Кіріспе
Вена операсының кеші (немісше: Wiener Opernball) – Австриядағы Вена мемлекеттік опера ғимаратында, Вена қаласында жыл сайын өткізілетін әлеуметтік шара. Күл мерекесіне (діни мереке) дейінгі бейсенбі күні өтеді. Жаңа жылдық концертпен бірге, бұл кеш Вена карнавалының ең жарқын оқиғаларының бірі болып саналады.
The Vienna Opera Ball (German: Wiener Opernball) is an annual Austrian society event which takes place in the building of the Vienna State Opera in Vienna, Austria on the Thursday preceding Ash Wednesday (a religious holiday). Together with the New Year Concert, the ball is one of the highlights of the Viennese carnival season.
Тарих
Би кешінің дәстүрі 1814 жылға дейін жетеді, сол кезде Еуропаның тәжді басшылары мен аристократиясы Наполеон соғыстарынан кейін ойын-сауық іздеген кезде пайда болды. Опера театрындағы алғашқы би кеші 1877 жылы кешкі той ретінде өтті. Келесі би кештері – редут, француз тілінде маскарадты билер немесе костюмді кештер деп аталды, онда әйелдер түн ортасына дейін маска киіп жүрді. 1878 жылдан 1899 жылға дейін мұндай редут би кештері жылына екі-үш рет өткізілді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы редут 1921 жылы өтті, оның түскен қаражаты екі мемлекеттік театрдың зейнетақы қорына жұмсалды. Бұл шаралар Opernredoute деп те аталды. "Опера балы" деп аталатын алғашқы би кеші 1935 жылы Федералды канцлердің арнайы демеушілігімен өтті, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоқтатылды. Соғыстан кейін қайта жаңғыртылды және 1991 жылы Персия шығанағындағы соғыс, ал 2021 және 2022 жылдары COVID-19 пандемиясы салдарынан тоқтатылғаннан басқа, жыл сайын өткізіліп келеді. 2008 жылдан бері Дезьре Трейхл Стургх Вена операсы балының төрағасы (бақылаушы ұйымдастырушысы) болып табылады. Бұл маусымның ең жарқын оқиғасы, оған мемлекет және үкімет басшылары, саяси және өнеркәсіптік элита, жоғары қоғам өкілдері және олардың қонақтары қатысады. Билет бағасы барлық Вена би кештерінің арасында ең жоғары. 1987 жылдан бері Opernballdemo, Рингштрассе бойындағы солшыл демонстрация, наразылық білдірушілердің пікірінше, би кешіне келген элитаның капитализмін көрсетеді, сол түні тұрақты түрде өтіп тұрады. Кейде зорлық-зомбылық оқиғалары орын алады. Бұл 2011 жылдан бері көбінесе тоқтады, наразылық акциялары ұлттық Академикболға бағытталды. 2020 жылдың ақпан айында алғаш рет бір жынысты жұп – дебютант және эскорт ретінде таныстырылды. Екі дебютант, Ирис Клопфер және Софи Грау Германиядан келді. Клопфер әйел дебютанттарына тән дәстүрлі ақ көйлек, ұзын ақ қолғаптар және тиара киді, ал гендерлік белгісі жоқ Грау ерлер эскорттарына тән дәстүрлі қара костюм мен фракті киді.
Ұйым
Жыл сайын Вена мемлекеттік операсының залы бірден үлкен би залына айналады. Іс-шараға дейін орындықтар алынып, сахна деңгейінде жаңа еден салынады. Киім талабы – кешкі киім: ерлер үшін ақ галстук және смокинг, әйелдер үшін еденге дейін жететін көйлек. Вена операсының дебютант қыздары үшін ақ опера қолғаптары міндетті саналады. Би шамамен сағат 22:00-де Австрия президенті мен оның қонақтары императорлық балконға кірген кезде басталады. Олардың келуі түймедақтармен жарияланады. Алдымен Австрияның мемлекеттік әнұраны, содан кейін Еуропа әнұраны орындалады. Мемлекеттік опера балетінің қойылымдары мен опера жұлдыздарының классикалық ариялары тамашалаушыларға ұсынылады. Көбінесе бұл итальян операсының және танымал австрия туындыларының шағын жиынтығы болады. Ашылу салтанатының ең қызықты бөлігі – 180 дебютант жұпты таныстыру. Бұл – Елмайер би мектебі ұйымдастырған қатысу бағдарламасын және қатаң классикалық би хореографиясын сәтті аяқтаған, мұқият іріктелген жас жігіттер мен қыздар. Дебютанттар Карл Майкл Зихердің «Фахерполонез» музыкасымен опера үйіне енгізіледі. Билердің мысалдары – Фредерик Шопеннің А-дурдегі Полонезі, Op. 40 және Иоганн Штраустың Варшава полькасы. Дебютанттардың соңғы биі – әрқашан Иоганн Штраус II-нің «Көк Дунай» вальсі, одан кейін би алаңы барлық қонақтарға ашылады. Би таңғы 5-ке дейін жалғасады. Опера үйі қонақтарға толық қолжетімді, түрлі музыка мен би стильдері бар басқа да залдар мен лаунждар ашық. Café Gerstner барлық қабаттарда қызмет көрсетеді, сондай-ақ шаштараз, тігінші және медициналық көмек көрсетуге дайын команда да бар. Көптеген демеушілердің арасында Австрияның OMV мұнай және газ компаниясы және рулетка ұсынатын Casinos Austria бар. Әр екі сағат сайын котильон сияқты түрлі билер ұйымдастырылады. Ресми түрде рұқсат етілмесе де, дәстүр бойынша шара соңында қонақтар балкондағы гүлдерді жинап, би алаңындағы бишілерге шашыратып жібереді немесе үйлеріне алып кетеді. ORF және BR телеарналары бірлесіп жыл сайын бірнеше сағат бойы биден тікелей эфирде көрсетеді.
Медиада
1995 жылы австриялық жазушы Йозеф Хаслингер «Опернбол» атты роман жариялады, онда осы әлеуметтік шара барысында неонацистік террористік шабуылда мыңдаған адам қаза табады. Роман 1998 жылы Урс Эггердің сол аттас телефильмінің негізі болды. 2015 жылғы «Евровидение» ән байқауында Сан-Мариноның бейнежазбасында осы бал көрсетілді. Онда Сан-Марино қатысушылары Микеле Перниола мен Анита Симончини кешкі балға қатысады.
Австриядан тыс жерлерде
Австриядан тыс "Вена доптары" Париж, Нью-Йорк, Мәскеу, Стокгольм, Дубай, Тимишоара және басқа да қалаларда ұйымдастырылады.