Кіріспе

1722 жылы Дэниел Дефоның романы, он сегізінші ғасыр романы.

«Жұма жылнамасы: Оба жылнамасы» – Дэниел Дефоның 1722 жылғы наурыз айында алғаш жарияланған кітабы. Бұл кітап 1665 жылы Лондон қаласын қамқан бубондық оба және «Лондонның Ұлы обасы» деп белгілі болған оқиға туралы бір адамның баяндауы. Кітап шамамен хронологиялық тәртіппен жазылған, бірақ бөлімдер мен тарау тақырыптары жоқ, сонымен қатар жиі тоқтап, қайталаулар кездеседі. Оқиғаны сол кездегі куәгердің баяндауы ретінде ұсынылған бұл кітап, 1722 жылғы наурыз айында алғаш рет жарық көргенге дейін жазылған. Дефо Ұлы оба кезінде 1665 жылы бес жаста болған, ал кітап H.F. әріптерімен жарияланған. Бұл кітап Дефоның ағасы Генри Фоудың күнделіктеріне негізделген болуы мүмкін, өйткені ол да 'H.F.' сияқты, Шығыс Лондонның Уайтчепель ауданында тұратын ат жабдықтарын жасаушы еді. Кітапта Дефо оқиғалардың орын алған нақты аудандарды, көшелерді және тіпті үйлерді анықтап, шынайылық сезімін беруге тырысады. Бұдан өзге, кітапта қаза болғандардың статистикалық кестелері келтірілген және баяндаушыға жеткен әртүрлі есептер мен әңгімелердің сенімділігі талқыланады. Бұл кітап көбінесе Самуэль Пепистің күнделігіндегі оба туралы шын және заманауи баяндамаларымен салыстырылады. Дефоның есебі, көп зерттеулерге негізделген сияқты, Пепистің жеке баяндамасына қарағанда жүйелі және егжей-тегжейлі.

Жіктеу

Журналдың қалай жіктелетіні туралы пікір таласы болды. Алғашқыда ол деректік туынды ретінде ұсынылып, оқылды, бірақ 1780 жылдары туындының ойдан шығарылған мәртебесі қабылданды. Дефоны туындының авторы деп қарастыруға бола ма, әлде тек редакторы ма деген мәселе талқыланды. Бұл пікірді 1919 жылы жазған Уотсон Николсон да қолдады, ол "Лондондағы Ұлы оба тарихына қатысты Журналдағы бірде-бір мәлімдеме осы зерттеу барысында тексерілмеген" және "Біз оба жылының журналын нақты тарихтармен бірге жіктеуге тиіміз" деді. Николсон пікірінше, ол "тарихи фактілерді адал тіркеген және автор осылай жазуды көздеген". 2016 жылы BBC Radio 4 радиосындағы пьеса романды 60 минуттық драмаға бейімдеді. Оба жылының журналы Энтони Кларвудің "Тірілер" пьесасына бастапқы шабыт берді.

Танымал мәдениетте

Кітаптың атауына сілтемелер Майкл Д. О'Брайеннің 1999 жылғы "Плага журналы" романында кездеседі, онда баяндаушы және басты кейіпкер кітаптың тақырыбын сипаттау үшін осы атауды таңдайды (өзін қазіргі заманғы Дефо деп әзілдеп атайды) және Норман Спинрадтың 1995 жылғы "Плага жылдарының күнделіктері" атты сатирикалық романында вакциналармен жеңілуге тиіс емес, жыныстық жолмен жұғатын вирустық ауру туралы айтылады, бұл СПИД алғашқы күндері "гей обасы" деп белгіленгенін еске салады. Дефо сипаттаған оба кезіндегі мінез-құлық пен 2020 жылғы COVID-19 дағдарысының салыстыруы "Тәуекелдің тұрақты үлгілері: 350 жыл аралықтағы екі жұқпалы аурудың пайда болуы" атты "Economic Inquiry" журналындағы мақалада және "The Guardian" газетіндегі пікірде талқыланады.