Кіріспе
Ағылшын сұлулығы
XX ғасырдағы ағылшын қоғамдық әйелі
the 20th century English socialite
Венеция Анастасия, Дигби ледисі (Стенли; 1600 жылдың 16 желтоқсаны – 1633 жылдың 1 мамыры) Стюарт дәуірінің танымал сұлуы және көрнекті сарайлық және ғалым сэр Кенэлм Дигбидің әйелі болды. Ол Нортумберлендтің 7-ші графы Томас Персидің немересі және Дербидің 3-ші графы Эдвард Стэнлидің шөпшешесі еді.
Өмір
Венеция Стэнли сэр Эдвард Стэнлидің үшінші қызы болды (1629 ж. қайтыс болды?), Шропширдегі Тонг қамалындағы баронет (Дербидің 3-ші графы Эдвард Стэнлидің немересі) және Люси Перси (Нортумберленд графының қызы және мұрагері, ол Елизавета I-ге қарсы католиктік қастандыққа қатысқандығы үшін мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталып түрмеге қамалған еді). Люси Стэнли Венеция дүниеге келгеннен кейін бірнеше ай өткен соң қайтыс болды. «The Oxford Dictionary of English Christian Names» сөздігінде айтылғандай, «Venetia» атауы «Гвинет» есімінің латыншасы, ал осы есімді Venetia Stanley танымал етті. Әдемілігімен әйгілі Венеция Жақып I сарайына жасөспірім кезінде таныстырылды. Осы шамада ол бала кезінен таныс Кенелм Дигбимен қайта кездесті, олар ғашық болды және Венецияның шашының бір тобын Дигбидің алмаз жүзіне алмастырды. Дигби әлі кәмелетке толмағандықтан, анасы оны Еуропаға саяхаттауға жіберді, ол олардың қарым-қатынасын мақұлдамады. Кейін ол 1620 жылы Францияның Анже қаласында Франция патшайымы Мари де Медичидің назарына іліккенін жазды. Осы жағдайдан шығу үшін Анжеде төбелес басталғанда, ол өлгенін мәлімдеді және көп ұзамай Испанияға ағылшын монархиясының дипломатиялық миссиясына қосылды. Алайда Англияда Дигбидің Венецияға оның тірі екенін хабарлайтын құпия хаттары анасынан жасырылды, ал Венеция қайғыға батты. Осы кезеңде оның мінез-құлқы кейіннен антиквар Джон Обридің шындыққа жатқызылған әңгімесіне себеп болған болуы мүмкін, ол оның сарайдағы шенеунік сэр Эдмунд Уайлд немесе Ричард Саквиллдің «үйірмегі» болғанын мәлімдеді. Алайда Уайлд 1620 жылы Дигбидің өлімі туралы хабарлардан бұрын қайтыс болды, ал Дорсеттің өсиеті Венециядан туған бала туралы ешқандай мәлімет бермеді, тіпті ХХ ғасырдың өмірбаян жазушылары олардың баласының бар екенін факт ретінде келтірді. Дегенмен Джон Обридің оған деген көзқарасы басым болды, мысалы, Дигбидің Венецияның ізгілігіне қатысты алаңдаушылыққа «Ақылды, денелі ер адам ізгі әйелді жезөкшеханадан да жасай алады» деген пікірмен жауап бергені туралы есебі. Венеция сонымен қатар Ричард Саквиллдің кіші інісі Эдвард Саквиллмен жақын қарым-қатынаста болды, ол оның үшін айтулы дуэльге қатысты, бірақ олардың некесінен кейін де олар екеуімен де, Кенелм Дигбимен де достық қарым-қатынаста болған сияқты. А.Д. Хоуптың «Эдвард Саквилл Венеция Дигбиге» атты ұзақ хаттар жинағында Эдвардтың Венецияға деген махаббаты романшыл және әдеби сыншы Керри Гринвудтың «ең терең қайтарылмайтын махаббаттың» үлгісі ретінде бейнеленген. Өлең Эдвардтың үйленген Венецияға арналған сөздерімен басталады: «Бірінші, соңғы және әрқашан ең жақын, ең жақсы, / Менің азап-қайғы мен тынысымның көзі, / Мен жібермейтін хатты жазамын / Менің арктикалық түнімнен артық қуаныш сыйлау үшін». Эдвард Саквилл Кенелм Дигбидің Венециямен некесі туралы ойдан шығарылған жазбасында «Мардоний» рөлінде көрінеді. Дигбидің оралуы Венеция тарапынан туындаған бұзушылықты (Дигбидің қарым-қатынассыздығы және Дорсеттің Венецияға жорық жасауы туралы аңыздар) бірден түзген жоқ. Тек 1624 жылы Дигби Францияға делегацияға қосылғанда, Англия королі Чарльз I-ді Генриетта Марияға үйлендіруге дайындық жұмыстарын жүргізгенде, Венеция Дигбиге өмірлік шығындар үшін зергерлік бұйымдарын сатты, ал Дигби оған деген сезімінің тереңдігін түсінді. Дигби мен Венеция 1625 жылдың қаңтарында үйленді, анасының қатысусыз – ол Лорд Стэнлимен дауласып жатты, ал Венецияның мұрасына қатысты қорқыныш құпиялылықты сақтаудың себебі болуы мүмкін. Дигбидің дипломатиялық миссияда болмаған тағы бір кезде, 1625 жылдың қазанында, Венеция олардың тұңғыш баласы Кенелмді дүниеге әкелді, әлі де жасырын, оған бір қызметші көмектесті. Кейін ол Дигбиге тағы үш ұл туып берді, Джон, Джордж және Эверард, соңғысы нәресте кезінде қайтыс болды; ол егіздерді де тоқтатты. Венеция шын ниетпен католик болды. Күйеуінің айтуынша, ол некеде «кінәсіз» мінез-құлық танытқан, ол күнделікті мессаға қатысып, күніне бірнеше сағат бойы дұға ететін. Сондай-ақ, ол францискандықтардың жамағатқа мүше болып, Лондондағы кедейлерге барып қайтты. Ол қайырымдылық жұмысын құмар ойындар арқылы бастады, карта үстелінде ерекше сәттілікке ие болды және өзінің пайдасын үнемдеу схемасын ойлап тапты. Ол 1630 жылдары Ван Дайкпен кем дегенде үш рет суреттелді: отбасылық портрет, Пруденс ретінде аллегориялық портрет және өлімге жақын портрет, сондай-ақ көптеген миниатюралар, соның ішінде Исаак Оливердің ертедегісі, онда ол, мүмкін, сарайлық маскарадқа киінген. 1633 жылдың сәуір айында Венеция Дигби ұйықтағанда күрт қайтыс болды. Оның қазасына қатты қайғырған Дигби мәйіт саралауға рұқсат берді, ол сол кезде әдеттегі жайт емес еді. Оның айтуынша, ол соңғы сегіз жыл бойы бас ауруынан жиі зардап шеккен, оған ол «жылан шарабын» ішкен (ол жылан немесе оның уы бар шараптан жасалған бірнеше қоспалардың бірі болуы мүмкін, бірақ ол уытты болмауы мүмкін). Дәрігерлер оның миының қатты шірігенін және бұзылғанын хабарлады: кішкентай мидың бәрі шіріген, мидың пішінін сақтамаған, тек ірің мен бұзылған заттан тұрған. Венецияның өлімі Дигби үшін трагедия болды, бәлкім, оның өміріндегі шешуші оқиға. Ол әйелі тірі кезінде адал болмаған және оның өлімінен кейін тағы бір әйелмен ұзақ қарым-қатынаста болғанына қарамастан, ол қайтадан үйленбеді, ал оқиға оның өмірінің екі үлкен кезеңін бөліп берді: бірінде ол мансапқа таласып жүрген жас сарайлық, екіншісінде – қайғылы ғалым және католик жақтас. Ол оның басының, қолының және аяғының гипстен жасалған қалыптарын жасады және оның жақын досы Ван Дайкқа Венецияның өліміне жақын портретын салуын тапсырды, одан кейін ол Лондонның Ньюгейттегі Христчерч шіркеуіне мармардан жасалған және портреттік бюстпен безенділген мазарға жерленді. Одан кейін Дигби балаларын әжесімен бірге тұруға жіберді және өзі Грэшем колледжіне көшті. Онде ол бастапқыда әйеліне арналған мақтау хаттар жазумен айналысты, олар Дигбинің демеушілігімен Бен Джонсон және басқа ақындардың өлеңдерімен бірге «Венецияға мақтау» атты жинаққа біріктірілді. Осы шамада ол Ван Дайктан өзінің бас киімсіз, сақалды және қара түсті қайғы киімдеріндегі портретын жасады. Кейін ол өмірінің қалған бөлігінде танымал болған ғылыми тәжірибелермен шұғылдана бастады. Ол Англиядан қашқандарының бірінде Венецияның өліміне жақын портретін жоғалтты. (Қазір ол Лондонның Дулвич сурет галереясында, ал тағы бір нұсқасы Альторпта сақталады). 1665 жылы қайтыс болмас бұрын Дигби өсиетіне «өзімнің ең үлкен дүниелік нығметім болған оның қасында жатуымды қалаймын» деген тілегін қосты, сондықтан ол Венеция жерленген қара мрамор және мырыштан жасалған мазарға жерленді. Оның тілегі бойынша, оның мазарына ешқандай жазу қосылмады. Бір жылдан кейін шіркеу 1666 жылғы Ұлы өртке түсті. Джон Обри кейіннен дүкен терезесінде Венецияның мазарының үстінен алынған алтынмен жалатылған қоладан жасалған бюстін көргенін хабарлады, бірақ «өрт барлық алтын жалатылуын кетірді». Кейін ол бюст толығымен балқытылғанын қосты. Сэр Кенелм олардың танысуы туралы «Жеке естелік» жазды, ол оның ақпаратының негізгі көздерінің бірі болып табылады. Ол басты кейіпкерлер үшін Теаген және Стелиана аттарын қолданады, ал Дигби өмірі бойы оны үнемі қайта қараған сияқты. Бұл «Жеке естеліктер» 1828 жылы Лондон қаласында цензураланған түрінде жарияланды. Көбінесе жыныстық сипаттағы кесілген көріністер алдымен жеке памфлет түрінде таралды және бірінші басылымнан бір-екі жыл ішіндегі кейінгі басылымға қосымша ретінде қосылды. Кітап «Стелиана» мен «Теагеннің» балалық шақтағы махаббатын, олардың жасөсперлік кезеңіндегі түрлі кедергілерді және ...
Көркем шығармаларда
Венеция Дигби және оның күйеуі Гермиона Эйрдің 2014 жылғы "Жылан шарабы" әдеби романының кейіпкерлері.