Кіріспе

Д. Дж. МакХейлдің ғылыми-фантастикалық романдары сериясы.

«Pendragon: Journal of an Adventure Through Time and Space» (көбінесе «Pendragon Adventure» немесе жай ғана «Pendragon» деп аталады) – 2002 жылдан 2009 жылға дейін жарық көрген американдық автор Д. Дж. МакХейлдің он томдық жасөсперімдерге арналған ғылыми-фантастикалық және фантастикалық романдарының сериясы. Серияда Боби Пендрагонның оқиғасы баяндалады. Ол уақыт пен кеңістік арқылы саяхаттап, әлемдегі он «аумақтың» құрылуына кедергі келтіруі керек екенін біледі. Серияның бір миллионнан астам данасы сатылған. Әр кітапта белгілі бір аумақ үшін болған шайқас суреттеледі, онда Боби Сент-Дэннің күштеріне қарсы тұрады. Сент-Дэн – пішін өзгерте алатын демон, ол әр аумақтың жергілікті халқы үшін шешуші сәтте пайдаланып, оларды хаосқа жетелеуге тырысады. Бобби мен оның одақтастары оның бұл әрекеттерін тоқтатуға күш салады. Романдар Боббидің жеке күнделігі арқылы бірінші тұлғада баяндалады, онда ол Кортни Четвинд пен Марк Даймондқа өз оқиғаларын айтады. Сонымен қатар, үшінші тұлғадан Боббиден басқа кейіпкерлердің, көбінесе Кортни мен Марктың өзінің оқиғалары да келтіріледі. Серияның әр кітабы осы екі баяу стиль арасында ауысады. Бір айдан кейін серия тұтастай «Балалар бестселлерлері: Сериялар» санатына енді. Қалған бес кітап – «Заданың өзендері» (2005), «Квилан ойындары» (2006), «Рейннің зыяратшылары» (2007), «Равеннің көтерілуі» (2008) және «Халланың сарбаздары» (2009) – бастапқыда Simon & Schuster баспасынан қатты мұқабамен шығарылған. 2011 жылға қарай барлық кітаптар екі форматта да қолжетімді болды. Тоғызыншы кітап жарық көрген кезде «Өлім саудагері» романының графикалық нұсқасы да жарық көрді. Оныншы және соңғы роман «Халланың сарбаздары» 2009 жылдың 12 мамырында жарық көрді. МакХейл жасаған, бірақ басқа авторлар жазған преквел трилогиясы да жарық көрді, ол «Pendragon: Before the War» деп аталды.

Жер учаскесінің жалпы көрінісі

Роберт "Бобби" Пендрагон – (құрық) Коннектикут штатының Стони Брук қаласындағы күнделікті спортпен айналысатын орта мектеп оқушысы, ол Нью-Йорк қаласының ірі аймағында орналасқан. Боббидің ағасы Пресс, Боббиді "Саяхатшылардың" бірі болуға дайындау керектігін айтады: түрлі планеталар мен мәдениеттерден келген, құрт ойындары арқылы саяхаттайтын жас жауынгерлер, оларға зұлым Сент-Дэйннің жойқын әрекеттерін тоқтату немесе кері қайтару міндеті жүктелген. Сент-Дэйн – пішін өзгерте алатын демон, оның сүйікті пішіні – мұзды көк көздері мен ұзын сұр шашы бар биік адам, бірақ ол қарғаға, түтін бұлтына және басқа да түрлі пішіндерге айнала алады. Ол "орданы хаостан ажырататын" – ғаламның "Халла" деп аталатын құрылымын жоюды жоспарлап отыр, осылайша оны өзінің бұрмаланған жобасына сәйкес қайта құруға мүмкіндік алады. Бас Саяхатшы Пресс аға Боббиді "флюмдермен" – Саяхатшылардың ғаламдағы ерекше оқиғалар мен уақыт кезеңдері болып табылатын он "аймақ" арасында саяхаттауға арналған сиқырлы түтіктермен таныстырады. Пресс, Боббидің 2000-жылдардың басында (сериал жарияланған кездегі қазіргі уақыт) "Екінші Жер" деп аталатын аумақтың тұрғыны және тағайындалған Саяхатшысы екенін түсіндіреді, бұл Жер планетасын (әсіресе Нью-Йорк қаласын) білдіреді. Сериалдағы көптеген романдар ұқсас негізгі қақтығыс аясында құрылған: Халланың он аумағының бірі шешуші бұрылыс нүктесіне жеткенде, оның халқы өз болашағы үшін маңызды жаһандық шешім қабылдауы керек болады, сол кезде Сент-Дэйн келіп, халықты өзін-өзі жоюға, әсіресе мәдени біртектілікке, әлеуметтік теңсіздікке, кемсітушілікке және тоталитаризмге жетелеуге тырысады. Бобби Сент-Дэйннің жоспарларын жоққа шығару үшін әрбір қауіп төнген аумаққа барып, күнделігін үйге (Екінші Жерге) жіберуі керек, оны оның ең жақсы достары Марк Даймонд пен Кортни Четвинд қабылдап, қауіпсіз сақтайды, олар кейде оқиғаларға араласып, Боббидің "жақтастары" болып саналады: оның саяхатындағы жеке көмекшілер мен жазбагерлер. Әр аумақтан бір Саяхатшы келеді, және Бобби олардың барлығымен де сапарға шығады. Сериал барысында Сент-Дэйн Боббиге жиі жеке қарсы шығып, оның қатарына қосылуын сұрайды, бірақ Бобби үнемі бас тартады. Бобби Халла үшін шайқастағы өзінің орталық рөлін жақын арада түсінеді: ол өзінің ағасын бас Саяхатшы ретінде алмастырып, Сент-Дэйнды қуалайды және басқа Саяхатшылардың, олардың жақтастарының және басқа да одақтастарының көмегімен аумақтарды тұрақтылыққа қарай бағыттауға көмектеседі. Он аумақтың бұрылыс нүктелері келесі орындарда орын алады: Дэндуронның ортағасырлық жабайы жерлері; Клоралдың мұхит кең планетасы; Бірінші Жер (1937 жылғы Hindenburg апатының шамамен уақыты мен орны); Веэлокстың виртуалды шындықты құр жерлері; Илонгтың жаңбырлы ормандары; Заданың шөлдері; Куилланның корпоративтік монополиялық ареналары; Ібараның жартылай өркениетті аралы (Веэлокс планетасында орналасқан, бірақ "Веэлокс" аумағынан 300 жыл өткеннен кейін); Екінші Жер; және, соңында, Үшінші Жер (5010 жылғы Нью-Йорк қаласы). Саяхаттары барысында Бобби жекпе-жек өнерін үйренеді, кейде тіпті Сент-Дэйнмен жеке дуэль жасайды. Бобби сонымен қатар Халланың әртүрлі халықтарын құрметтейді, олардың әлеуметтік құрылымдары, технологиялары, философиялары, дәстүрлері және басқа да мәдени ерекшеліктері айтарлықтай өзгешеленеді. Ол сонымен қатар әр аумақтың ортасына бейімделіп, кез келген сәтте Сент-Дэйнге қарсы тұруға дайын болуы керек. Бобби біртіндеп Саяхатшы болудің нағыз мағынасын түсінеді, бұл туралы алғаш рет Сент-Дэйн Саяхатшыларды "іллюзиялар" деп атаған кезде айтылды. Сент-Дэйннің ұзақ мерзімді стратегиясы, ақырында, "Конвергенция" деп аталатын құпия оқиғаға негізделген, онда аумақтардың бұрылыс нүктелері бір-бірімен сәйкес келеді, бұл бүкіл Халла бойынша күшейіп келе жатқан тізбекті реакцияға әкелуі мүмкін. Куилланнан келген Саяхатшы, Нева Винтер, Сент-Дэйн жағына опасыздықпен ауысқанда жағдай нашарлайды. Осы арада Конвергенция кейбір аумақтарды апатты және күтпеген екінші бұрылыс кезеңінен өткізеді. Тоғызыншы кітапқа қарай Бобби мен оның достары бес аумақтың жойылуын сәтті болдырмады, бірақ олар Екінші Жерде, Веэлокс, Ибара және Куилланға қарсы күресте сәтсіз болды. Одан да жаман, Екінші Жерді басып алу арқылы Сент-Дэйн Саяхатшылардың бұрынғы барлық жеңістерін кері қайтарып, оған Равиния деп аталатын элиталық және геноцидтік секта құруға мүмкіндік береді. Равиния өздерінің робот әскерін, адам тәрізді сарбаздарды, "дадостарды" аумақтарды аралап, аумақтар арасындағы шекараларды еркін бұзады. Оныншы және соңғы кітапта Бобби ақыры Саяхатшылардың нағыз табиғатын біледі: ол және басқаларының барлығы адамдар емес, керісінше, Солара деп аталатын нәрсе жасаған адам пішіндес қорғаушы рухтар, ол барлық оң сезімтал білімнің және шығармашылықтың жиынтығы. Керісінше, Сент-Дэйн – Солараның қара антонимисінен пайда болған рух. Бір соңғы рет кездесіп, Бобби және Саяхатшылар Халланың жаңару процесін бастау үшін Үшінші Жерде Сент-Дэйнмен соңғы шайқасқа түседі.

Терминология

MacHale серияда әр түрлі терминдер мен идеяларды қолданады, олар төменде толық сипатталған. Аколит: Бір аумақтың саяхатшысы таңдаған, сол аумақтың жергілікті тұрғыны, оның жеке көмекшісі ретінде тағайындалған адам, саяхатшының күнделіктерін қабылдап сақтайтын тұлға. Конвергенция: Сент-Дэйннің Халлаға қатысты жасаған тізбекті реакциялық оқиғасы, онда барлық аумақтар бір уақытта шешуші нүктеге жетеді, осының салдарынан барлығы толық хаосқа ұшырайды. Дадо (/d/æ/d/oʊ/): Блок (Квилан) монополиялық мегакорпорациясының қауіпсіздік және полиция күштерінің кез келген адам тәрізді роботы, кейіннен Сент-Дэйн Үшінші Жерде және басқа жерлерде осы роботтардан жеке әскерін құрайды. Атауы D.A.D.O. аббревиатурасынан (Dimond Alpha Digital Organization) шыққан, бұл Бірінші Жердегі технология жасаумен айналысатын корпорация. Флюм: Әрбір аумақты басқа тоғыз аумақпен байланыстыратын туннельдердің кез келгені. Флюмге кіре бергенде, Саяхатшы аумақтың атын атауы керек, сонда флюм тіріліп, тас қабырғалары мөлдір кристалға айналады, жағымды музыкалық дыбыстар шығады және Саяхатшыны ақырын тартып, айтылған бағытқа қарай ішке жетеді. Фордж: D.A.D.O. патенттеген, дауыспен белсендірілетін, пішінін өзгерте алатын технология (дегенмен, шын мәнінде Үшінші Жерде ойлап табылған және Сент-Дэйн осы аумақтан ұрлаған), иілгіш, серпімді терісі бар, пирамида, куб және шар сияқты түрлі геометриялық пішіндерге айнала алатын нысан. Бұл робот денелерінің ішіндегі негізгі технология болып табылады. Гар: Илонгтағы адамзат, бірақ Илонгтағы гарлар Жердегі адамдардан кішкентайырақ болып көрінеді, көпшілігі білімді немесе өркениетті емес, көбінесе клей қоғамында құл ретінде ұсталады. Халла: Көпқайнатпа, онда барлық адамдар, заттар, уақыт және аумақтар бар. Пресс Тилтон оны "рет пен хаос арасын ажырататын нәрсе" деп сипаттайды. Ол кем дегенде жеті әлемді қамтиды, бірақ Халла физикалық тұрғыдан да (Сент-Дэйннің флюмдары арқылы) он түрлі аумаққа бөлінеді. Жакиллз (/dʒ/æ/k/ɪ/l/z/): Солара – барлық оң сезімтал ой мен шығармашылықтың мәні, және ол әр адам үшін әртүрлі болып көрінеді – рухани әлем немесе мемлекет, ол өзі аумақ емес, сондай-ақ ешқандай аумақтың бөлігі де емес. Адам өлгенде, оның рухани салмағы Солара деп аталатын жиынтыққа қосылады. Сент-Дэйн аумақтардың халқын өзін-өзі жоятын шешімдерге итергенде, Солара әлсіреген "жарық" Солара мен күшейген "қара" Солараға бөліне бастайды. Аумақ: Сент-Дэйннің Халланың белгілі бір уақыт аралығындағы белгілі бір әлеммен сипатталатын бөліктері. Он аумақ бар (Клорал, Дендурон, Илонг, Ибара, Квилан, Веэлокс және Задаа, сондай-ақ Жердің үш түрлі уақыт кезеңі – Бірінші Жер, Екінші Жер және Үшінші Жер), олар кеңістік-уақыт континуумында жеті түрлі әлемде (Клорал, Дендурон, Жер, Илонг, Квилан, Веэлокс және Задаа) орналасқан. Саяхатшы: Он аумақтың бірінің жергілікті тұрғыны, белгілі бір табиғаттан тыс қабілеттерге ие және Сент-Дэйнге қарсы сол аумақты қорғау міндеті жүктелген адам, Саяхатшыларды Сент-Дэйн "іллюзиялар" деп атайды. Саяхатшылардың екі буыны бар, бірінші буын екінші буынға кеңес береді. Илонгтан келген Клее Саяхатшысынан басқа барлық Саяхатшылар адам түрінде болады. Саяхатшылар кейде келесідей қабілеттерін көрсетеді: өте убедительный болу; барлық сөйлеуді естіп, барлық жазуды өз ана тілінде оқу (сонымен қатар омнилингвализм деп те аталады); өзін және басқаларды емдеу үшін керемет және жылдам күштер; айналасындағылардың ойларын оқу қабілеті; (өте сирек кездесетін) басқа тірі жандарға айналу қабілеті.