Кіріспе

Көне римдік әулет
Скрибония әулеті - көне Римдегі плебейлер әулеті. Осы әулеттің мүшелері тарихта алғаш рет Екінші Пуника соғысы кезінде көзге түсті, бірақ Скрибонийден алғашқы консул болып 76 ж.б.д. Гай Скрибоний Курио атанды.

Шығу тегі

Scribonius номені үлкен бір классқа жатады, [[Nomen gentilicium о-мен аяқталатын cognomina-дан туындаған, олардың көпшілігі плебей тегінен шыққан. Атаудың түбірі – scribo, «жазушы».

Преномина

Скрибонийлердің негізгі туыстары қолданған жалғыз прееноминалар – Луций, оны Скрибоний Либонейлер қолданған, және Гай, оны Курионейлер қолданған. Тарихта кездесетін Скрибонийлер арасында басқа прееноминалар дерлік кездеспейді; жалғыз ерекшелік – Марк, ол кейінгі Либонейлердің біреуі немесе екеуінің арасында табылды, олар оны Ливийлерден қабылдаған сияқты.

Салалар мен конгомина

Республика дәуірінде Скрибонийлердің екі негізгі тармағы Либо және Курио деген тегімен белгілі болды. Империя кезеңінде басқа да тегтер кездеседі. Скрибоний Либондары ұзақ уақыт бойы форумдағы қасиетті құрылыммен – Пьюэль Скрибониям немесе Пюэль Либониспен байланысты болды, олар көбінесе өз монеталарында бейнеленген. Бұл құрылым "биденталь" деп аталды, яғни найзағай шағылған жер, немесе бір дерек бойынша, Луций Тарквиний Приск заманында аугер Аттий Навийдің доғарылған тасын орналастырған орын. Пюэль Скрибонияны Скрибоний Либондарының бірі, шамасы б.з.б. 204 жылы претор немесе 149 жылы плебб трибуны салған. Оны б.з.б. 80 жылы претор болған Луций Скрибоний Либо немесе оның ұлы, б.з.б. 34 жылы консул болған адам жаңартып келген. Скрибонийлердің бірінші өкілі б.з.б. 174 жылы curio maximus болып тағайындалғаннан кейін, Курио тегі Скрибонийлердің бір тармағында мұрагерлікпен беріліп келді.

Скрибони Курион

Б.з.д. 196 жылы плебейлік эдил, ал 193 жылы претор урбанус болған Гай Скрибоний Курио, 174 жылы оның алдыңғысы обадан қайтыс болғаннан кейін Курио Максимус атанды. Гай Скрибоний Курио, б.з.б. 181 жылы жоғарыда аталғандардың ұлы болуы мүмкін, б.з.б. 154 жылы монета соққан адам болған Скрибониймен бірдей болуы да мүмкін. 121 жылы претор болған Гай Скрибоний Курио белгілі шешен болған, оған Цицерон өте риза болған, және Курионың сөздері көбінесе ұмытылғанына қайғырған. Ол б.з.б. 135 жылы консул болған Сервий Фулвий Флакктың инцест айыбы бойынша қорғанымен танымал болды. Гай Скрибоний К.ұ. Курио, б.з.б. 76 жылы консул, кейіннен Македонияның проконсулы, Дардандар мен фракиялықтарға қарсы соғысқан. 72 жылы Римге оралғанда, ол Дардандарды жаулап алғаны үшін жеңіс тойына ие болды. Гай Скрибоний К.ұ. К.т. Курио, Азамат соғысының басында Цезарьдің қолдаушыларының бірі. Ол Сицилияны сәтті басып алды, бірақ Баградаста жеңіліп, соғысты Африкаға көшіруге тырысқанда қаза тапты. Гай Скрибоний К.ұ. К.т. Курио, Цезарьдің легаты Фулвияның ұлы, Марк Антонийдің кеңесі, Цезарьдің ұлы Антилл және Цезарионмен бірге Актиум шайқасынан кейін Октавианның қолынан қаза тапты.

Басқалар

Скрибоний Афродизий, латын грамматигі, грамматик Луций Орбилиус Пупиллдың құлы болған, бірақ оны Августтың әйелі Скрибония сатып алып, оған бостандық берді. Скрибоний, Митридаттың ұрпағымын деп мәлімдеп, б.з.д. 16 жылы Босфор патшалығының тағын қысқа мерзімге басып алуға тырысқан узурпатор. Оның алдауы көп ұзамай ашылып, өлім жазасына кесілді. Калигула тұсындағы сенатор Скрибоний Прокул, императордың құлдарының бірі Протогеннің ықпалымен өз әріптестері тарапынан өлтірілді. Клавдийдің дәрігері Скрибоний Ларгус, оны Британияға ертіп барды, сондай-ақ Гален еңбектерінде сілтеме жасайтын "De Compositione Medicamentorum" және басқа да бірнеше еңбектердің авторы, бірақ олардың көпшілігі бізге жетпеді. Скрибоний Руфтың інісі Скрибоний Прокул, Нерон тұсында Германияның Жоғарғы немесе Төменгі провинциясының губернаторы болды, ал оның ағасы екінші провинцияны басқарды. Екеуі де айыпталып, Грекияда Нерон алдында жауап беруге шақырылды, онда олар тірі қалуға үміттері қалмағандықтан өздерін-өздері өлтірді. Скрибоний Прокулдың ағасы Скрибоний Руф, Неронға шағымданғаннан кейін өз өмірін қиды.