Эрик Миллер трибунасы» деп аталды, ал Эрик Миллер сол кезде клуб директоры болған. 334 000 фунт стерлингке бағаланған трибунада «Сантос Ф.К.» командасымен жолдастық матч өткізуге Пеле де қатысты. «Миллер трибунасы» орындықтардың жалпы сыйымдылығын 40 000-нан 11 000-ға дейін арттырды. Эрик Миллер бес жылдан кейін саяси және қаржылық даудан кейін өмірден қол жұмды, сонымен қатар Фулхэмді «Коттеджден» көшіруге тырысқан күдікті тұлғалармен байланысы болды. Қазір бұл трибуна «Риверсайд Стенді» деп белгілі. Халықаралық рекордты 1967 жылы 2 минут 14 секундтың ішінде хет-трик соққан ирландиялық футболшы Джимми О'Коннор жасады. 1980 жылдан 1984 жылға дейін Фулхэм регби лигасы өз үй ойындарын «Коттеджде» өткізді. «Крейвен Коттедж» 15 ақпан 1981 жылы «Уэйкфилд Тринити» клубымен өткен матчта 15 013 көрерменді қабылдап, команданың ең көп көрермен жиналған алаңы болды.

Қазіргі заман

1989 жылы Хиллсборо трагедиясы болғанда «Фулхэм» Футбол лигасының соңғы екінші сатысында болды, бірақ Тейлор есебінен кейін «Фулхэмнің» амбициялы төрағасы Джимми Хилл 1996 жылы толық отыратын стадион жоспарларын ұсынды. Бұл жоспарлар ішінара жергілікті тұрғындардың наразылық топтарының ықпалынан және «Фулхэм» Премьер-лигаға жеткен кезде де орындалмады, стадионда тұрған орындар сақталды. Бірақ соңғы лига матчы – 27 сәуір 2002 жылы «Лестер Ситиге» қарсы ойынға дейін жаңа стадион салу жоспары әлі әзірленбеген еді. Сол жылы екі «Интертото» кубогы матчы өтті (финляндиялық «Хака» және грек «Эгалео» командаларына қарсы), бірақ соңғы шешім – жергілікті қарсыласы «QPR» үйі «Лофтс Роудқа» көшу болды. Осы кезеңде көптеген «Фулхэм» жанкүйерлері «Крейвен Коттеджден» көшуге наразылық ретінде тек сыртқы матчтарға қатысты. «Крейвен Коттеджге қайтару» тобы, кейін «Фулхэм жанкүйерлерінің қоры» аталды, төраға мен оның кеңесшілерін «Фулхэм» футбол клубы үшін «Крейвен Коттедж» ғана мүмкін болатын нұсқа екеніне көндіру үшін құрылды. «Лофтс Роудта» бір жарым маусым өткеннен кейін «Коттеджге» ешқандай өзгеріс енгізілмеді. 2003 жылдың желтоқсанында 8 миллион фунт стерлингтік күрделі жөндеу жұмыстары жоспарланды, ол стадионды Премьер-лига талаптарына сәйкес келтіруге бағытталған. Құрылысқа рұқсат алынғаннан кейін, 2004 жылдың қаңтарында жаңа маусымға дайындалу үшін жұмыс басталды. Жұмыс жоспар бойынша жүргізілді және клуб 2004-2005 маусымының басында өз үйіне оралды. Жаңа 22 000 орындық стадиондағы алғашқы матч 2004 жылдың 10 шілдесінде «Уотфордқа» қарсы өткен жолдас сайыс болды. Әдемі архитектурасымен танымал стадионда соңғы кезде бірнеше халықаралық матчтар өтті, олардың көпшілігі Австралия құрамасының ойындары болды. Бұл алаң Австралия үшін қолайлы, себебі елдің көптеген үздік ойыншылары Еуропада ойнайды, ал Батыс Лондонда көптеген австралиялықтар тұрады. Сондай-ақ, 2007 жылдың 6 ақпанында Грекия мен Оңтүстік Корея арасындағы матч өткізілді. 2011 жылы Бразилия халықаралық жолдас сайыста Ганамен ойнады, ал әйелдер Чемпиондар лигасының финалы қабылдады. «Крейвен Коттедж» жиі түрлі шараларды қабылдайды, мысалы, 5x5 футбол турнирлері мен тойлар. Сондай-ақ, көптеген адамдар Риверсайд мейрамханасында немесе «Коттедж кафесінде» жексенбілік түскі асты ішеді (2008, 2009 және 2014 жылдары), сондай-ақ 2006 жылы «Футболға көмек» матчы өтті. Матчтардың арасында SW6ers (бұрын The Cravenettes деп аталған) әйелдерден құралған жанкүйерлер тобы өнер көрсетеді. Басқа шараларға мыс оркестрлері, Майкл Джексон (алаңға ғана шығып, өнер көрсетпеген), Travis тобының концерті, араб билері, допты жоғары лақтыру шеберлері және марапаттау рәсімдері кірді. Көптеген матчтарда «Фулхэм лотереясы» – жартылай уақыттағы жеребе салынды, сондай-ақ қақпаға допты тигізу немесе қақпашыны жеңу сияқты жарыстар өткізіледі. Маусымның алғашқы ойынында әрбір «Фулхэм» жанкүйерінің ақ және қара түстерде келуі күтіледі. Бишопс паркінде рок-топтар, ойыншылардың қолтаңбаларын алу, клоундар, палуандар, болат (калипсо) тобы, тамақ стендтері және балаларға арналған тегін жаттығулар ұйымдастырылады. Жаңадан құрылған «Фулхэм» әйелдер және резервтік командалары кейде «Коттеджде» үй матчтарын өткізеді. Басқа жағдайда, олар клубтың Моцпур паркіндегі жаттығу алаңында ойнайды. «Крейвен Коттеджге» жанкүйерлер бірнеше лақап ат берген, олардың ішінде: «Өзен Коттеджі», «Белгілі Коттедж» немесе «Түстер өзені» бар. Стадионға жетудің ең оңай жолы – Путни көпірінен (жақын метро станциясы) Бишопс паркі арқылы жүру. «Фулхэм» жанкүйерлері бұл жолды «Жасыл миля» деп атайды, себебі ол жағымды жасыл кеңістіктер арқылы шамамен бір мильдік қашықтықты құрайды. The Telegraph басылымы «Коттеджді» Премьер-лига стадиондарының арасында 54 стадионның 9-орынына қойды.

When the Hillsborough disaster occurred in 1989, Fulham were in the second bottom rung of The Football League, but following the Taylor report Fulham's ambitious chairman Jimmy Hill tabled plans in 1996 for an all seater stadium. These plans never came to fruition, partly due to local residents' pressure groups, and by the time Fulham reached the Premier League, they still had standing areas in the ground, but by the time the last league game was played there, against Leicester City on 27 April 2002, no building plans had been made. Two more Intertoto Cup games were played there later that year (against FC Haka of Finland and Egaleo FC of Greece), and the eventual solution was to decamp to Loftus Road, home of local rivals QPR. During this time, many Fulham fans only went to away games in protest of moving from Craven Cottage. 'Back to the Cottage', later to become the 'Fulham Supporters Trust', was set up as a fans pressure group to encourage the chairman and his advisers that Craven Cottage was the only viable option for Fulham Football Club. After one and a half seasons at Loftus Road, no work had been done on the Cottage. In December 2003, plans were unveiled for £8 million worth of major refurbishment work to bring it in line with Premier League requirements. With planning permission granted, work began in January 2004 in order to meet the deadline of the new season. The work proceeded as scheduled and the club were able to return to their home for the start of the 2004–05 season. Their first game in the new look 22,000 all seater stadium was a pre season friendly against Watford on 10 July 2004. Much admired for its fine architecture, the stadium has recently hosted a few international games, mostly including Australia. This venue is suitable for Australia because most of the country's top players are based in Europe, and West London has a significant community of expatriate Australians. Also, Greece vs. South Korea was hosted on 6 February 2007. In 2011 Brazil played Ghana, in an international friendly, and the Women's Champions League Final was hosted. Craven Cottage often hosts many other events such as 5 a side football tournaments and weddings. Also, many have Sunday Lunch at the Riverside restaurant or the 'Cottage Cafe'), 2008, 2009, and 2014 as well as having a Soccer Aid warm up match in 2006. The half time entertainment often includes the SW6ers (previously called The Cravenettes) which are a group of female cheerleaders. Other events have included brass bands, Michael Jackson (although just walking on the pitch, as opposed to performing), Travis playing, Arabic dancing, keepie uppie professionals and presentational awards. Most games also feature the 'Fulham flutter', a half time draw; and a shoot out competition of some kind, usually involving scoring through a 'hoop' or 'beat the goalie'. On the first home game of the season, there is a carnival where every Fulham fan is expected to turn up in black and white colours. There is usually live rock bands, player signings, clowns, stilt walkers, a steel (calypso) band, food stalls and a free training session for children in Bishops Park. The revived Fulham F. C. Women and Reserve teams occasionally play home matches at the Cottage. Other than this, they generally play at the club's training ground at Motspur Park. Craven Cottage is known by several affectionate nicknames from fans, including: The (River) Cottage, The Fortress (or Fortress Fulham), or The River of Dreams. The most accessible route to the ground is to walk through Bishops Park from Putney Bridge (the nearest Underground station), often known as 'The Green Mile' by Fulham fans (as it is roughly a mile walk through pleasant greenery). The Telegraph ranked the Cottage 9th out of 54 grounds to hold Premier League football.

Жоспарлар

2012 жылдың 27 шілдесінде «Фулхэм» клубына «Риверсайд» трибунасын қайта жаңартуға рұқсат берілді, бұл «Крэвен Коттедждің» сыйымдылығын 30 000 орынға дейін арттырды. Бұрын түрлі қауесеттер тарады, оның ішінде «QPR» клубымен 40 000 орындық жаңа «Уайт-Сити» стадионында бірлесіп пайдалану жоспары да болды, алайда қазір бұл жоспар тоқтап тұрған сияқты, себебі аталған жерге «Вестфилд» сауда орталығы салынып жатыр. Басқарма «Фулхэмді оңтүстік «Манчестер Юнайтедке» айналдыру» мақсатынан бас тарғандай, өйткені мұндай жоспардың қаншалықты қымбатқа түсетіні анық болды. Оңтүстік-батыс Лондондағы жерлердің бағасы қымбат болғандықтан, «Фулхэм» маусымдар арасында стадионның сыйымдылығын біртіндеп арттыруға бейімделген көрінеді. «Крэвен Коттедждің» сыйымдылығы жазда, мысалы 2008 жылы «Хаммерсмит Энд» трибунасында аздап арттырылды. «Фулхэм» 2007 жылы «Крэвен Коттедждің» сыйымдылығын 4000 орынға ұлғайтуды жоспарлағанын хабарлаған болатын, бірақ бұл әлі іске асырылмады. Сондай-ақ Темза өзені арқылы көпір салу, «Риверсайд» трибунасын жаңғырту және мұражай ашу туралы ұсыныстар да болды. 2011 жылдың қазан айында «Фулхэм мәңгілік» атты науқан аясында одан да маңызды жоспарлар пайда болды. 2010 жылдың мамыр айында Мохамед әл-Файед «Harrods» универмагын 1,5 миллиард фунт стерлингке сатқаннан кейін «Риверсайд» трибунасы кеңейту үшін ең қолайлы аймақ ретінде егжей-тегжейлі жоспар жасалды. Жобаға «Риверсайд» трибунасының артқы бөлігін бұзу, қазіргі трибунаның үстіне жаңа қатар орындықтар мен корпоративтік ложаларды орнату кірді, бұл «Крэвен Коттедждің» сыйымдылығын 30 000 орынға жеткізуге мүмкіндік берді. Жергілікті тұрғындарды ескере отырып, ұсыныс келесідей шараларды қарастырды: өзен жағалауындағы серуендеу жолын қайта ашу; жарық ластануын азайту үшін жарық тіректерін алып тастау; матч күнінде көрермендер ағынын басқаруды жеңілдету үшін жаңа кіру нүктелерін құру; және жаңа трибунаның дизайны Темза өзеніндегі орнына лайықты болуын қамтамасыз ету. 2013 жылдың наурыз айында «Buckingham Group Contracting» компаниясы жобаның құрылыс компаниясы ретінде таңдалды. 2019 жылдың мамырында клуб жаңа «Риверсайд» трибунасының құрылысы 2019 жылдың жазында басталатынын растады. 2019–20, 2020–21 және 2021–22 маусымдарында стадионның сыйымдылығы уақытша 19 000 орынға дейін төмендетілді. Клуб 2022 жылдың 17 наурызында «Риверсайд» трибунасының төменгі қабаты 2022–23 маусымында 2000-нан астам жанкүйерге ашылатынын хабарлады, маусымдық билеттер 29 наурыздан бастап сатылымға түседі.

On 27 July 2012, Fulham FC were granted permission to redevelop the Riverside Stand, increasing the capacity of Craven Cottage to 30,000 seats. Beforehand various rumours arose including plans to return to ground sharing with QPR in a new 40,000 seater White City stadium, although these now appear firmly on hold with the construction of the Westfield shopping centre on the proposed site. The board seem to have moved away from their ambition to make Fulham the "Manchester United of the south" as it became clear how expensive such a plan would be. With large spaces of land at a premium in south west London, Fulham appear to be committed to a gradual increase of the ground's capacity often during the summer between seasons. The capacity of Craven Cottage has been increased during summers for instance in 2008 with a small increase in the capacity of the Hammersmith End. Fulham previously announced in 2007 that they are planning to increase the capacity of Craven Cottage by 4,000 seats, but this is yet to be implemented. There were also proposals for a bridge to span the Thames, for a redeveloped Riverside stand and a museum. More substantial plans arose in October 2011 with the 'Fulham Forever' campaign. With Mohamed Al Fayed selling Harrods department store for £1.5 billion in May 2010 a detailed plan emerged in the Riverside Stand as the only viable area for expansion. The scheme involved the demolition of the back of the Riverside Stand with a new tier of seating added on top of the current one and a row of corporate boxes; bringing Craven Cottage up to 30,000 capacity. Taking into account local residents, the proposal would: reopen the riverside walk; light pollution would be reduced with the removal of floodlight masts; new access points would make match day crowds more manageable; and the new stand would be respectful in design to its position on the River Thames. Buckingham Group Contracting were chosen in March 2013 as the construction company for the project. In May 2019, the club confirmed that work on the new Riverside Stand would commence in the summer of 2019. During the 2019–20, 2020–21 and 2021–22 seasons, the ground's capacity was temporarily reduced to 19,000. The club announced on 17 March 2022 that the lower tier of the Riverside Stand would be open for the 2022–23 season for over 2000 supporters, with season tickets going on sale from 29 March.

Хаммерсмит-энд

Хаммерсмит-Энд – стадиондағы ең солтүстік трибуна, Хаммерсмитке ең жақын орналасқан. Трибунаның шатыры Алан Мюллериді «Тоттенхэм Хотспур» футбол клубына сатудан түскен қаражат есебінен салынды, ал көптеген жанкүйерлер ойын кезінде трибунаның артқы қатарларында тұрады. Егер «Фулхэм» жеребе тастап жеңсе, олар әдетте екінші таймда Хаммерсмит-Эндке қарай ойнауды таңдайды. Шын жанкүйерлер Хаммерсмит-Энд трибунасының артқы жартысында отырады (немесе, көбінесе, тұрады), сондай-ақ H5 блогының барлығында (атақты жанкүйерлер арасында «H Block» деп белгілі). 2004 жылы стадион қайта ашылғанға дейін трибуна терраса түрінде болды, бірақ «Тейлор» есебінен кейін лига ережелеріне сәйкес отыруға ыңғайлы орындықтармен ауыстырылды. Трибунаның шатырынан «Фулхэм» командасының құрамындағы барлық ұлттардың тулары ілінген, бірақ олар 2006-07 маусымы басталғаннан кейін алынып тасталды, қазір оның орнында электрондық есептегіш тақта орнатылған. Өзен жағындағы бұрышта жалпақ жапырақты ағаш өседі.

Өзен жағасындағы стенд

"Riverside" бастапқыда Темзаға қарай еңкейген терраса болды. Басқа үш трибунадан айырмашылығы, ол корпоративтік қонақтарға арналған орындарды қамтыды. "Hammersmith End" сол жағында, "Putney End" оң жағында орналасқан, ал қарсысында "Johnny Haynes Stand" тұр. Ойын күндері болмағанда, "Cottage" кафесі, өзінің "Cottage" ғимаратына жақын жерде орналасқан болатын. 1960 жылдары Томми Триндер төрағалық еткен кезде, 1-дивизиондағы барлық командалардың тулары Темза бойында мақтан тұтып ілінген. Триндер "Фулхэм келесі маусымда осы дивизионда болмайды" деген себеппен туларды ауыстырмауға шешім қабылдады. Триндердің болжамы бойынша, Фулхэм тағы да төмен дивизионға түсті. Трибунаның шатыры демеушілерге жарнама үшін пайдаланылды, "VisitFlorida" осылайша жарнамалаған, ал бұрын "Pipex.com", "FxPro", "Lee Cooper Jeans" және "LG" компаниялары да осы мүмкіндікті пайдаланған. 2019–20 маусымынан кейін трибуна бұзылып, қайта салынуда. Құрылысы аяқталғаннан кейін стадионның сыйымдылығы шамамен 29 600 адамға дейін артады. 2019 жылдың 26 қарашасында төраға Шахид Хан жаңа құрылыс "Fulham Pier" деп аталатынын хабарлады, бұл матч күндерінен басқа да қолданылатын орын болады. Бірнеше мәселелер құрылысты 2021 жылдан 2024 жылға дейін ықпалдастырды.

Павильон

Коттедж павильоны 1905 жылы Джонни Хейнс трибунасымен бірге салынған. Коттедж (сонымен қатар "The Clubhouse" деп те аталады) бұрын ойыншылардың киім ауыстыратын бөлмесі болған, қазір дәстүрлі түрде ойыншылардың отбасылары мен достары отырып, ойынды тамашалайтын балкон ретінде пайдаланылады. Стадионның қалған үш бұрышында үш қабаттан тұратын корпоративтік ложалар орналасқан, олар "үлкен файл шкафтары" деп сипатталған. Алайда, қазіргі уақытта Риверсайдты жаңарту жұмыстарына байланысты Путни Эндінің қарсы жағындағы ложа алынып тасталды.