1999 жылғы Эверест экспедициясы: Мэллори мен Ирвайн табылмаған сыры

Кіріспе

1999 жылғы Эверест тауына жасалған экспедиция

1999 жылғы Мэллори және Ирвиннің зерттеу экспедициясының мақсаты – Джордж Мэллори мен Эндрю Ирвиннің 1924 жылғы 8-9 маусымда Эверест тауының шыңына алғашқы болып шыққандығына қатысты дәлелдерді табу болды. Экспедицияны британдық альпинист Грэм Хойланд ұйымдастырды. Оны тәжірибелі Эверест экспедициясының жетекшісі Эрик Симонсон басқарды, ал зерттеуші Жохен Хеммлеб кеңес берді. Команда құрамында АҚШ, Ұлыбритания және Германиядан келген альпинистер болды. Хеммлебтің бұрынғы байқаулар мен фотосуреттер туралы мәліметтерді зерттеуі оны Ирвиннің денесі жатқан жерді анықтауға жеткізді. Бұл орын 1933 жылы Хью Раттледж басқарған экспедицияда Перси Уин Харрис тапқан Ирвиннің мұз балтасынан біршама қашықтықта болды. Команда, егер олар сәтті шыңға шыққан болса, Ирвиннің денесінде шыңның суреті түсірілген камера табады деп үміттенеді. 1999 жылдың 1 мамырында іздеу жұмысын бастаған Конрад Анкер қателікке ұшырап, бағытын жоғалтып, күтпеген жерден Ирвиннің емес, Мэллоридің денесін тапты. Мэллори бетімен жерге жатып, құлау кезінде тежеу үшін қолдарын созып, бір аяғы сынған және бас сүйегіне ауыр жарақат алған, бірақ қалған бөлігі жақсы сақталған күйде болды. Ол Ирвинмен байланысты болған кезде құлап кеткен болуы мүмкін. Денесі лагерьге бір-екі сағаттық қашықтықта жатты. Денесінен қалта пышағы, биіктік өлшегіш және қар көзілдірігі сияқты көптеген заттар табылды, бірақ камера табылған жоқ. Ерекше қызығушылық тудырған үш жайт әлі де болжамдарға орын береді: Біріншіден, Мэллоридің қалтасында көзілдірік болған, бұл оның түнде құлаған кезде төмен түсіп жатқанын көрсетеді (бірақ ол құлау кезінде жыртылған екінші жұбын да алып жүрген болуы мүмкін). Екіншіден, ол конверттегі әрбір баллондағы оттегі мөлшерін жазып қойған, бұл олардың соңғы шығуларында әдеттегі екі баллонның орнына үш баллонды алып жүрген болуы мүмкін екенін көрсетеді. Соңғысы – Мэллори өзімен сүйікті әйелі Руттың суретін алып жүрген, оны сәтті шығу жағдайында шыңға қоюды жоспарлаған, бірақ оның жеке заттарының арасында сурет табылған жоқ. Экспедиция Мэллориді табылған жеріне жерледі.

The goal of the Mallory and Irvine Research Expedition of 1999 was to discover evidence of whether George Mallory and Andrew Irvine had been the first to summit Mount Everest in their attempt of 8–9 June 1924. The expedition was instigated by British climber Graham Hoyland. It was organised by regular Everest expedition leader Eric Simonson and advised by researcher Jochen Hemmleb, with a team of climbers from the United States, the United Kingdom, and Germany. Hemmleb's investigations of reports of earlier sightings and photographs had led him to identify what he believed was the area in which Irvine's body lay, some distance below where his ice axe had been found by Percy Wyn Harris on the expedition led by Hugh Ruttledge in 1933. The team hoped in particular to find a camera on Irvine's body which, had the pair been successful, should have contained a picture of the summit. After commencing the search on 1 May 1999, Conrad Anker mistakenly got off course and, surprisingly, found Mallory's body, not Irvine's. Mallory lay face down, arms outstretched as if to break a sliding fall, with one broken leg and a serious wound to the skull, but otherwise very well preserved. It seemed probable that he had been a victim of a fall while roped to Irvine. The body was only an hour or two from the safety of camp. Many artefacts were found on the body, including a pocket knife, altimeter, and snow goggles, but no camera. Three discoveries in particular fuel continuing speculation:
First, a pair of goggles were in Mallory's pocket, suggesting he was descending at night when he fell (though he may have had a second pair, ripped off in his fall). Second, on an envelope he had noted the amounts of oxygen in each of their cylinders, figures which suggest a slight possibility that the pair may have taken three cylinders on their final climb, rather than two as generally believed. Finally it had been reported that Mallory carried a photograph of his beloved wife Ruth with him which he planned to place on the summit in the event of success; it was not found among his remaining personal possessions. The expedition interred Mallory where he lay.

Кейінгі экспедициялар

2001 жылы екінші экспедиция кезінде 1999 жылғы команданың көп бөлігі іздеуді жалғастыру үшін қайта оралды. Көптеген жаңалықтар ашылды, соның ішінде екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі таудағы дерлік барлық лагерьлер табылды. Джейк Нортон мен Брент Окита 1924 жылы Малори мен Ирвин соңғы рет болған VI лагерьді қайтадан тапты. Ақырында, команда Ирвинды іздеуді тоқтатып, таудың үстінде қиын жағдайда қалған бірнеше альпинистерді құтқаруға кірісті. Құрбандардың арасында екі қытайлық мұздық ғалымы, үш ресейлік альпинист, американдық жетекші және оның гватемалалық клиенті болды. Альпинистердің көпшілігі жоғары биіктіктегі мидың ісінуінен зардап шекті, бұл жағдайдан адам галлюцинация көреді, тепе-теңдігін жоғалтады және оттегінің жетіспеуінен (Эвересттегі биіктікте, теңіз деңгейіндегі оттегі қысымының үштен бір бөлігі ғана) ақырында жүре алмайды. Бұл жағдай альпинистер арасында көптеген өлім мен жарақаттарға себеп болды. 2004 жылдың басында Джейк Нортон мен Дейв Хан фильм түсіру тобымен және шерпалар Дануру мен Ташидің көмегімен Эверестке қайта оралды. Олар Ирвиннің іздерін табуға және 1924 жылы Малори мен Ирвинге не болғанын анықтауға тырысты. Команда Сары жолақты мұқият қарап шықты, бірақ шағын команда және қолайсыз ауа райы үлкен жаңалықтар табу мүмкіндігін азайтты. Сол маусымда EverestNews сайтынан іздеу топтары, сондай-ақ Рассел Брайс басқарған экспедиция болды, оған Грэм Хойланд (Ховард Сомервеллдің шөбересі және 1999 жылғы Малори мен Ирвин зерттеу экспедициясының мүшесі) қатысты. 2007 жылы Конрад Анкер басқарған Altitude Everest экспедициясы Малоридің денесін тауып, оның соңғы қадамдарын қайта жасауға тырысты. Жохен Хеммлеб 2010 жылы тағы бір іздеу экспедициясын ұйымдастырды, ол Солтүстік-шығыс қырқасындағы жаңа аймақтарды, әсіресе "Дөңгелектер" деп аталатын жерге жақын маңайды зерттеді. Бірақ ешқандай маңызды жаңалықтар табылмады.