Якоб Кайзер: Сопротивление және саяси қайраткерлік жолы
Jakob Kaiser
Якоб Кайзер (1888-1961) – неміс саяхатшысы, 2-ші дүйн. соғысында қарсылық көтерген жетекші. Веймар Республикасының христиан еңбек қозғалысының қайраткері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс саясаткері (1888–1961)
German politician (1888–1961)
Якоб Кайзер (8 ақпан 1888 – 7 мамыр 1961) – екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі неміс саясаткері және қарсылық қозғалысының жетекшісі. Якоб Кайзер Бавария Корольдігінің Төменгі Франкония аймағындағы Хаммельбург қаласында дүниеге келген. Әкесінің жолын жалғаған Кайзер кітап мұқабасын жасаушы ретінде жұмыс істеді. Осы кезеңде ол католиктік кәсіподаққа мүше болып саяси белсенділікке қатысты, соның арқасында Ваймар Республикасы тұсында христиандық еңбекшілер қозғалысының жетекшісі атанды. Кайзер саясатқа қатысуын күшейтіп, Орталық партияға мүше болды, онда 1919 жылдан бастап Рейнландтың өкілді төрағасы қызметін атқарды. 1933 жылы Рейхстагқа сайланды.
Jakob Kaiser (8 February 1888 – 7 May 1961) was a German politician and resistance leader during World War II. Jakob Kaiser was born in Hammelburg, Lower Franconia, Kingdom of Bavaria. Following in his father's footsteps, Kaiser began a career as a bookbinder. It was during this time that he became politically active as a member of a Catholic trade union, through which he became a leader of the Christian labour movement during the Weimar Republic. Kaiser increased his participation in politics by becoming a member of the Centre Party, where he began serving in the role of representative chairman of Rhineland in 1919. He was elected to the Reichstag in 1933.
Қарсылық
1933 жылы нацистер билікке келгеннен кейін Гитлер барлық кәсіподақтарды таратып, оларды нацистер бақылап отырған Неміс еңбек фронтымен алмастырды. Кайзер ұлттық социализмге қарсы болды және 1934 жылы қарсылық қозғалысына қосылды. 1938 жылы Гестапо оны мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген күдікпен тұтқындады, бірақ көп ұзамай босатты. Кельн қарсылық айналымына қатысу арқылы Кайзер Лейпцигтің бұрынғы мэрі Карл Герделермен жақын байланыс орнатты. Герделермен арадағы қарым-қатынасы оған Клаус фон Штауфенбергпен байланысуға мүмкіндік берді. 20 шілдедегі қастандық туралы тікелей хабардар болмаса да, Штауфенбергтің Гитлерді өлтіру ниетін білуі және қарсылық тобымен тығыз байланысы оны Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін жасырынуға мәжбүр етті.
After the Nazis came to power in 1933, Hitler abolished all unions, replacing them with the Nazi controlled German Labour Front. Kaiser opposed National Socialism and he joined the resistance in 1934. He was arrested by the Gestapo in 1938 under suspicion of treason, but released shortly thereafter. Through his participation in the Cologne resistance circle, Kaiser became a close associated of the former Mayor of Leipzig, Carl Goerdeler. His relationship with Goerdeler allowed him to come into contact with Claus von Stauffenberg. Although he was not directly informed of the 20 July Plot, his knowledge of Stauffenberg's intention to assassinate Hitler as well as his close ties to the resistance group forced him to go into hiding for the remainder of World War II.
Шығыс Германия ХДС партиясының жетекшісі
Соғыстан кейін Кайзер саясатқа оралып, Андреас Гермеспен бірге Христиан-демократиялық одақтың (ХДС) Шығыс Берлин бөлімін құруға жұмыс істеді. Ол Берлин ХДС-ның (партияның батыс және шығыс бөлімдері) президенті болып сайланды. Кайзер ХДС-тің "Христиан социалистері" деп аталатын тобының мүшесі болды. Олар кейбір ірі өнеркәсіптерді мемлекеттік меншікке беруді талап етті. 1946 жылы Кайзер "Еркін неміс кәсіподақтар федерациясы" (FDGB) құрылуына көмектесті. Сол жылы ол Шығыс Германия ХДС-ның тең төрағасы болып сайланды (Эрнст Леммермен бірге). Оның саяси көзқарастары прогрессивті болғанымен, ол Германия Коммунистік партиясын және оның кеңес қолдауындағы басшыларын сынады. Оның Германия Конгресінің кеңестік басқаруда екендігіне сенуі оның оған қосылудан бас тартуына әкелді. 1947 жылы Ален конференциясында, Батыс және Шығыс Германия ХДС басшыларының бірлескен конференциясында, Кайзердің негізгі өнеркәсіптерді ұлттандыру жоспары және басқа да орташа солшыл идеялары партия тарапынан қабылданды. 1947 жылы Кеңес Одағы оны партия төрағасы қызметінен кетуге мәжбүр етті. Дегенмен, ол партияның атқару комитетінің мүшесі болып қалды. 1948 жылы Кайзер Шығыс Берлинден кетуге мәжбүр болды және Батыс Берлинге кетіп, Батыс Германияның Христиан-демократиялық одағына (ХДС) қосылды. ХДС ішінде ол партия басшысы Конрад Аденауэрдің басты қарсыласына айналды. Кайзер Аденауэрдің әлеуметтік нарықтық экономикасымен келіспеді және негізгі салаларды мемлекеттік меншікке алуды талап етті. Кайзер бейтарап, біріккен Германияға берік сенді және Германияның Батыс пен Шығыс арасындағы байланыс құралатынына үміттенді. 1950 жылы Кайзер Батыс Германия ХДС-ның вице-төрағасы болып сайланды. 1949 жылдан 1957 жылға дейін Аденауэр кабинетінде Германияның барлық неміс мәселелері жөніндегі министрі болды. Кайзер 1961 жылдың 7 мамырында Берлинде қайтыс болды. Ол Берлиннің Штеглиц-Зелендорф ауданындағы Вальдфридхоф Зелендорфқа жерленген.
After the war, Kaiser returned to politics and worked with Andreas Hermes to found the East Berlin division of the Christian Democratic Union (CDU). He was elected president of the Berlin CDU (both the Western and Eastern sections of the party). Kaiser belonged to a group within the CDU called the Christian Socialists. They called for the nationalisation of some major industries. In 1946 Kaiser helped found the Free German Trade Union Federation (FDGB). In the same year he was elected co chairman of the East German CDU (together with Ernst Lemmer). Although his political views were progressive, he was critical of the Communist Party of Germany and its Soviet supported leaders. His belief that the German Congress was controlled by the Soviets resulted in his refusal to join. In 1947 during the Ahlen conference, a joint conference of West and East German CDU leaders, Kaiser's plan of nationalisation of key industries and other moderate left wing ideas were adopted by the party. In 1947 the Soviets forced him to resign as party chairman. However, he remained a member of the party's executive committee. In 1948 Kaiser was forced to leave East Berlin and he went to West Berlin where he joined the West German Christian Democratic Union (CDU). Within the CDU he became a major rival of Konrad Adenauer, the party leader. Kaiser disagreed with Adenauer's social market economy and called for the nationalisation of key industries. Kaiser strongly believed in a neutral, united Germany, and hoped that Germany would be a bridge between the West and the East. In 1950 Kaiser was elected a vice chairman of the West German CDU. From 1949 until 1957 he was Minister of All German Affairs in Adenauer's cabinet. Kaiser died on 7 May 1961 in Berlin. He is buried in the Waldfriedhof Zehlendorf, in the Steglitz Zehlendorf borough of Berlin.
Некелер
Кейзер екі рет үйленген. 1953 жылы бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін, ол ұзақ жылдар бойы кәсіподақ қозғалысында бірге жұмыс істеген Эльфриде Кайзер Небгенге (1890–1983) үйленді. 20 шілдедегі қастандық сәтсіз аяқталғаннан кейін оның өмірін сақтауда оның маңызды рөлі болды.
Kaiser was married twice. In 1953, after the death of his first wife, he married his longtime colleague in trade union activism, Elfriede Kaiser Nebgen (1890–1983). She was instrumental in helping to save his life after the failure of the 20 July Plot.