Кіріспе

Британдық суретші (1882–1961)

Мадж Гилл (туған кезде Мод Этель Идс; 1882–1961) – ағылшын сырттан қараушы және көреген суретші.

Алғашқы жылдар

Мод Этель Идс 1882 жылғы 19 қаңтарда Эссекс графтығының Ист-Хэм қаласында (қазіргі Үлкен Лондон) дүниеге келді. Ол заңсыз туған бала саналды және отбасының ұятқа қалуынан көп жылдар бойы жеке өмір сүрді. Тоғыз жасында, анасы тірі болғанына қарамастан, ол доктор Барнардоның қыздар үйіне – Баркинсайдтағы жетімханаға орналастырылды. Квебек қаласына келген соң, ол және оның тобындағы басқа қыздар поездбен Онтарионың Питерборо қаласындағы Барнардоның Хейзелбре үйіне жеткізілді, содан кейін үй шаруашылығы қызметкерлері ретінде жұмысқа орналастырылды. Оның есімі, Мод Идс, 2019 жылы Питерборо қаласындағы Хейзелбре Барнардо үйінің ескерткішіне орнатылған «Қосымшалар мен түзетулер» тақтасында жазылған. Жасөспірім кезінде Онтариодағы бірнеше шаруашылықта үй шаруашылығы қызметкері және кішкентай балаларға күтімші болып жұмыс істегеннен кейін, ол 1900 жылы Ист-Хэмге оралып, әпкесімен бірге тұрды, ол оны спиритизм мен астрологиямен таныстырды. Сол кезде ол Лейтонстондағы Уиппс Кросс ауруханасында медбике болып жұмыс істеді. 25 жасында ол өзінің туысы, биржа брокері Томас Эдвин Гиллге тұрмысқа шықты. Олардың үш ұлы болды; екінші ұлы Реджинальд испан тұмауынан қайтыс болды. Келесі жылы ол өлі туған қызды дүниеге әкелді және өзі де ауыр сырқатқа шалдығып, бірнеше ай төсекке жатты, соқыр болып қалды. Алайда, ол тоқу, жазу, тоқу және тігу сияқты әртүрлі өнер түрлерін меңгерді. Өте өнімді болған ол бір түндік ондаған суреттер салды. Оның шығармаларында әсем киім киген жас әйелдің бейнесі мыңдаған рет кездеседі, бұл оның өзінің немесе жоғалған қызының бейнесі деп есептеледі, және әдетте оның туындыларында әйелдер бейнесі басым. Оның суреттері геометриялық түрде тексерілген үлгілермен және табиғи безендірулермен ерекшеленеді, әйелдердің көздерінің бос қарауы және олардың аққан киімдері айналадағы күрделі үлгілермен үйлеседі. 1922 жылы Гилл доктор Хелен Бойлдің пациенті болды, себебі Томас Гилл әйелінің психикалық денсаулығына алаңдап, Эссекс еріктілер қауымдастығына жүгінді. Доктор Бойл Гиллді Хоувтегі Леди Чичестер ауруханасына емделуге қабылдады, ол әйелдерге прогрессивті және мейірімді қарауымен танымал, және Гиллдің өнермен айналысуын қолдады деп есептеледі. 1939 жылы ол өзінің бір туындысын Уайтчепель галереясында көрсетеді. Бұл, мүмкін, оның ең ірі туындыларының бірі болды, ені 40 метрге жетеді және галереяның бүкіл қабырғасын жабады. Ол 1947 жылға дейін жыл сайын Уайтчепель галереясында өз жұмыстарын көрсете берді.

Кейінгі жылдар

Гилл өзінің туындыларын сирек көрмеге шығарып, "Мирнинресттің" ашуын қорқынышпен сақтағандықтан, ешқашан бірде-бір туындысын сатқан емес. 1958 жылы тұңғыш ұлы Боб қайтыс болғаннан кейін ол көп іше бастады және сурет салуды тоқтатты. 1961 жылы қайтыс болғаннан кейін оның үйінен мыңдаған суреттер табылды; жинақ Лондон қаласының Ньюэм ауданына тиесілі және аудандық Мұра және Мұрағаттар қызметінің қамқорлығында. Оның туындылары халықаралық деңгейдегі көрмелерде көрсетілді, оның ішінде: АҚШ-тың Лос-Анджелес округінің өнер мұражайы (1992), Лондонның Манор Парк мұражайы (1999), Лондонның Уайтчепель галереясы (2006), Словакияның Ұлттық галереясы, Братислава (2007), Халле Сен-Пьер (Музей д'Арт Брут және Арт Сингульер), Париж (2008, 2014), Кунстхалле Ширн, Франкфурт-на-Майне (2010), Коллекция д'Арт Брут, Лозанна (2005, 2007).

Көрмелер

2013 жылдың 5 қазанынан 2014 жылдың 26 қаңтарына дейін Гиллдің туындылары Орлеанс үйінің галереясында қойылды. Лондонның The Nunnery Gallery галереясында Гиллдің 600-дан астам жұмысын, олардың көпшілігі бұрын көз жарылмаған, көрсететін маңызды үш көрме өтті. Ол 2012 жылдың мамырында ашылып, 2013 жылдың қаңтарына дейін жалғасты. 2019 жылдың жазында Софи Даттон Уолтемстоудағы Уильям Моррис галереясында "Мирнинрест" көрмесін ұйымдастырды, онда "жаңадан табылған үлкен кестелер, тоқымалар және мұрағаттық заттар" қойылды, олардың көпшілігі бұрын көрмеде болған емес. Оның кейбір суреттері Виктор Уинддің қызығушылықтар, көркем өнер және табиғи тарих мұражайында тұрақты түрде көрсетіледі, ал қалғандары Лондонның Ньюхэм мұра қызметінің қорында сақтаулы.

Тану

Мадж Гилл, көптеген аутсайдер суретшілер сияқты, 1961 жылы қайтыс болғаннан бері танымал болып келеді. Оның туындылары Швейцарияның Лозанна қаласындағы Collection de l'Art Brut тұрақты коллекциясына енген, ол аутсайдер өнерін көрсететін және қолдайтын маңызды орындардың бірі. 2013 жылы өзі де аутсайдер суретші болған Дэвид Тибет оның туындыларына толық арналған, антикварлық стильдегі алғашқы кітап жариялады. 2018 жылдың 8 наурызында 1882 жылы туған және 1890 жылға дейін тұрған Уолтемстоу қаласындағы 71 High Street мекенжайында Гиллді еске алуға арналған көк тақта орнатылды. 2021 жылы Софи Даттонның «Nature in mind» атты көрмесі, оның 20 туындысынан тұратын көрме, The Line өнер жолының аясында Шығыс Лондондағы әртүрлі жерлерде ілінді.