Кіріспе

1978 жылы Стивен Кингтің "Көліктер" атты әңгімесі – Стивен Кингтің 1973 жылғы маусым айындағы Cavalier журналында алғаш жарияланған және кейіннен 1978 жылғы "Түнгі ауысым" жинағына енген әңгімесі.

Сюжет

"Көліктер" оқиғасы АҚШ-тағы жүк көлігі тоқтағысында өтеді. Жүк көлігі тоқтағысы тас жолдан шалқап орналасқан және онда асхана, жанармай құю станциясы және дүкен бар. Әңгіменің баяндаушысы мен бірнеше бейтаныс адамдар жүк көлігі тоқтағысындағы асханада тұтқындалып қалады. Үлкен жүк көліктері мен басқа да ірі көліктер кенеттен белгісіз күшпен тіріліп, көз алдындағы әрбір адамды қатыгездікпен өлтіре бастайды. Жеке көліктер өзгермейді, бірақ тез арада қирап, жаяу жүргіншілер шабуылдаған жүк көліктері мен автобустардың астында қалады. Асханада жасырынып отырған алты адам: баяндаушы, қарт асханашы, жүк көлігі жүргізушісі, Джерри есімді жас жігіт, оның сүйіктісі және Снодграсс есімді сатушы. Оқиға басталғанда, асханашы мен жүк көлігі жүргізушісі басқа аман қалғандармен байланысуға тырысады, бірақ екі тарапты радио байланысы белгісіз себептермен жұмыс істемейді. Снодграсс, қысымға шыдамай, тоқтағыстың тұрақ орнынан қашуға тырысады, соққыға ұшырайды. Снодграсс дренаж каналына лақтырылып, ішкі қан кетуден сағаттар бойы азапталып өледі. Жағдай нашарлайды, асханадағы жарық өшеді. Асханашы аман қалғандарға бұзылуға жақын жатқан ет тағамдарын жеуді және дәретханадан ішуге жарамды су жинауды бұйырады. Қызметкерлердің дәретханасы асхананың ішінде, ал ерлер мен әйелдер дәретханасы сырттағы жанармай құю станциясының жанында орналасқан. Баяндаушының сол жерлерден су жинауға тырысуы, жүк көліктері оның ниетін түсініп алғанда, өміріне қауіп тудырады. Біраз уақыттан кейін, жүк көліктерінің жанармайы таусыла бастағанда үміт пайда болады. Алдынғы жүк көлігі асханаға жақындап, дабыл шала бастайды. Джерри скауттарда болған кезінен дабылдың үні Морзе коді екенін еске түсіріп, жүк көліктері адамдардан жанармай құюды талап ететінін анықтайды. Жанармай құйғандарға шабуыл жасамайтындарын уәделейді. Баяндаушы осы талапқа бойын салуды ұсынғанда, көпшілік дауысымен жеңіледі, сосын бульдозер келіп асханаға шабуыл жасайды. Баяндаушы мен Джерри импровизацияланған Молотов коктейлімен бульдозерді жояды, бірақ асхана жартылай қирап, Джерри мен жүк көлігі жүргізушісі қаза табады. Қалған үш адам басылып, кезекпен күтіп тұрған жүк көліктеріне жанармай құюды бастайды. Баяндаушы жүк көлігі тоқтағысының жанармай станциясының жанармай қоры таусылғанда, жанармай цистерналарын толтыру үшін жанармай цистернасы келеді. Баяндаушы құлап жатқанда, оны "сменасы" үшін жанармай құя бастайтын асханашы ауыстырады. Баяндаушы қызға жанармай сорғысын қалай пайдалану керектігін көрсету керектігін және оның тірі қалу үшін солай істейтінін айтады. Баяндаушы бұл жағдайдың жүк көліктері жанармай бітіріп, тотығып, құлағанша созылатынын ойлайды, бірақ содан кейін жаңа буын жүк көліктерін шығаратын мәжбүрлі конвейерлік желілерді, құрылыс машиналары мен танктердің көмегімен жүк көліктерінің Окифеноки батпағын кептіру және жабайы жерлердің көп бөлігін асфальттау сияқты үлкен жұмыстарды істеп жатқандарын көреді. Оқиға екі ұшақтың үстінен ұшып өтетінімен аяқталады, ал баяндаушы: "Оларда адамдар бар екеніне сенгім келеді" деп өкінеді.

Бейімделулер

Бұл оқиға екі фильмге бейімделді. 1986 жылы Стивен Кинг режиссерлік еткен "Maximum Overdrive" фильміне көшірілді. 1997 жылы Тимоти Бусфилдтің басты рөлде ойнаған "Жүк машиналары" телефильмі қайтадан бейімделді, ол "Maximum Overdrive"-тан әлдеқайда төмен бюджетпен түсірілді, бірақ түпнұсқа оқиғаға көбірек адал болды.