Кіріспе
Нии-жима (жапонша: 新島) – Токио әкімдігі басқаратын жапондық вулкандық арал. Бұл Ідзу архипелагының жеті солтүстік аралдарының Ідзу жеті аралдары тобының бірі. Арал Токио метрополисінің Осима субпрефектурасының Ниижима ауылының ең үлкен мекенделген бөлігі болып табылады, сонымен қатар көршілес Шикине-жима аралы мен кішкентай, адам тұрмайтын Дзинаи-то аралдарын қамтиды. Нии-жима сондай-ақ Фудзи-Хаконе-Идзу ұлттық паркінің шегінде орналасқан. Нии-жиманың оңтүстік ұшында бұрын тәжірибелік және зондтау зымырандарын ұшыру алаңы болған.
Nii jima (新島) is a volcanic Japanese island administered by the Tokyo Metropolitan Government. It is one of the Izu Seven Islands group of the seven northern islands of the Izu archipelago, and is located approximately south of Tōkyō and south of Shimoda Shizuoka Prefecture. The island is the larger inhabited component of the village of Niijima Village, Ōshima Subprefecture of Tokyo Metropolis, which also contains the neighboring island of Shikine jima and the smaller, uninhabited Jinai tō. Nii jima is also within the boundaries of the Fuji Hakone Izu National Park. On the southern tip of Nii jima, there was formerly a launch site for experimental and sounding rockets.
География
Нии-дзима Идзу аралдарындағы ерекшелік – сопақ пішіні. Оның ұзындығы мен ені шамамен белгілі бір өлшемде, ал жалпы ауданы 23,87 км² құрайды. Аралдың солтүстік және оңтүстік бөліктерінде орналасқан екі топқа бөлінген сегіз риолиттік лава күмбезі бар, оларды төменгі, тегіс арал аралығы бөліп тұрады. Аралдың оңтүстік бөлігіндегі Мұқайяма (向山) кешені және солтүстік шетіндегі Ачияма лава күмбезі Нии-дзиманың 9 ғасырдағы жалғыз тарихи жарылысы кезінде қалыптасқан. Солтүстік бөлігінде аралдың ең биік нүктесі – Мияцука яма (宮塚山) да орналасқан. Ачияма риолиттік лава күмбезі мен жақын орналасқан Вакаго базальттық пирокластикалық шөгіндісінде габбродан тұратын сирек ксенолиттер кездеседі. Бұл габбройлық тау жынысының сынықтары риолиттік жанартаудың астындағы магма денелерінен пайда болған. Шикин Джима мен Джиннай То осы кешеннің бір бөлігі болып табылады және Нии-дзимадан оңтүстік-батысқа және батысқа қарай бөлек аралдарды құрайды. Риолиттік лава аралға оның әйгілі ақ жартастарын және ақ құмды жағалауларын сыйлаған. Нии-дзима жер сілкінісіне бейім аймақ. АҚШ Геологиялық қызметінің картасына сәйкес, Нии-дзима маңындағы аймақта жылына орташа есеппен 10–20 жер сілкінісі тіркеледі, олардың магнитудасы 5 немесе одан жоғары. Дегенмен, Нии-дзима мен Шикин Джима бір кезде біртұтас арал болған, бірақ 1703 жылғы Генроку жер сілкінісінен туған алып цунами салдарынан екіге бөлінген деген кең таралған аңыздың геологиялық негізі жоқ.
Nii jima is prone to earthquake swarms. According to the US Geological Survey map, the area around Nii jima averages 10–20 earthquakes, with a magnitude of 5 or greater, each year. However, the often repeated legend that Nii jima and Shikine jima were once a single island that was separated by huge tsunami caused by the 1703 Genroku earthquake has no basis in geology.
Табиғат
Нии-Джима Хонсюға салыстырмалы түрде жақын орналасқан болса да, азаматтардың аз саны және табиғатты аз пайдалану аралдың жабайы табиғатын жақсы сақтап қалуға мүмкіндік берді, сондықтан көптеген түрлерді көруге болады. Куросио ағынымен бірге көптеген теңіз түрлері мен құстар арал арқылы көшіп өтеді, Үнді-Тынық мұхитының бөтелке мұрынды дельфиндері Микураджимадан келгендей көрінеді және басқа да аймақтарда жақын жағалауларда қоныстанады; сонымен қатар ұялайтын теңіз тасбақалары және кейде кездесетін манта-шаяндары да бар. Бұрынғы аңшылықтың салдарынан киттер мен ескекаяқтылар сияқты теңіз сүтқоректілерінің биологиялық әртүрлілігі күрт азайды және бүгінде олардың тарихи санының қалдықтары ғана сақталған. Нии-Джима маңында сперма киттері мен горбатый киттер кездесуі мүмкін, олар аралды Бонин аралдары маңындағы қыстау орындарына баратын жолда демалыс орны ретінде немесе көші-қон бағытында пайдаланады. Сонымен қатар, өте сирек және жоюға жақын түрлер де кездеседі, мысалы, солтүстік піл теңіз арыстаны (1989 жылы бір жануар ұсталды, бұл Жапониядағы түрдің алғашқы тіркелген жағдайы болды) және Солтүстік Тынық мұхитының оң киті (2011 жылы бір кит порттан бірнеше метр қашықтықта болды және бірнеше сағат бойы құйрығын соғып тұрды). Бұрын Идзу аралдарында және Нии-Джима маңында жойылып кеткен жапондық теңіз арыстандары өршіген, Удонэ-симада олардың колониясы болған. Басқа аралда болғанымен, бұрын Хачидзё-жимада тұщы су крокодилі пайда болған.
Құстардың маңызды аймағы
Арал, Шикине джима және жақын жердегі кейбір адам тұрмайтын кішкентай аралдар BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы (IBA) деп танылды, себебі олар жапондық маррельдерінің, жапондық орман көгершіндерінің, Плеске шошқасының, Идзима жапырақты торғайының және Идзу сұрғылдарының популяциясын қамтиды.
Қол жеткізу
Нии-джима Токиодағы Такешиба Санбаши айлағынан реактивті қайықпен 2 сағат 20 минут қашықтықта, оны "Токай Кисен" компаниясы басқарады. "Токай Кисен" компаниясы сондай-ақ 9 сағаттық түнгі пароммен де жүреді. Паром Такешиба Санбашиден сағат 22:00-де (жаз айларында 23:00-де) кетеді және таңертеңгілікте Ізу Осимаға (шамамен 6:00-де) жетеді, содан кейін То Шимаға (7:00), Нии-джимаға (8:00), Шикин Джимаға (8:30) және Козу Шимаға (9:30) барады. Содан кейін паром сол маршрут бойынша кері оралады, Нии-джимадан сағат 12:00-де шығып, Токиоға 17:00-де жетеді. Ауа райы нашар болған жағдайда, паром Нии-джимаға тоқтамай қалуы мүмкін. Токионың батысында орналасқан Чофу әуежайынан ауа райына қарай күн сайын рейстер бар. Рейс шамамен 45 минутқа созылады. Басқа паромдар Шизуока префектурасының Шимода қаласынан да жүреді. "Нийжима мура" сонымен қатар Нии-джима мен Шикин-джима арасында күніне 3, ал жаз айларында күніне 4 жол жүзететін жылдам паромды пайдаланады.
Тарих
Нии-Джима ерте заманнан бері қоныстанған, археологтар жомон дәуірінен көптеген қалдықтар тапқан, оның ішінде тас және керамикалық ыдыстар бар. Эдо дәуірінде, Хачидзё-Джима сияқты, Нии-Джима да қылмыскерлерді жер аудару орны ретінде қолданылған. Бұл практика Мэйдзи қайта жаңғыруынан кейін тоқтатылды.
Өнеркәсіп
Нии-Джимадағы негізгі салалар: коммерциялық және спорттық балық аулау, құрылыс, кога тау-кен өндірісі және туризм. Сонымен қатар, шағын көлемде шаруашылық та бар. Кога тасы – риолиттен пайда болған, помпа тасынан туындаған және үй салу материалы ретінде қолданылған. Қазір оның кремний компоненті мөлдір жасыл шыны өнер туындыларын жасауға пайдаланылады. Одан сондай-ақ, моай өнері де жасауға болады. Бұл тас тек Нии-Джима және Италиядағы Липари аралында ғана кездеседі.
Сайттар
Нии-Джиманың батыс жағындағы Маехама жағажайында көптеген жел серферлері кездеседі. Мұнда триатлон және мұхит суында жүзу жарыстары өтеді. Фудзи тауы Маехамадан көрінеді. Аралдың шығыс жағындағы Хабуши жағажайы – ұлттық қорғалатын қорық, толқындары мен ақ құмымен әйгілі, серфингке қолайлы орын. Жағажайдың ұзындығы шамамен 6,5 км, үстінен 250 метрлік Кога жанартаулық жартастары көтеріледі. Юнохама және Маехама жағалауларын көріп тұрған Мояй төбесінде 100-ден астам үлкен тас мүсіндері бар. Жергілікті диалектте «мояй» – «бірлесіп еңбек ету» деген мағынаны білдіреді, ал осы мүсіндер осы күш-жігердің куәсі. Токиодағы JR Shibuya станциясының батыс жағында Нии-Джима халқының сыйы ретінде орналасқан алып мояй мүсіні тұр. Юнохама жағажайындағы Юнохама Онсен ыстық бұлағы – грек қиратындарының стилінде салынған үлкен ашық монша. Моншада 100-ге дейін адам сыйып, мұхит суы қолданылады. Jūsansha Jinja – аралдың бас ауылының солтүстік-батыс бұрышында Мияцука тауының жартастарының түбінде орналасқан синтоизм ғибадатханасы. Эдо дәуірінде салынған бұл ғибадатхана Токио үкіметі тарапынан 8 желтоқсанда өткізілетін кагура музыкасы мен «шиши кияри» деп аталатын кияли би үшін материалдық емес мәдени мұраның сақшысы ретінде танылған. Jūsansha жанында Чоэй-дзи (Chōei ji) ғибадатханасы орналасқан, ол Ничирен буддизміне арналған. Ғибадатхананың қасында жер аударылғандардың зираты бар. Жергілікті ақ құммен қапталған зиратта Эдо дәуірінде Токугава шогунаты саяси емес қылмыстар үшін Нии-Джимаға айдаған 118 жер аударылған адамның қабір тастары орналасқан. Чоэй ғибадатханасынан қысқа қашықтықта сүргіншілердің жазалау алаңы орналасқан. Аралда қылмыс жасаған 11 жер аударылған адам осы жерде өлім жазасына кесілген. «Йова Насаке Укинано Йокогучи» кабуки әңгімесінің кейіпкері Комори Ясу осы жерге жерленген. Нии-Джима шыны өнер орталығы – әлемдік деңгейде танымал орын, әр күзде Нии-Джима халықаралық шыны өнер фестивалін қабылдайды. Орталықта келушілер өздеріне шыны бұйымдар жасап, үйлеріне алып кете алады. Мұражайдың жанында Нии-Джима шыны өнер мұражайы орналасқан, онда фестивальдің қонақ суретшілерінің туындылары қойылған. Нии-Джима мұражайында аралдың тарихқа дейінгі дәуірінен бастап қазіргі заманғы серфинг мәдениетіне дейінгі артефакттар жинақталған. Оның ішінде Эдо дәуірінен қалған балық аулау кемесі мен үйдің көшірмесі бар. Қылмыскерлер туралы толық мәлімет берілген. Білім беру басқармасы мен Нии-Джима орта мектебінің ағылшын тілі бөлімінің бірлескен күшімен мұражай толыққанды екі тілде – жапон және ағылшын тілінде ұсынылады.
Оқиғалар
Нийжима қаласында әр мамыр айында Токио аралдары триатлоны (1,5 км жүзу, 35 км велосипедпен саяхат және 10 км жүгіру) мен Нийжима ашық суда жүзу жарысы (1,5 км, 3 км және 4,5 км ашық суда жүзу) өтеді. Жаз айларында Хабуши жағажайында көптеген серфинг жарыстары ұйымдастырылады. Тұрғындар мен туристердің арасында спорттық балық аулау және суға батыру да танымал. Әр күзге Нийжима халықаралық шыны өнер фестивалі өткізіледі. Фестиваль 1988 жылдан бері жалғасып келеді. Фестивальке әйгілі шыны өнері шеберлері қатысып, шыны өнерінен шеберлік сабақтары мен көрсетулер ұсынады. Бұл фестивальге бұрын қатысқан суретшілер: Дейл Чихули, Уильям Моррис және Лусио Бубако. Аталған суретшілердің және тағы да көптеген авторлардың туындылары мұражайда қойылған.
Басқа көрікті жерлер
Нии-джимадағы басқа да көрікті жерлер: Эбин (Calanthe discolor) – қызғылт түсті орхидеяны аралдың барлық жерінде, әсіресе ерте көктемде ашылатын Эбин саябағында кездестіруге болады. Ниижимадан әкелінерлік сувенирлердің ішінде аралдың ерекшелігі – кусая бар. Бұл макрель (Decapterus macarellus) балығынан жасалған, арнайы тұздыққа малындырылып кептірілген өнім. Жапон тілінде "кусая" сөзі "жаман иіс" деген мағынаны білдіреді, және оның иісі шынымен де ерекше. Ауылдық мұражайда кусаяның қалай дайындалатыны туралы видеофильм бар. Егер оның иісіне төзе алсаңыз, дәмді әрі бай тағаммен қуантыласыз. Басқа сувенирлерге сүт сенбеи, ащитаба өсімдігі, Ниижимадан жасалған әйнек бұйымдары және аралдың мақтанышы – "Шима Дзиман" деп аталатын жергілікті шёчу жатады.
Қоғамдық көлік
Аралдағы жалғыз көлік қызметі – автобус, ол тегін. Автобус маршрутының атауы ふれあいバス (Fureai Bus), оны Ниджима қалалық әкімдігі басқарады.