Кіріспе

Холера індетіне байланысты бүліктер мен қоғамдық тәртіпсіздіктер

Холера бүліктері – холера індетінің немесе эпидемиясының туындауымен байланысты азаматтық наразылықтар.

Ресейде

Холералық көтерілістер (Холерные бунты) 1830-1831 жылдары екінші холера пандемиясы Ресейге жеткен кезде қала тұрғындары, шаруалар және сарбаздар арасында басталды. Көтерілістерге патша үкіметінің холераға қарсы карантин, қарулы кордон және көші-қон шектеулері сияқты шаралары себеп болды. Үкімет шенеуніктері мен дәрігерлердің қарапайым халықты уыстау туралы қауесеттерге ықпал етіп, ашуланған халық полиция бөлімдері мен мемлекеттік ауруханаларға шабуыл жасап, жек көретін шенеуніктерді, офицерлерді, жер иелерін және помещиктерді өлтіре бастады. 1830 жылы қарашада Тамбов тұрғындары губернаторға шабуыл жасады, бірақ олар тұрақты әскермен тез басылды. 1831 жылы маусымда Санкт-Петербургтағы Сенная алаңында көтеріліс болды, бірақ ашуланған жұмысшылар, шеберлер мен үй құлдары артиллериямен нығайтылған әскермен таратылды. Көтерілістер Севастопольде және Новгород губерниясының әскери поселкелерінде ерекше бақылаудан шықты. Көтерілісшілер өздерінің сотын, әскерилер мен сержанттардан сайлау комиссияларын құрып, шаруалар арасында үгіт жүргізді. 1892 жылғы келесі холералық көтерілістер патша үкіметімен қатаң түрде басылды. 1909 жылдың 29 тамызында «Нью-Йорк Таймс» газеті Ресейде тағы да холераға байланысты көтерілістер болғанын хабарлады.

Ұлыбританияда

Азиялық холера 1831 жылы Ресейден Ұлыбританияға жетті, Сандерлендтен басталып, солтүстікке қарай Абердинге қарай бағытталды. Абердинде 1831 жылғы 26 желтоқсанда ірі тәртіпсіздік болды, себебі қалада бір ит өліктің денесін қазып шығарды. 20 000 абердин тұрғыны (қала халқының үштен екісі, бірақ бұл сан әлдеқайда жоғары бағаланған) медициналық мекемелерге қарсы наразылық білдірді, олар эпидемияны 1828 жылғы Берк және Харр жасаған кісі өлтіруге ұқсас дене ұрлау схемасы ретінде пайдалануда деп сенді: Үш адам тәртіпсіздік тудырғаны үшін сотқа тартылып, Абердинде он екі айға түрмеге жабылды, судья аурумен күресте медициналық қауымның өтеусіз кінәсін айтты. Ұлыбританиядағы негізгі эпидемия бір жылдан кейін басталды. Халық арасында үлкен қорқыныш болды, ал саяси және медициналық жауап шаралары өзгермелі және жеткіліксіз болды. 1832 жылдың жазында Ұлыбританияның түрлі қалаларында бірнеше холералық тәртіпсіздіктер болды, олар көбінесе билікке, дәрігерлерге немесе екеуіне де бағытталды. Британ аралдарында 72 холералық тәртіпсіздік тіркелді, олардың 14-і дене ұрлаушыларға ("Буркерлерге") сілтеме жасады. Анатомиялық мектептер нақты мақсатқа алынбады, бірақ жеке дәрігерлер мен ауруханаларға шабуылдар жасалды, себебі олар медициналық биліктің мемлекетпен бірігіп, кедейлердің санын азайту және "[әлсіздерді жою]" мақсатымен әрекет етуде деп есептеді; Баллишаннондағы бір дәрігер халықтың "дәрігерлер күніне 10 гинея алады: өлтірген әр адам үшін 5 фунт; және аяусыз улануға" сенгенін айтты. Қабір қазушыларға шабуыл жасалды. Жергілікті билік холерадан өлгендердің денелерін, киімдерін және төсек-орындарын жою қағидаларын енгізді. Тіпті киім жинау да, отбасы мүшелері мен достары арасында өтемақы сомасы үшін дау тудырып, тәртіпсіздікке әкелуі мүмкін еді.

Венгрияда

1831 жылы шілдеде Жоғарғы Венгрия (қазіргі Шығыс Словакия) аумағында 150-ден астам ауыл мен шағын қалаларда 40 мың шаруаның қатысуымен Východoslovenské roľnícke povstanie көтерілісі басталды.

Германияда

1893 жылы Германияның Гамбург қаласында бесінші холера пандемиясы кезінде қаны төгілген көтеріліс болды, себебі халық санитариялық қызметкерлердің аурудың таралуын болдырмау мақсатындағы қағидаларды күштеу әрекеттеріне қарсылық көрсетті. Көтерілісшілер санитариялық қызметкерді және оны қорғауға келген полицейдің біреуін өлтірді. Әскер шақырылып, тік қойылған найзалармен көтерілісшілерді таратып жіберді.

Зимбабведе

2008 жылдың желтоқсан айында таяқ ұстаған тәртіп сақшылары Харраредегі наразылықтарды таратып, ондаған адамды ұстады, Зимбабведегі нашарлап бара жатқан денсаулық сақтау және экономикалық дағдарыстарда холера эпидемиясынан қаза болғандардың саны 600-ге жақындады. Харрареде қолма-қол ақша алуға қойылған шектеулерге қарсы наразылық білдірген кәсіподақ өкілдері қауіпсіздік күштерімен ұрысты, ал полиция денсаулық сақтау жүйесінің құлдырауына қарсы петиция тапсыруға тырысқан дәрігерлер мен медбикелерді де таратып жіберді.