Кіріспе

Спагеттидің үстіне салынатын дәмді ет соусы.

Цинциннати чили (немесе Цинциннати стиліндегі чили) – Жер орта теңізі дәмдеуіштерімен жасалған ет соусы, спагетти немесе хот-догтың (конейлер) үстіне салынады. Бұл екі тағамды да 1920 жылдары көшпенді рестораторлар ойлап тапқан. Атауы chili con carne-мен салыстыруға шақырады, бірақ олар консистенциясы, дәмі және берілу әдісі жағынан өте ерекше. Цинциннати чили грек макарон соустарына және Америка Құрама Штаттарының басқа аймақтарында кездесетін дәмді еттен жасалған хот-дог соустарына көбірек ұқсайды. Оған ұсақталған сиыр еті, су немесе қорық, томат пастасы, корица, мускат жаңғағы, анис, қара бұрыш, зира, чили ұнтағы, лавр жапырағы және кейбір үй рецептерінде ащы емес қара шоколад кіреді, соудың консистенциясы сұйық болады. Көбінесе чеддер ірімшігі, пияз және бұршақ қосылады. Үстіне салынатын ингредиенттердің нақты комбинациялары "жолдар" деп аталады. Ең танымал тамақ – "үшінші жол", ол спагеттиге (екінші жол) ұсақталған ірімшік қосылады, ал "төртінші жол" немесе "бесінші жол" ірімшікпен жабатын алдында пияз және/немесе бұршақ қосылады. Оны көбінесе устрица крекерлерімен және аздап ащы соуспен бірге береді. Цинциннати чилиді әдетте ыдысқа салып жемейді. Көптеген жергілікті мейрамханаларда берілсе де, ол ең көптеген 250-ден астам тәуелсіз және желілік "чили салондарымен" (Цинциннати чилиіне маманданған мейрамханалар) байланысты. Олардың франшизалық орындары Огайода, сондай-ақ Кентукки, Индиана, Флорида және Таяу Шығыста орналасқан. Бұл тағам Цинциннати аймағының ең танымал аймақтық тағамы болып табылады. 2000 жылы бір жергілікті чили салоны Джеймс Бирд қорынан "Американың классикасы" атағын алды, ал 2013 жылы Смитсоновский институт осы чили салонын "Американың 20 ең танымал тағамдық орындарының" бірі деп атады.

Шығуы мен тарихы

Цинциннати чилисі тағамның тар этностық стильдерінен тыс клиенттер базасын кеңейтуге тырысқан иммигрант-ресторан иелерімен пайда болды. Олар 1922 жылы "Конэй" деп аталатын "сәукеле" деп аталатын "сәукеле" деп аталатын "сәукеле" деп аталатын "Кеңізең" деп аталатын бурлеск театрының жанында орналасқан хот-дог стендісінде қызмет ете бастады. Том Кираджиев соусты дәстүрлі тағамды өзгерту үшін қолданды, ол "чили спагетти" деп аталатын тағамға жету үшін пастицио, муссака немесе сольса кима болған деп болжанады. "Голд Стар" (89 орны бар) Цинциннатидің ең ірі чили салондары тізбегі болды, ал "Императрицаның" тек екі орны ғана қалды, бұл тізбектің ең табысты кезеңіндегі оннан астамнан төмен. "Chili Time", Орландодағы "Цинциннати Чили" компаниясы және "Блю Джей" мейрамханасы 250-ден астам чили салонынан тұрады. Иорданиядан тыс 2020 жылға қарай "Чили Хаус" Иран, Ирак, Ливия, Оман, Палестина, Түркия және Катарда орналасқан жерлеріне ие болды. Чили салондарынан басқа, Цинциннати чилиінің кейбір нұсқалары көптеген жергілікті мейрамханаларда кең таралған. Қаланың ең көне бары – "Арнольдс Бар энд Грилл" вегетариандық "Синси Лензилс" тағамын "жолдар" түрінде тапсырыс беруге мүмкіндік береді. "Melt Eclectic Cafe" үш жолды вегетариандық тағам ұсынады. 2018 жылғы "Ресторан апталығында" жергілікті миксолог "Манхэттен Скайлайн" деп аталатын коктейльді жасады, бұл Цинциннати чилиінің дәмімен виски коктейлі. Цинциннати чилиінің тарихы АҚШ-тың басқа аймақтарында бір мезгілде, бірақ тәуелсіз дамыған "Кони Айленд" хот-догының дамуымен көптеген ортақ факторларға ие. "Барлық" Цинциннати чилисі әрқашан қандаһар, ащы дәмдеуіш, қырыққабат, құмырсқа, мускат жаңғағы және қырықабат ұнтағымен дәмделеді. Көптеген үй рецепттері аз мөлшерде тәттісіз қара шоколадты қажет етеді. Чилидің "жолы" алдындағы сан әрбір чилиге қандай ингредиенттер кіретінін анықтайды. Кейбір мейрамханалар, соның ішінде "Skyline" және "Gold Star", "төрт жолды бұршақ" терминін қолданбайды, оның орнына "төрт жол" терминін үш жолды және клиенттің пияз немесе бұршақ таңдауын көрсету үшін қолданады. Кейбір мейрамханалар тағамдық жүйеге қосымша ингредиенттер қосады; мысалы, "Dixie Chili" "алты жол" ұсынады, ол бес жолға майдаланған сарымсақ қосады. Цинциннати чилисі "кони" жасау үшін хот-дог үстіне салынып, "кони" ретінде қолданылады, бұл "Кони Айленд" чили догының аймақтық түрленуі, ол "сырлы кони" жасау үшін майдаланған чеддер ірімшігімен үстіне салынады. Стандартты "кони" де қыша мен майдаланған пиязды қамтиды. "Үш жол" және ірімшік "кони" ең танымал тапсырыстар. Көптеген чили салондары әдеттегі тағам ретінде қарапайым чили ұсынбайды.

Тамақ беру және тамақтану

Уэйс пен конилер дәстүрлі түрде кең, терең емес овал тәрелкеде беріледі. Ал Табаско сияқты жеңіл ащы соус көбінесе үстелде қосымша дәмдеуіш ретінде қолдануға ұсынылады.

Қате атау

"Цинциннати чили" деген атау осы тағамды білмейтін адамдарды жиі шатастырады, себебі "чили" деген сөз чили кон карне туралы ой тудырады. Цинциннати чили – спагетти немесе хот-догтарға берілетін Жерорта теңізі дәмдеуіштерімен жасалған ет соусы, және оны чили кон карнеге тәндей ыдыстан жеу өте сирек. Цинциннати тұрғындары көбінесе оны сипаттағанда: "Шын мәнінде, бұл чили емес..." дейді. "Тамақ дайындаудың қуанышы" журналының 1991 жылғы басылымы күмәнді немесе таңырқанған оқырмандарға: "Оны македондық болоньезе соусы ретінде қарастыруды ұсынамыз" деп ескертеді. Ол әдетте жұқа консистенциялы болады. Үлкен Цинциннати конвенция және туризм бюросы мәліметінше, Цинциннати тұрғындары жыл сайын орташа есеппен көп мөлшерде Цинциннати чилиін тұтынады, оның үстіне майдаланған чеддер ірімшігімен. 2014 жылы жалпы өнеркәсіптік кірістер 250 миллион долларды құрады. Энтони Бурден оны "бір табақтағы Американың тарихы" деп атады. Белгілі тағам сыншылары Джейн және Майкл Стерн: "Көк тағамды білетін мамандар ретінде біз Цинциннати чилиін Американың ең танымал тағамдарының бірі деп санаймыз" және "осы елдің ең ерекше аймақтық тағамдарының бірі" деп жазды. Huffington Post оны "15 сүйікті аймақтық тағамның" бірі деп атады. 2000 жылы Camp Washington Chili Джеймс Бирд қорының "Америка классикасы" сыйлығын жеңіп алды. 2013 жылы Smithsonian Camp Washington Chiliді "Американың 20 ең танымал тағамдық орнының" бірі деп таныды. Джон Макинтайр The Baltimore Sun газетінде жазған мақаласында оны "жеңіл тағамдардың арасындағы ең тамашасы" деп атады және "шамамен бір ғасыр бұрын оны ойлап тапқан гректер оған чили деп ат қоймағанда, [чили] танушылары оның тамаша дәмін бағалайтын еді" деген пікір білдірді. 2015 жылы Thrillist оны "Огайода міндетті түрде татып көруге тиіс бір ғана тағам" деп атады. 2022 жылы Washington Post оны "ұлттық деңгейде танылуға лайық аймақтық сүйікті тағам" деп сипаттады. Оны білмейтін және чили кон карне күтетін адамдар көбінесе оны "нашар чили мысалы" деп сынайды. 2013 жылы спорт және мәдениет сайты Deadspin жариялаған мақаласында оны "қорқынышты диареялық қоқысы" деп атады. 2021 жылы Cincinnati Reds – New York Mets ойынының тікелей эфирінде Mets комментаторы Гэри Коэн бес түрлі чили дайындау процесін көрсетіп, "бір рет татып көріңіз, екінші рет жемейсіз" деп кеңес берді. 2017 жылы The New York Times газетінде бір желінің Цинциннати чилиі "сулы чилимен жабылған жіңішке лапшалардың жиыны, ал оның үстіне ірімшікке ең жақын резеңке апельсин конфетисі себілген" деп сипатталды.

Танымал мәдениетте

Синциннатидің шетінде туып өскен блюзші Лонни Мак 1986 жылы шыққан Second Sight альбомында "Camp Washington Chili" атты гитаралық инструменталды шығарды. Кантри музыкасының дуэті Big & Rich 2005 жылы шыққан "Comin' to Your City" әнінде Синциннати арқылы ұшып, Skyline chili ыдысын алғанын айтты. Цинциннати чилисі 2015 жылғы анимациялық фильм "Аномалисада" мәңсіз әлеуметтік өзара әрекеттесу мен әлеуметтік оқшауланудың символы ретінде аллегориялық түрде қолданылады, себебі Синциннатиге іссапарға барған басты кейіпкерге көптеген мағынасыз кездесулерде жергілікті тағамды татып көруге ұсынылады. 2022 жылғы NFL плей-офф кезінде Цинциннати Бенгалс жанкүйерлері сәттілік үшін чили банкаларын жылдам ішіп немесе "атысшы" лақап аты бар кикер Эван Макферсонның құрметіне чили ішті. Чили банкаларын мерекелеу үшін немесе спорттық жарыстарда сәттілікке ие болу үшін қолдану 2018 жылға дейін барып жетеді, осыдан кем дегенде бұрын Цинциннати Редс жанкүйері оны ауысуды тойлау үшін пайдаланған.