Кіріспе
Шотланд әскери дәрігері және эпидемиологы, подполковник Андерсон Грей Маккендрик (8 қыркүйек 1876 – 30 мамыр 1943) – эпидемиологияда математикалық әдістерді қолдануды алғаш рет енгізген шотландтық әскери дәрігер және эпидемиолог. Ирвин (төменде қараңыз) оның жұмысының сапасы туралы: «Ол әуесқой болғанымен, көптеген кәсіби мамандардан артық түсінікке ие, керемет математик еді».
Lt Col Anderson Gray McKendrick DSc FRSE (8 September 1876 – 30 May 1943) was a Scottish military physician and epidemiologist who pioneered the use of mathematical methods in epidemiology. Irwin (see below) commented on the quality of his work, "Although an amateur, he was a brilliant mathematician, with a far greater insight than many professionals."
Өмір
Маккендрик Эдинбургтегі Честер көшесінің 2-ші үйінде, атақты физиолог Джон Грей Маккендрик пен оның әйелі Мэри Сауттардың бесінші және соңғы баласы болып дүниеге келді. Оның ағасы Джон Сауттар Маккендрик FRSE (1874-1946) болды. Ол Келвинсайд академиясында білім алғаннан кейін Глазго университетінде дәрігерлік білім алып, 1900 жылы MB ChB біліктілігін алды. Содан кейін ол британдық армияға қабылданып, Үндістан медициналық қызметіне қосылды. Лейтенант-полковник шенімен ол 1903/4 жылдары Сомалилендке экспедиция басқарды, бұл сол кездегі Дервиш соғыстарының бір бөлігі болды. Кейін ол Рональд Росспен бірге жұмыс істеді және математикалық эпидемиология саласындағы зерттеулерін жалғастырды. Оның басты қызығушылығы зерттеу жұмыстары болды және ол 1914-1920 жылдары Пәнджабтағы Касаулидегі Пастер институтының директоры қызметін атқарды. 1912 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. Оның үміткерлері Джеймс Оливер, Диармид Ноэль Патон, Ральф Стокман және Каргилл Гилстон Нотт болды. 1933-1936 жылдары Қоғамның вице-президенті болды. 1933 жылы Асклепий клубының мүшесі болып сайланды. 1914 жылы ол таза туу процесі және нақты бір туу-өлім процесі үшін теңдеулер ұсынған мақала жариялады. 1924 жылы ол Эдинбург Корольдік дәрігерлер колледжінің мүшесі болып сайланды. Шотландияға оралғаннан кейін ол одан да көп жариялады. Оның 1926 жылғы «Медициналық проблемаларға математиканы қолдану» атты мақаласы ерекше көзге түсті, оның ішінде кеңінен қолданылатын Маккендрик-Вон Фёрстердің дербес дифференциалдық теңдеуі де бар. Эпидемиялар мен халық санының өсуінің стохастикалық модельдеріне қатысты осы мақаланың кейбір нәтижелерін 1939 жылы Уильям Феллер қайта ашты. Феллер өзінің «Имтихани теориясына және оның қолданылуына кіріспе» (3-ші басылым, 450-бет) еңбегінде: «Бұл керемет мақаланың көбінесе назарсыз қалғаны өкінішті» деп жазды. 1927 жылы Маккендрик Уильям Огилви Кермакпен (1898-1970) бірлесіп жұмыс істей бастады, нәтижесінде Кермак-Маккендрик теориясы – жұқпалы аурулардың таралуының жалпы теориясы туралы мақалалар сериясы жарық көрді. Уильям М. Хирш осы кісі туралы былай дейді: «Маккендрик – шынайы христиандық мінез-құлқы бар, бойы ұзын, келбетті, өткір ойлы, мейірімді, қарапайым, өзінен айырмайтын, жақсы кеңесші және басқарушы, өзін аямайтын және басқаларға көмектесуді білетін адам болған».
the widely used McKendrick–Von Foerster partial differential equation. Some of this paper's other results for stochastic models of epidemics and population growth were rediscovered by William Feller in 1939. Feller remarks in his An Introduction to Probability Theory and Its Applications (3rd edition p. 450), "It is unfortunate that this remarkable paper passed practically unnoticed." In 1927 McKendrick began a collaboration with William Ogilvy Kermack (1898–1970) which produced a notable series of papers on the Kermack–McKendrick theory, a general theory of infectious disease transmission. W. M. Hirsch gives this picture of the man: "McKendrick was a truly Christian gentleman, a tall and handsome man, brilliant in mind, kind and modest in person, a skilful counsellor and administrator who gave of himself and knew how to enable others."
Таңдалған шығармалар
А. Г. Маккендрик «Медициналық проблемаларға математиканың қолданылуы» Капил Эдинбург математикалық қоғамының мәліметтері, 44-том, (1925–6), 1–34 бб. С. Коц және Н. Л. Джонсон (редакторлар) (1997) Статистикадағы жаңа үлгілер: Нью-Йорк Спрингер, III том. В. О. Кермак; А. Г. Маккендрик «Эпидемиялардың математикалық теориясына үлес», Лондон Корольдік қоғамының мәліметтері. А сериясы, 115-том, (1927), 700–721 бб. В. О. Кермак; А. Г. Маккендрик «Эпидемиялардың математикалық теориясына үлес. II. Эндемикалық мәселе», Лондон Корольдік қоғамының мәліметтері. А сериясы, 138-том, (1932) 55–83 бб. В. О. Кермак; А. Г. Маккендрик «Эпидемиялардың математикалық теориясына үлес. III. Эндемикалық мәселенің одан әрі зерттелуі», Лондон Корольдік қоғамының мәліметтері. А сериясы, 141-том, (1933), 94–122 бб.
Өмірбаян
Уоррен М. Хирш (2004) Маккендрик, Андерсон Грей (1876–1943), «Оксфорд ұлттық биография сөздігі», Оксфорд университетінің баспасы. Гани, Дж. (2001) Андерсон Грей Маккендрик, «Ғасырлар статистикасы» (ред. C. C. Хейд және E. Сенета) 323–327 беттер. Нью-Йорк: Спрингер.