Кіріспе

1835 жылы АҚШ пен чероки тайпасының бір тобы арасындағы келісім

Нью-Эхота шарты 1835 жылғы 29 желтоқсанда Джорджия штатының Нью-Эхота қаласында АҚШ үкіметінің өкілдері мен чероки саяси фракциясының – Келісім партиясының өкілдері қол қойған келісім болды. Бұл келісім чероки ұлтының оңтүстік-шығыстағы жерлерін беру және Үндістан аумағына батысқа көшу шарттарын белгіледі. Шарты чероки ұлттық кеңесі бекітпеген және бас бас Джон Росс қол қоймаған болса да, ол 1836 жылғы наурыз айында түзетіліп, ратификацияланды және "Көздеріңнен жас ағып тұрған жол" деп аталатын мәжбүрлеп көшірудің заңдық негізіне айналды.

Алғашқы талқылаулар

1820-ші жылдардың соңына қарай, чероки үндістерінің жері негізінен Солтүстік-Батыс Джорджияда, ал шағын бөліктері Теннесси, Алабама және Солтүстік Каролина штаттарында орналасқан еді. Ол Солтүстік шекараның көп бөлігін және Теннессимен шекараның барлық бөлігін қамтыды. Бұл аймақта шамамен 16 000 чероки халқы тұрды. Ал басқалары қазіргі Техас және Арканзас штаттарына батысқа көшіп кеткен. 1826 жылы Джорджия штатының заң шығарушы органы президент Джон Куинси Адамстан оларды жерінен шығару туралы шарт жасауды сұрады. Адамс, тайпалардың тәуелсіздігін қолдаушы болғандықтан, бастапқыда бас тартты, бірақ Джорджия қолданыстағы шартты жоюмен қорқытқанда, ол чероки тайпасымен келіссөздер жүргізуге кірісті. Бір жыл өткенімен, оларды жерінен шығаруға қатысты ешқандай прогресс болмады. 1828 жылы демократ және үндістерді жерінен шығаруды қолдаушы Эндрю Джексон президент болып сайланды.

Грузияның черокилер жері туралы заңдары

1828 жылғы сайлаудан кейін көп ұзамай Грузия күшін жою туралы айтқан қаупін іске асырды. Заң шығарушы орган бірқатар заңдар қабылдады, олардың арасында Чероки тайпасының тәуелсіз үкіметін тарату және олардың жеріне мемлекеттік заңдарды қолдану туралы шешімдер болды. Чероки өкілдеріне заң шығару мақсатымен жиналуға тыйым салынды. Ақ адамдарға (оның ішінде миссионерлер мен чероки тайпасының мүшелеріне үйленгендерге) мемлекеттік рұқсатсыз Чероки жерінде тұруға тыйым салынды, ал Чероки тайпасының өкілдеріне еуропалық американдықтармен байланысты сот ісінде куәлік беруге рұқсат берілмеді. Президенттікке сайланғаннан кейін көп ұзамай Джексон Оңтүстік-Шығыс Үнді тайпаларына ашық хат жолдап, оларды батысқа қоныс аударуға шақырды. 1829 жылдың соңында Грузияда алтынның табылуынан кейін, Грузиядағы алтын асығушылығы ақ адамдардың Чероки тайпасын жерінен қоныс аударуға деген ниетін күшейтті.

Джексонның бастапқы ұсынысы

Жоғарғы Соттың шешімінен кейін көп ұзамай Джексон, онымен кездесу үшін Вашингтонға келген Чероки делегациясын басқарған, Чероки Ұлттық Кеңесінің хатшысы Джон Риджбен кездесті. Джексон Джорджияға қарсы федералды күш қолданатыны туралы сұраққа «жоқ» деп жауап берді және Риджді Черокилерді көшіруге көндіруге шақырды. Осыған дейін Ұлттық Кеңестің позициясын қолдаған Ридж, Ақ үйден көңілсіз күйде шықты. Джексон тағайындаған Жоғарғы Сот судьясы Джон Маклин де Вашингтондағы Чероки өкілдерін келіссөздер жүргізуге шақырды. Эндрю Росс және басқа мүшелер 1834 жылдың маусым айында Ридж отбасының қолдауысыз қатал шартқа қол қойды. Жеке келіссөздердің нәтижесінде Джон Росс шарттарды талқылауға мәжбүр болды. Ол Черокилердің шығыста қалуы шартымен, Джорджия шекарасынан басқа барлық жерді беруге, содан кейін барлық жерді беруге ұсыныс жасады, бұл ретте олар штат заңдарына бағынуға тиіс болды. Касс тек көшіру туралы ғана әңгімелесетінін айтып, ұсыныстан бас тартты. Эндрю Росс жасаған шарт Сенатқа жіберілді, бірақ ол барлық Черокилердің қолдауына ие болмағандықтан мақұлданбады.

Черокилер ұлтының шығыс бөлігінің бөлінісі

Росс жақтастары ("Ұлттық партиясы") қарсылық көрсетуді, ал Ридж жақтастары ("Келісім партиясы") – мүмкіндігінше ең жақсы шарттарда көшірілу үшін келіссөздер жүргізуді жақтады, оны олар сөзсіз деп есептеді, сондай-ақ кейіннен чероки халқының құқықтарын қорғауды көздеді. Келісім партиясына Джон Ридж, Майор Ридж, Элиас Будинот, Дэвид Уоти, Стэнд Уоти, Эндрю Росс, Уильям Куди (Росс немере інісі), Уильям Хикс (Росс туысы), Джон Уокер кіші, Джон Филдс, Джон Гунтер, Дэвид Ванн, Чарльз Ванн, Александр Маккой, В. А. Дэвис, Джеймс А. Белл, Сэмюэл Белл, Джон Уэст, Езекиел Уэст, Арчилла Смит және Джеймс Старр кірді. Комитет өз нәтижелерін Жаңа Эхотада жиналған Кеңестің толық құрамына жеткізді, ол келісімді бірауыздан бекітті. Ұзақ кіріспе сөздерінде Ридж партиясы Росс қолдаған көшірілу шарттарын адал ниетпен келіссөздерге дайындығы негізінде өзінің заңдылығына талаптар қойды. Келісімге Майор Ридж, Элиас Будинот, Джеймс Фостер, Тестаески, Чарльз Мур, Джордж Чемберс, Тахиеске, Арчилла Смит, Эндрю Росс, Уильям Лассли, Каетехи, Тегаеске, Роберт Роджерс, Джон Гунтер, Джон А. Белл, Чарльз Форман, Уильям Роджерс, Джордж У. Адэйр, Джеймс Старр және Джесси Хафбрид қол қойды. Шермерхорн қол қойылған келісімшартпен Вашингтонға оралғаннан кейін Джон Ридж және Стэнд Уоти өздерінің есімдерін қосты.

Ратификациялау

Шарт туралы жаңалықтар жарияланғаннан кейін, Чероки ұлтының басым көпшілігін ұсынып тұрған Ұлттық партияның шенеуніктері оны мақұлдамағанын және құжаттың жарамсыз екенін мәлімдеді. Көпшілік бұл құжатты мақұлдау үшін дауыс бермеді, тіпті қатыспады, бірақ АҚШ үкіметінің пікірінше, олардың қатыспамауы – келісімге келуді білдірген. Джон Росс және Чероки Ұлттық Кеңесі Сенаттан шартты ратификацияламауды (осылайша оны жарамсыз етуді) өтінді, себебі ол Чероки ұлтының заңды өкілдерімен келіссөздер арқылы жасалмаған. Бірақ Сенат 1836 жылдың мамыр айында бір дауыс айырмасымен бұл шараны қабылдады. Росс 1838 жылдың көктемінде Конгресске жеке өзі 16 000 қол қойылған петицияны тапсырды – бұл 1835 жылғы Хендерсон тізілімі бойынша, әйелдер мен балаларды қоса алғанда, Чероки ұлтының Шығыс бөлігіндегі халық санына шамамен тең еді, олардың ешқайсысының да дауыс беру құқығы болмаған. Росс жақтастары осы күнге дейін Ридж жақтастарын кінәлайды, себебі Росс пен Бас Кеңестің қалған мүшелерінің немқұрайлылығына байланысты.

Атқару

Росс өтініші президент Мартин Ван Бюреннің назарына ілінбеді, ол генерал Винфилд Скоттқа келісімді әлі орындамаған барлық чероки тайпасын күшпен көшіруді және батысқа жылжытуды бұйырды. Чероки халқы Миссисипи өзенінің шығысынан (Солтүстік Каролинадағы Оконалуфти чероки, оларға қосылған Нантала чероки және ақсүйектерге үйленген екі-үш жүз адамнан басқа) дерлік толығымен көшірілді. Сол жазда (1839) Үндістан аумағындағы Дабл-Спрингсте Ескі қоныстанғандар мен Кейінгі көшіп келгендер арасында бірігуді күшейту мақсатында кеңес өтті. Черроки ұлтының Бас басшысы Джон Браун Ростың келісімге келмейтініне наразы болғандықтан, он алты күннен кейін келісімге қол жеткізбей таратылды. Росс біріккен ұлттың Бас басшысы болуын Ескі қоныстанғандардан сайлаусыз қабылдауды және оның абсолютті билігін мойындауды талап етті. Росс келесі сайлауда оңай жеңіске жетті. Бірақ, бұрыннан қалыптасқан тайпаның негізі ескерілмей, назардан тыс қалды, тіпті Ескі қоныстанғандар мен Келісім жасаған тараптар жақсы араласып жатқандарына қарамастан. Росс жақтастары Браунның әрекеттерін Келісім партиясына, әсіресе Ридж және Уэти отбасылары сияқты, мәжбүрлі көшіруден бұрын көшіп кеткендерге жапты. Олар Ескі қоныстанғандармен бірге қоныстанды. Осы адамдардың тобы Ридж фракциясының мүшелерін өлтіруді жоспарлады, майор Ридж жазған Черроки заңын күшіне енгізу үшін, ол кез келген чероки үшін жеке пайдаға ұлттық жерді беруді қылмыс деп есептейді. Сенаттан 1866 жылғы Чероки келісіміне қатысты хаттар Келісім партиясының Ридж партиясы және Оңтүстік чероки екенін растайды.

Кейінгі дамуы

2019 жылы Чероки ұлтының бас басшысы Чак Хоскин-младший шарттың бір тармағын сілтелеп, «Конгресс тиісті жағдай жасағанда, черокилер АҚШ Өкілдер палатасында делегатқа ие болады» деді. Чероки ұлттық кеңесінің шешімін күтіп, Хоскин бұрын президент Барак Обама әкімшілігінде саяси кеңесші қызметін атқарған Кимберли Тихиді бұл лауазымға ұсынбақ екенін мәлімдеді. 2021 жылы Біріккен Китууах чероки тайпасы өз делегатын – адвокат Виктория Холландты таңдады, олар келісімге қол қойған чероки халқының жалғасы екендерін айтты. 1835 жылғы чероки келісіміне Шарт партиясы/Ридж партиясы/Оңтүстік черокилері де қол қойған. [Ұлттық мұрағатқа қараңыз]