Халықаралық сайлау жүйелері қорының қызметі

Кіріспе

Халықаралық коммерциялық емес ұйым

Халықаралық сайлау жүйелері қоры (IFES) – 1987 жылы құрылған халықаралық коммерциялық емес ұйым. АҚШ-тың Вирджиния штатындағы Арлингтон қаласында орналасқан бұл ұйым сайлау процесіне және оған қатысты тараптарға көмектеседі және қолдау көрсетеді. 1987 жылдан бері IFES 145 елде жұмыс істеп, Азия-Тынық мұхиты, Африка, Еуразия, Таяу Шығыс және Солтүстік Африка, сондай-ақ Американың 50-ден астам елінде бағдарламаларды жүзеге асырып келеді.

Тарих

IFES Ф. Клифтон Уайттың 1987 жылғы 19 қыркүйекте Рональд Рейганның 1982 жылғы Вестминстер сөйлеміне жауап ретінде құрылды, онда ол демократияны қолдаудың маңыздылығын баса көрсетті. IFES, демократияны ілгерілетуге бағытталған АҚШ федералдық үкіметі қаржыландыратын басқа ұйымдармен бірге құрылды, олардың ішінде Демократияны қолдау қоры (NED), Халықаралық істер жөніндегі ұлттық демократиялық институт (NDI) және Халықаралық республикалық институт (IRI) бар, бәрі де 1983 жылы құрылған.

Негізгі оқиғалар

1989 жылы IFES алғашқы жобасын бастады, ол сол жылы Парагвайда өткен жалпы сайлауға бағытталған. 1990 жылы IFES Гаитиде алғашқы өкілдігін ашты. 1995 жылы IFES Ресей мен Украинада алғашқы сараптамаларын жүргізді. Осы кезеңде IFES-тің алғашқы бейүкіметтік ұйымы CENTRAS та, IFES-тің Румыниядағы "Азаматтық дауыс" жобасының жалғасы ретінде жекешеленді. 1996 жылы IFES Еуропалық қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымынан (ЕҚЫҰ: Босния және Герцеговина) алғашқы халықаралық тағайындауын алды, ал 1997 жылы Кариб теңізі елдері сайлау ұйымдары қауымдастығымен (ACEO) бірлесіп жұмыс істеді. 1998 жылы IFES Халықаралық IDEA және UNDESA ұйымдарымен бірлесіп, USAID қаржыландыруымен "Сайлауды ұйымдастыру және құны" жобасын жариялады. ACE сайлауды басқару саласындағы білімдердің ең бағалы және танымал халықаралық қоймасына айналды, бұл жоба қолданыстағы таңдаулардың әкімшілік және қаржылық аспектілеріне баса назар аударды. 2006 жылы атауы ACE Electoral Knowledge Network деп өзгертілді (ACE аббревиатурасы енді сайлауды ұйымдастыру және құны деген мағынаны білдірмейді) және сайлауды және сайлау процесін жақсарту туралы ақпарат пен кеңес беретін жаңа онлайн білімдер қоймасы іске қосылды. 1998 жылы IFES Азиядағы алғашқы өкілдігін Филиппинде ашты. 1999 жылы IFES жастар мен сайлау бағдарламасы аясында орта және жоғары сынып оқушылары үшін 10 күндік жазғы демократия лагерін ұйымдастырды. Демократия лагерлері жастарға демократияның негіздерін үйретеді және саяси процеске қатысу жолдарын көрсетеді. Алғашқы демократия лагері 1999 жылдың жазында Өзбекстанда өткізілді. 2002 жылы IFES алғашқы ішкі жобаларында жұмыс істеді, олар 2002 жылғы Флоридадағы сайлауға бағытталған. 2002 жылы мүгедектер Сьерра-Леонеде 2002 жылдың мамырында өткен президенттік және парламенттік сайлауларда IFES-тің тактильді дауыс беру нұсқаулығын пайдалана алды. Бұл Африкада алғаш рет көзі нашар көретін азаматтар көмексіз және құпия дауыс бере алды. 2003 жылы IFES 1985 жылы Аллен Вайнштейн құрған Демократия орталығын сатып алды. 2005 жылы IFES Чарльз Т. Манат атындағы Демократия сыйлығын құрды, бұл сыйлық еркіндік пен демократияға адал еңбек еткен көрнекті тұлғаларды марапаттауға арналған. IFES жыл сайын үш адамды марапаттайды: бір демократ, бір республикашыл және халықаралық қауымдастықтың өкілі, демократиялық еңбек саяси кедергілер мен ұлттық шекаралардан асып түсетінін көрсету үшін. IFES-тің 20 жылдығына орай 2007 жылы Вашингтонда төртінші Дүниежүзілік сайлау ұйымдары конференциясы (GEO конференциясы) өтті. Бұл конференцияға 67 елден 200 сайлау қызметкері мен демократияны қолдаушылар қатысып, сайлауды ұйымдастыру саласындағы маңызды мәселелерді талқылады. 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауына әлемдік назар аударған кезде IFES 2016 жылғы АҚШ сайлау бағдарламасы мен жетінші Дүниежүзілік сайлау ұйымдары конференциясына (GEO 7) 6-10 қараша аралығында 90 елден 550 қатысушыны шақырды. 2016 жылғы USEP және GEO 7 – жылдың ең ірі халықаралық сайлау мамандарының жиыны және 1992 жылдан бері IFES ұйымдастырған 13-ші конференция болды. Бұл шараға сайлау қызметкерлері, парламентарийлер мен дипломаттар қатысып, АҚШ сайлау жүйесін таныстырып, бақылады, сондай-ақ сайлау және дауыс беру мәселелерін халықаралық тәжірибелер негізінде талқылады.

In 1989, IFES began its first project, which focused on the Paraguayan general elections of that year. By 1990, IFES had established its first field office in Haiti. In 1995, IFES also accomplished its first surveys in Russia and Ukraine. The first IFES created non government organization, CENTRAS, also became private at this time as a continuation of the IFES's "Civic Voice" project in Romania. In 1996, IFES received its first international appointment from Organization for Security and Co operation in Europe (OSCE: Bosnia and Herzegovina) and, in 1997, worked with the Association of Caribbean Electoral Organizations (ACEO) to adopt the San Juan Declaration which is IFES' first disability effort. In 1998, IFES partnered up with International IDEA and UNDESA, with funding from USAID, to release the Administration and Cost of Elections Project. ACE became one of the most valued and best known international depositories of knowledge on managing elections focused on the administrative and cost implications of the choices available. In 2006 the name was changed to the ACE Electoral Knowledge Network (with the letters ACE no longer standing for Administration and Cost of Elections) and launched a new online knowledge repository that provides information and advice on improving elections and the elections process. In 1998, IFES also opened its first field office in Asia located in the Philippines. In 1999, as part of its youth and elections programs, IFES introduced a 10 day Summer Democracy Camp for middle and high school students. The Democracy Camps teach youngsters about democracy and how to participate in the political process. The first Democracy Camp program was in Uzbekistan during the summer of 1999. In 2002, IFES worked on its first ever domestic projects which focused on the 2002 Florida Elections. In 2002, voters with disabilities were able to use IFES' Tactile Ballot Guide in Sierra Leone's May 2002 presidential and parliamentary elections. This was the first time in Africa that the visually impaired were able to cast their ballots unassisted and in secret. In 2003, IFES acquired The Center for Democracy, an organization founded in 1985 by Allen Weinstein. In 2005, IFES established the Charles T. Manatt Democracy Awards to pay tribute to outstanding men and women who are committed to freedom and democracy, just like Ambassador Manatt. IFES awards three individuals each year: one Democrat, one Republican, and a member of the international community to highlight the fact that democracy work transcends political barriers and national borders. As part of IFES' 20th anniversary, in 2007, it hosted the fourth Global Electoral Organization Conference (GEO Conference) in Washington. This conference brought together 200 election officials and democracy advocates from 67 countries to discuss the most pressing issues in the field of election administration. With global attention on the 2016 U. S. presidential election, IFES gathered 550 participants from 90 countries for the 2016 U. S. Election Program and Seventh Global Elections Organization Conference (GEO 7) from November 6–10. The 2016 USEP and GEO 7 was the largest international gathering of election professionals of the year and the 13th hosted by IFES since 1992. The event brought together election officials, parliamentarians and diplomats from around the world to observe and learn about the U. S. electoral system as well as discuss elections and voting from comparative international perspectives.

Сыйлықтар

IFES жыл сайын екі сыйлық тартады: Джо С. Бакстер сыйлығы және Чарльз Т. Манат демократия сыйлығы.

Жыл | Сайлаушыларға арналған Бакстер сыйлығы | Демократия сыйлығы
---|---|---
2019 | Алан Уолл (Австралия) | Маргот Уоллстрём (Швеция)
2018 | Донг Нгуен Ху (Мексика) | Елен Джонсон Сырлиф (Либерия)
2017 | Тамар Жвания (Грузия) | Луис Алмагро Лемес (Уругвай)
2016 | Чафик Сарсар (Тунис) | Най Лин Со (Мьянма)
2015 | Майкл Малей (Австралия) | Профессор Аттахиру Жега (Нигерия)
2014 | Кристиана Торп (Сьерра-Леоне) | Мария Корина Мачадо (Венесуэла)
2013 | Жорген Элклит (Дания) | Доктор Леонардо Вальдес Зюрита (Мексика)
2012 | Кристиан Монсод (Филиппин) | Маимуна Мвидау (Кения)
2011 | Делия Феррейра Рубио (Аргентина) | Судья Иоганн Крейглер (Оңтүстік Африка)
2010 | Квадво Афари Гьян (Гана) | Зияд Баруд (Ливан)
2009 | Рафаэль Лопес Пинтор (Испания) |

Сахарадан оңтүстікке қарай Африка

IFES соңғы үш онжылдық ішінде Сахара астындағы Африканың 20-дан астам елінде жұмыс істеді. Қазіргі таңда IFES-тің Буркина-Фасо, Эфиопия, Кения, Мали, Нигер, Нигерия және Сенегал елдерінде бағдарламалары жүзеге асырылуда. IFES Африка сайлау органдары қауымдастығының дамуына маңызды қолдау көрсетті.

Америка

IFES 1987 жылы құрылғаннан бері Америка аймағында бағдарламаларды әзірлеумен және іске асырумен айналысып келеді. Қазіргі таңда IFES Эквадор, Сальвадор, Гватемала, Гаити, Гондурас, Ямайка және Никарагуа елдерінде бағдарламалар жүзеге асырып жатыр.

Азия-Тынық мұхит аймағы

Соңғы үш онжылдықта IFES Азия-Тынық мұхиты аймағында бағдарламалар жасау және зерттеулермен айналысып келді, әртүрлі серіктес ұйымдармен бірлесіп жұмыс істеу арқылы жаһандық тәжірибені жергілікті шешімдермен үйлестірді. Қазіргі таңда IFES Бангладеш, Камбоджа, Фиджи, Индонезия, Мальдив, Меконг аймағы, Мьянма, Непал, Тынық мұхиты аралдары, Пәкістан, Папуа-Жаңа Гвинея, Шри-Ланка және Шығыс Тиморда бағдарламалар іске асырып жатыр.

Еуропа және Еуразия

IFES Еуропа және Еуразиядағы жақсы басқару мен демократиялық құқықтарды ілгерілету мақсатында өз техникалық білімін қолданатынын мәлімдейді. IFES көптеген еуропалық елдерде, мысалы Украинада ұзақ жылдардан бері жұмыс істеп келеді – онда 1994 жылдан бері тұрақты түрде қоғамдық пікір сауалнамаларын жүргізіп келеді, сондай-ақ Грузия және Қырғызстан сияқты елдерде әртүрлі жағдайларда бағдарламаларды іске асыруды жалғастыруда. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, қазіргі таңда IFES Албания, Беларусь, Босния және Герцеговина, Болгария, Косово, Черногория және Румынияда қызмет етеді, ал Армения, Грузия, Қырғызстан, Солтүстік Македония, Сербия, Украина және Өзбекстанда өңірлік кеңселері бар.

Таяу Шығыс және Солтүстік Африка

IFES Орталық Шығыс және Солтүстік Африканың оннан астам елінде жұмыс істеген. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, қазіргі уақытта IFES Ливан мен Сирияда жобаларды іске асырып жатыр, Ирак, Ливия, Судан және Тунис елдерінде өңірлік кеңселері бар.