Кіріспе

Американдық әскери шенеунік (1821–1876)

Гордон Гренджер (6 қараша 1821 – 10 қаңтар 1876) – АҚШ армиясының карьералық офицері және Америка Азамат соғысы кезіндегі Одақ генералы. Ол Чикамауга шайқасында көзге түсті. Гренджер Чикамауга және Чаттануга шайқастарындағы рөлімен, сондай-ақ 1865 жылғы 19 маусымда Техас штатының Галвестон қаласында шығарған №3 жалпы бұйрығымен есімдеріне іңкәр болды. Бұл бұйрық 1863 жылғы 1 қаңтарда Конфедерация штаттарының барлық құлдарын босатқан Авраам Линкольннің Азат ету туралы жарлығын халыққа жеткізіп, күшіне енгізді. 19 маусым күні 2021 жылдан бері федералдық мереке – Джунитенс ретінде аталып өтіледі.

Әскери қызметке дейінгі өмір

Гренджер 1821 жылы Нью-Йорк штатының Уэйн округіндегі Джой қаласында Гай Гренджер мен Кэтрин Тейлор отбасында үш баланың бірі ретінде дүниеге келді. 1825 жылдың 17 сәуірінде анасы қыз туғаннан кейін бір ай өткен соң қайтыс болды. 1826 жылдың қараша айында әкесі Сара (Салли) Эмериге қайта үйленді, олардың 10 баласы болды. Ол балалық шағының көп бөлігін Нью-Йорк штатының Фелпс қаласында әкесінің ата-анасымен (Элиху және Апема немесе Апама Грейнджер) бірге өткізді. Орта мектепте оқып жүргенде денсаулығына қатысты мәселелер пайда болды, ол мәселелер өмірі бойы бойын қуып жете берді.

Мексика-Америка соғысы

Мексика-Америка соғысында Гренджер Винфилд Скотттың әскерінде күресті. Ол Веракрус қамалына, Серро Гордо шайқасына, Контрерас шайқасына, Чурубуско шайқасына және Мексика қаласы үшін болған шайқасқа қатысты. Гренджер батылдығы үшін екі рет марапатталды және 1847 жылдың мамырында екінші лейтенант шеніне бекітілді. Соғыстан кейін ол Орегон және содан кейін Техастағы батыс шекарасында қызмет етті. 1853 жылы ол бірінші лейтенант болды.

Азаматтық соғыс

Азамат соғысы басталғанда Грэнджер аурумен демалыста болды. Уақытша Огайо штабындағы генерал Джордж Б. Макклеллан штабында қызмет етті. Сауыққаннан кейін 1861 жылдың мамырында капитандыққа көтеріліп, Атты әскер полкіне қайта оралды. Генерал Сэмюэл Д. Стержистің адъютанты ретінде ол Даг-Спрингс шайқасында қатысты және 1861 жылдың тамызында Миссури штатындағы Вильсон-Крик шайқасында одақтың жеңілісін көрді. Грэнджер Вильсон-Крикте көрсеткен батылдығы үшін марапатталды, майор атағын алды және Сент-Луис арсеналының командирі болды. 1861 жылдың қарашасында Грэнджер Сент-Луистегі Бентон казармасындағы 2-ші Мичиган атты әскер полкіне қолбасшылық етті, еріктілер полковнигі атанды. Одақ ардагерлерінің бірі естеліктерінде Грэнджердің "әскери дарыны осы полктің офицерлері мен еріктілеріне көптеген қиын сабақтар арқылы тез арада өзін танытты. Ол үш ай ішінде оларды тұрақты әскерлердің толық деңгейіне жеткізді" және "сырттан қарағанда қатал адам болғанымен, өмірдің түрлі салаларынан келген жаңа сарбаздардан жақсы тәртіпті әскер жасаудың барлық егжей-тегжейіне назар аударғандығы арқасында полкінің құрметіне ие болды" деп жазды. 1862 жылдың ақпанында генерал Джон Поуптың бұйрығымен 2-ші Мичиган Сент-Луистен Миссури штатындағы Коммерс қаласына аттанды, онда Поуп Нью-Мадридке шабуыл жасау үшін 20 000-ға жуық одақтық әскерді жинады. Грэнджер 2-ші және 3-ші Мичиган атты әскер полктерінен құралған Үшінші атты әскер бригадасына қолбасшылық етті. 7-ші Иллинойс полкі бригадаға қосылғаннан кейін, ол атты әскер дивизиясына қайта құрылды. 1862 жылдың 26 наурызында Грэнджер еріктілердің бригадир генералына көтерілді және Нью-Мадрид шайқасы мен Коринф қоршауы кезінде Миссисипи армиясының атты әскер дивизиясына қолбасшылық етті. 17 қыркүйекте ол еріктілердің генерал-майорына көтерілді және Кентукки армиясының қолбасшылығын алды. Ол Теннесси штатының орталық бөлігінде атты әскер операцияларын жүргізді, содан кейін оның әскері Камберленд армиясына қосылды, ол Резерв корпусы болды. Томас одан одақтың қанатына шабуыл жасаған конфедерат әскеріне қарсы шабуыл жасай аласың ба деп сұрағанда, Грэнджер: "Менің әскерім жаңа, және олар осы жұмыстың жігіттері. Олар жаңа сарбаздар, олар сол жерге шабуыл жасаудан басқа ештеңе білмейді" деді. Бұл әрекет конфедерат шабуылшыларын қараңғыға дейін тоқтатты, федералдық күштерге жақсы тәртіппен кері шегінуге мүмкіндік берді, соның арқасында Томас "Чикамауга тасы" деген лақап атын алды. Шабыстан кейін Грэнджер есебінде: "Мен жаудың оны [Томасты] итеріп жатқанына көз жеткіздім, және олардың біріккен шабуылына қарсы тұра алмаймын деп қорқып, бірден оған көмектесуге бел будым" деп жазды. Бұл оның Батыста немесе Азамат соғысының Шығыс театрында маңызды лауазымдарға тағайындалуына кедергі келтірді. Кейіннен ол генерал Э. Р. С. Канбиге қарасты шығанақ департаментіне жіберілді және Мексика шығанағында адмирал Дэвид Фаррагут жүргізген теңіз операцияларына құрлықтан қолдау көрсеткен дивизияға қолбасшылық етті. Грэнджер Мобил шығанағы шайқасында одақтың теңіз операцияларымен бірлесіп Форт Гейнс пен Морганды басып алған құрлық әскерлерін басқарды. Грэнджер Форт Блейкли шайқасында XIII корпустың қолбасшысы болды, бұл Алабама штатының Мобил қаласының құлауына әкелді.

Техас және Juneteenth уақыты

Соғыс аяқталғаннан кейін, 1865 жылдың 10 маусымында Грейнджерге Техас округінің басшылығы берілді. 1865 жылдың 19 маусымында Галвестон қаласындағы алғашқы шаралардың бірі – Грейнджердің №3 жарлығын жариялау болды, ол былай басталды:
«Техас халқына АҚШ атқарушы билігінің жарлығына сәйкес, барлық құлдар босатылды деп хабарланады. Бұл бұрынғы еңбек иелері мен құлдардың құқықтары мен мүліктік құқықтарының толыққанды теңдігін білдіреді, сондықтан олардың арасындағы қарым-қатынас жұмыс беруші мен жалдамалы жұмыскердің қарым-қатынасына айналады». Бұл бостандыққа шыққан халықтың қуанышты демонстрацияларын тудырды, нәтижесінде Техастағы құлдықтың жойылғанын еске алатын жыл сайынғы Juneteenth мерекесі пайда болды. Грейнджер Техас округінің басшысы ретінде тағы да бірнеше іс-шаралар атқарды. Ол Конфедерация қабылдаған барлық заңдарды күшсіз деп жариялады, барлық Конфедерация әскерлерінің шартты түрде босатылуын қамтамасыз етті, «мемлекеттік мүлікке» ие болғандардың барлығына, соның ішінде мақтаға, АҚШ армиясына тапсыруды және жеке меншіктегі барлық мақтаның өтемақы ретінде армияға берілуін ұйғарды. Жаңадан босатылған афроамерикандықтарға жұмыссыз қалалар мен әскери бекеттердің жанында жиналмау және әлеуметтік жәрдем күтуге кеңес берді. Оның орнына, оларға еңбек шарты жасау үшін бұрынғы иелерінің плантацияларында қалуды ұсынды, осылайша Бостандық бюросы құрылғанша күтуге шақырды. Грейнджер 1865 жылдың 6 тамызына дейін қызмет етті, содан кейін генерал Горацио Райт оны алмастырды. Азамат соғысынан кейін ол президент Эндрю Джонсонмен қарым-қатынасын жалғастырды, бұл қарым-қатынас Джонсон Теннессидің әскери губернаторы болған кезде қалыптасқан еді. Грейнджердің демократ Джонсонмен байланысы болғандықтан, Грант Грейнджер Джонсоннан жақсылық алып, «көңілсіз міндеттерден» құтылып жатыр деп ойлады. Президент Джонсон оны тапсырмаларға жіберді. Джонсонмен байланысы Гранттан одан әрі алыстауына себеп болды, ол Радикалдық республикашылармен жақындасып жатқан еді. Грейнджер мен Джордж Армстронг Кастер 1866 жылдың қыркүйегінде Джонсон әкімшілігіне көмектесу үшін Кливлендте «әскерлер съезін» ұйымдастыру үшін бірікті. Чирикауа тайпасының басшысы Кочиз және оның халқы Нью-Мексикоға барып, Грейнджермен бейбіт келісімдерді талқылады, олар 1872 жылдың наурыз айында Канад Аламосада өтті. Алайда, бұл келісімдер нәтижесіз аяқталды, өйткені Чирикауалар барлық апаштар Тулароса фортына жіберілетінін білген соң Драгун тауларына көшті. Сол жылдың қазан айында бригада генералы Оливер О. Ховардпен кездескен кезде бейбітшілік орнатылды. Грейнджер 1875 жылдың 31 қазанына дейін ауруға байланысты демалысқа шықты, содан кейін 1875 жылдың 31 қазанынан 1876 жылдың 10 қаңтарына дейін Нью-Мексико округінің басшысы болды. Ол Кентуккидегі Лексингтон зиратында жерленген.