Намибия сайлаулары: президенттік және парламенттік сайлаулар туралы ақпарат. Сайлау жүйесі, мерзімі, аймақтық және жергілікті кеңестер туралы толық мәлімет.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Намибиядағы мемлекеттік қызметтерге саяси сайлаулар
Political elections for public offices in Namibia
Намибиядағы сайлаулар елдегі мемлекеттік саяси қызметтерді кім атқаратынын анықтайды. Намибия – жартылай президенттік өкілді демократиялық республика. Ел президенттік лауазымға және Ұлттық Ассамблеяның құрамына әр бес жылда, ал аймақтық кеңестерге және жергілікті билік органдарының өкілдігіне әр алты жылда тікелей сайлау өткізеді. Ұлттық кеңес Намибияның 14 аймағының сайлау округтерінен сайланған кеңесшілер тарапынан жанама түрде сайланады. Қазіргі кезде саяси лауазымдарды анықтайтын тікелей сайлаулар – 2019 жылғы президенттік және Ұлттық Ассамблеяға жалпы сайлау, сондай-ақ 2020 жылғы аймақтық және жергілікті кеңестерге сайлау.
Elections in Namibia determine who holds public political offices in the country. Namibia is a semi presidential representative democratic republic. It runs direct elections every five years for the position of the president and seats in the National Assembly, and every six years for the Regional Councils and the distribution of seats in local authorities. The National Council is elected indirectly by the constituency councillors of Namibia's 14 regions. The current direct elections determining political positions are the 2019 Namibian general election for president and National Assembly, and the 2020 Namibian local and regional elections for Regional Councils and local authorities.
Сайлау жүйесі
Намибия ұлттық деңгейде мемлекет басшысын – президентті және заң шығарушы органы сайлайды. Президент халықпен бес жылға сайланады. Парламент табиғаты бойынша екі палаталы. 2014 жылға дейін Ұлттық Ассамблеяның 78 мүшесі болды, оның 72-сі пропорционалдық өкілдік жүйесін пайдалана отырып, тікелей халық дауысымен сайланды, ал президент ең көп дегенде 6 дауыс құқығы жоқ мүшені тағайындайтын. Мүшелер бес жылдық мерзімге сайланады. Содан бері халықтың кеңіректегі өкілдігін қамтамасыз ету үшін Ұлттық Ассамблеяға сайланатын орын саны 96-ға дейін арттырылды, бірақ оның нақты себебі биліктегі SWAPO партиясының жаңадан енгізген гендерлік теңдік жүйесі болды. Бұл жүйе парламенттен бірнеше еркек мүшені шығарып тастауға тиіс болды. Намибияның Ұлттық Кеңесінде 42 мүше бар, олар үш орындық округтерде (аудандарда) бес жылға тікелей емес жолмен сайланады. Намибия – демократиялық, бірақ Оңтүстік-Батыс Африка Халық Ұйымының (SWAPO) биліктегі басымдығы бар бір партиялық мемлекет. Оппозициялық партияларға рұқсат беріледі, бірақ олардың билікке жетуге нақты мүмкіндігі жоқ деп есептеледі. Намибия тәуелсіздік алғаннан кейін, аумақ этникалық топтар бойынша бөлінген халық пен осы этникалық топтарды ұсынатын саяси партияларды мұра етті. Бұл SWAPO партиясына да қатысты, ол Овамбо халқының атынан құрылған, бірақ биліктегі партия тәуелсіздік үшін күрестегі рөліне байланысты ұлттық қолдауға ие болды. Оппозициялық партиялар ұлттық сайлауларда аз жетістікке жетті, және төменгі палатадағы олардың өкілдігі үнемі азайып келеді. Электрондық жүйе 2015 жылғы Намибияның жергілікті және аймақтық сайлауларында, сондай-ақ 2019 жылғы жалпы сайлауда да қолданылды. Дегенмен, Намибия сатып алған электрондық дауыс беру машиналары (ЭВМ) сайлаушылардың қағазбен растайтын тексеру жолы (VVPAT) жүйесін қолдамайды. Намибияның Жоғарғы Соты 2020 жылы қағаз жолы болмаса, сайлауда ЭВМ-ді пайдалану конституцияға қайшы екенін шешті. 2020 жылғы Намибияның жергілікті және аймақтық сайлауларынан бастап дауыс беру процесінде қайтадан қағаз бюллетеньдер қолданылады.
Namibia elects on national level a head of state the president and a legislature. The president is elected for a five year term by the people. The Parliament is bicameral in nature. Until 2014 the National Assembly had 78 members of which 72 were elected by direct popular vote using the proportional representation and a maximum of 6 non voting members are appointed by the president. The members are elected for a five year term. Since then the number of elected seats to the National Assembly was increased to 96 to allow for wider representation of the population, although the real reason behind it was the newly introduced gender equality system of the ruling party SWAPO. This system would have pushed several male members out of parliament. The National Council of Namibia has 42 members, indirectly elected for a five year term in triple seat constituencies (regions). Namibia is a democratic but one party dominant state with the South West Africa People's Organisation (SWAPO) in power. Opposition parties are allowed, but are widely considered to have no real chance of gaining power. Upon independence of Namibia the territory inherited a populace divided along ethnic groups, and political parties representing these ethnicities. While this is also true for SWAPO which was founded to represent the Ovambo people, the ruling party has garnered national support due to its role in the fight for independence. Opposition parties have had little success in national elections, and their representation in the lower house has been dwindling steadily. The electronic system was also used in the 2015 Namibian local and regional elections and in the 2019 general election. However, the electronic voting machines (EVMs) that Namibia purchased do not implement the Voter verified paper audit trail (VVPAT). The Supreme Court of Namibia ruled in 2020 that without a paper trail, usage of the EVMs in elections is unconstitutional. Starting with the 2020 Namibian local and regional elections the voting process thus uses paper ballots again.
Төраға
КандидатПартияДауыс%Hage GeingobSWAPO464,70356.3Пандулен ИтулаТәуелсіз242,65729.4Мхенри ВенааниХалықтық демократиялық қозғалысы43,9595.3Бернадус ШвартбуиЖерсіз халық қозғалысы22,5422.7Апиус АушабБірлік демократиялық фронты22,1152.7Эстер МуинжангуҰлттық бірлік демократиялық ұйымы12,0391.5Тангени ИямбоСВАНУ5,9590.7Хенк МудгеРеспубликалық партия4,3790.5Майк КавекотораДемократия және прогресс митингі3,5150.4Игнатиус ШишвамениБарлық халық партиясы3,3040.4Жан МуквилонгоНамибия экономикалық азаттық күрескерлері1,0260.1Жарамсыз/бос дауыстар0–Барлығы826,198100Тіркелген дауыс берушілер/қатысу1,358,46860.8Көздің көзі: ECN
ПартияДауыс%Орындықтар+/– SWAPO536,86165.4563–14 Халықтық демократиялық қозғалысы136,57616.6516+11 Жерсіз халық қозғалысы38,9564.754 Жаңа ұлттық бірлік демократиялық ұйымы16,0661.9620 Барлық халықтық партиясы14,6641.7920 Біріккен демократиялық фронт14,6441.7920 Республикалық партия14,5461.772+1 Намибияның экономикалық бостандық күрескерлері13,5801.662+2 Демократия және прогресс митингі8,9531.091–2 Христиан демократиялық дауысы5,8410.711+1 SWANU5,3300.6510 Демократтар конгресі4,6450.5700 Ұлттық демократиялық партиясы4,5590.5600 Жұмысшылар революциялық партиясы3,2120.390–2 Ұлттық патриоттық фронт1,7850.220 Жарамсыз/бос дауыстар0––– Барлығы820,22710096 –Тіркелген дауыс берушілер/қатысу1,358,46860.4–– Дереккөз: ECN
PartyVotes%Seats+/– SWAPO536,86165.4563–14 Popular Democratic Movement136,57616.6516+11 Landless People's Movement38,9564.754New National Unity Democratic Organisation16,0661.9620 All People's Party14,6641.7920 United Democratic Front14,6441.7920 Republican Party14,5461.772+1 Namibian Economic Freedom Fighters13,5801.662+2 Rally for Democracy and Progress8,9531.091–2 Christian Democratic Voice5,8410.711+1 SWANU5,3300.6510 Congress of Democrats4,6450.5700 National Democratic Party4,5590.5600 Workers Revolutionary Party3,2120.390–2 National Patriotic Front1,7850.220NewInvalid/blank votes0–––Total820,22710096 –Registered voters/turnout1,358,46860.4––Source: ECN
Тарих
Намибия тәуелсіздік алғанға дейін бұл аумақ Оңтүстік-Батыс Африка деп аталды. 1978 жылға дейінгі барлық сайлаулар тек ақ адамдар үшін ғана өткізілді, бірақ одан кейін де жергілікті халықты ұсынушы бірнеше партия, оның ішінде SWAPO, сайлауға қатысудан шеттетілді. Намибияда алғашқы парламенттік сайлау 1989 жылдың 7-11 қарашасында өтті. Бұл сайлау Намибия Конституциялық Ассамблеясын құруға арналды, ол 1990 жылдың наурыз айында тәуелсіздік алғаннан кейін Намибияның Ұлттық Ассамблеясына айналды. SWAPO күтілгендей жеңіске жетті, 72 орынның 41-ін иеленді, бірақ күтілгендей үлкен артықшылыққа ие болмады. Демократиялық Түрнхелл Альянсы (ДТА, 21 орын) және Біріккен Демократиялық Фронт (UDF, 4 орын) сияқты оппозициялық партиялар бұрынғы бантустандарда, соның ішінде Херероланд пен Дамараландта күшті қолдауға ие болды. Одан бері оппозициялық партиялардың сайлау нәтижелері тұрақты түрде төмендеп келеді. Мысалы, ДТА 1994 жылы 15 орын, 1999 жылы 7 орын және 2004 жылы 4 орын алды. 2017 жылғы мәліметтер бойынша оппозицияның жағдайы "құлауға жақын" деп сипатталды. PDM-нің 16,60% дауыс жинауы 1994 жылғы сайлаудан бергі ең жақсы көрсеткіші болып табылады.
Before Namibian independence the territory was known as South West Africa. All elections until 1978 were only for Whites, but even thereafter several parties representing the indigenous population, among them SWAPO, were excluded. The first parliamentary elections were held in Namibia between 7 and 11 November 1989. These elections were for the Constituent Assembly of Namibia, which, upon independence in March 1990, became the National Assembly of Namibia. SWAPO won as expected, gaining 41 of the 72 seats, but not with the margin that was anticipated. Support for the opposition parties Democratic Turnhalle Alliance (DTA, 21 seats) and United Democratic Front (UDF, 4 seats) was strong in the former bantustans including Hereroland and Damaraland. Since then, election results of the opposition parties have been dwindling steadily. For instance the DTA gained 15 seats in 1994, 7 seats in 1999, and 4 seats in 2004. as of 2017 the state of the opposition has been described as "on the verge of collapsing". The PDM's 16.60% vote share is its best electoral performance since the 1994 election.