Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вирустық ақуыз термині вирустың геномының өнімдерін және вирустық бөлшекке енген кез келген жасуша ақуыздарын қамтиды. Вирустық ақуыздар олардың атқаратын қызметтеріне қарай топтастырылады, және вирустық ақуыздардың топтарына құрылымдық ақуыздар, құрылымдық емес ақуыздар, реттеуші ақуыздар және қосымша ақуыздар жатады. Вирустар тірі емес және өздігінен көбейе алмайды, оның орнына осы үшін жасушаның өзінің механизмдерін пайдаланады. Сондықтан, вирустар көбейіп, өздерінің мРНҚ-сын вирустық ақуыздарға аудару үшін қажетті көптеген ақуыздарды кодтамайды, бірақ осы мақсатта жасушаның кодтаған ақуыздарын қолданады.
The term viral protein refers to both the products of the genome of a virus and any host proteins incorporated into the viral particle. Viral proteins are grouped according to their functions, and groups of viral proteins include structural proteins, nonstructural proteins, regulatory proteins, and accessory proteins. Viruses are non living and do not have the means to reproduce on their own, instead depending on their host cell's machinery to do this. Thus, viruses do not code for most of the proteins required for their replication and the translation of their mRNA into viral proteins, but use proteins encoded by the host cell for this purpose.
Вирустың құрылымдық ақуыздары
Көптеген вирустық құрылымдық ақуыздар вирустың капсиді мен қаптамасын құрайтын компоненттер болып табылады.
Most viral structural proteins are components for the capsid and the envelope of the virus.
Капсид
Вирустың генетикалық материалы вирустың капсид деп аталатын белоктық құрылымында сақталады. Капсид – вирустың нуклеин қышқылдарын жаңашыр ферменттерімен немесе пестицидтер мен жұқпалы аурулардың басқа түрлерімен ыдыраудан қорғайтын "қалқан". Ол сонымен қатар вирионды жаңашырымен байланыстыруға және вирионның жаңашыр жасуша мембранасына енуіне мүмкіндік береді. Капсидті бір вирустық белоктың немесе бірнеше түрлі вирустық белоктардың көптеген көшірмелері құрайды, ал осы вирустық белоктардың әрқайсысы вирустық геномнан бір генмен кодталады. Капсидтің құрылымы вирусқа көп мөлшерде капсид жасау үшін аз ғана вирустық гендерді пайдалануға мүмкіндік береді. Бірнеше протомерлер, олигомерлік (вирустық) белоктың кіші бірліктері, капсомерлерді құру үшін бірігіп, ал капсомерлер бірігіп капсидті құрайды. Вирустық қаптама вирустық гликопротеиндерді қоса, вирустық ақуыздармен ендірілген липидтік екі қабаттан тұрады.
The genetic material of a virus is stored within a viral protein structure called the capsid. The capsid is a "shield" that protects the viral nucleic acids from getting degraded by host enzymes or other types of pesticides or pestilences. It also functions to attach the virion to its host, and enable the virion to penetrate the host cell membrane. Many copies of a single viral protein or a number of different viral proteins make up the capsid, and each of these viral proteins are coded for by one gene from the viral genome. The structure of the capsid allows the virus to use a small number of viral genes to make a large capsid. Several protomers, oligomeric (viral) protein subunits, combine to form capsomeres, and capsomeres come together to form the capsid. The viral envelope is made up of a lipid bilayer embedded with viral proteins, including viral glycoproteins.
Вирустық мембраналық синтез ақуыздары
Вирустық қаптаманың жасушалық мембранамен бірігуіне жоғары энергия талап етіледі. Вирустық мембраналық бірігу ақуыздары осы жоғары энергиялық тосқауылды жеңу үшін катализаторлар ретінде қызмет етеді. Вирустық гликопротеин жасушалық рецепторларға байланысқаннан кейін, вирустық мембраналық бірігу ақуыздары құрылымдық конформациясын өзгертеді. NS5A, NS5B және NS3 сияқты басқа вирустық құрылымсыз ақуыздар да кешенге тартылады, ал NS4B олармен өзара әрекеттесіп, вирустық РНК-ға байланысады. Мұндай ақуыздар адамдардағы қабыну ауруларын емдеу үшін жаңа биофармацевтикалық препараттарды жасауда маңызды әлеуетке ие, себебі ақуыздар қабынуға қатысты иммундық медиаторларды тежеуі дәлелденген. Батыс Нил вирусындағы вирустық құрылымсыз NS1 ақуызы H факторымен байланысу арқылы комплементтің белсенділігін болдырмайды.
The fusion of the viral envelope with the cellular membrane requires high energy to occur. Viral membrane fusion proteins act as catalysts to overcome this high energy barrier. Following viral glycoprotein binding to cellular receptors, viral membrane fusion proteins undergo a change in structure conformation. Other viral nonstructural proteins such as NS5A, NS5B, and NS3, are also recruited to the complex, and NS4B interacts with them and binds to viral RNA. Such proteins hold potential in developing new bio pharmaceutical treatments for inflammatory disease in humans, as the proteins have been proven to subvert inflammatory immune mediators. Viral nonstructural protein NS1 in the West Nile virus prevents complement activation through its binding to a complement control protein, factor H.
Вирустық реттеуші және қосымша ақуыздар
Вирустың реттеуші және қосымша ақуыздарының көптеген қызметтері бар. Бұл вирустық ақуыздар вирустық геномдағы вирустық гендердің экспрессиясын, соның ішінде вирустық құрылымдық гендердің транскрипция деңгейін бақылайды және оларға әсер етеді. Вирустың қосымша ақуыздары, сондай-ақ көмекші ақуыздар деп те аталады, ретровирустардың геномында кодталған. Көптеген вирустық қосымша ақуыздар өздерінің қызметтерін тек белгілі бір жасуша түрлерінде ғана атқарады.
Viral regulatory and accessory proteins have many functions. These viral proteins control and influence viral gene expressions in the viral genome, including viral structural gene transcription rates. Viral accessory proteins, also known as auxiliary proteins, are coded for by the genome of retroviruses. Most viral accessory proteins only carry out their functions in specific types of cells.