Польша әскери қолбасшысы Адам Ньенивский

Кіріспе

Полковник Адам Ниневский (19 мамыр 1886 - 25 сәуір 1947) – поляк әскери қолбасшысы, Польша армиясының офицері және Бірінші дүниежүзілік соғыс, поляк-совет соғысы, поляк-литва соғысы және Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушысы.

Өмірбаян

Адам Ниневский 1886 жылдың 19 мамырында Калиш губерниясының Завады қаласында дүниеге келді. Оның әкесі – 1863 жылғы қаңтар көтерілісінің қатысушысы, ал анасы – Польша ұлттық әнұранының авторы Юзеф Выбицкийдің немересі Халина Выбицкая болды. 1897 жылы Кошицедегі бастауыш мектепті бітірген соң, ол Храницедегі кадет корпусы мектебіне түсті. 1904 жылы осы мектепті бітіргеннен кейін Вена-Нойштадт қаласындағы офицерлік кавалерия мектебінде оқыды. 1907 жылы ол кавалерияның прапорщигі болып, 6-шы улан полкіне тағайындалды, онда взвод, сосын эскадрилья командирі болып қызмет етті. Әскери білімін ол алдымен Тарнув және Ржешовтағы түрлі курстарда, содан кейін (1911 жылдан бастап) Венадағы Бас штаб академиясында жалғастырды. 1912 жылдың 1 қарашасында лейтенант атағына көтерілді. 1914 жылдың шілдесінде Ұлы соғыстың басталуына дейінгі жұмылдыру кезінде ол Императорлық Бас штабқа тағайындалды. Соғыс кезінде ол австро-венгр штабының түрлі бөлімдерінде, содан кейін 1-ші армия штабында, Соғыс министрлігінде және 130-шы таулы бригадада штаб бастығы болып қызмет етті. 1915 жылы көрсеткен еңбегі үшін капитандыққа көтерілді. 1916 жылдың 23 мамырында ол Пилсудскийдің Польша легиондары штабына тағайындалды, онда штаб бастығының орынбасары болып қызмет етті және жақын арада майор атағына ие болды (1916 жылдың 1 желтоқсанында). Антқа берген уәдесінен бас тартқан оқиғадан кейін 1918 жылдың 6 наурызында тұтқындалып, Венгриядағы тұтқын лагеріне қамалды. Польша 1918 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Ниневский босатылып, Польша армиясына қосылды. Польшадағы ең тәжірибелі офицерлердің бірі ретінде ол Бас штабтың екінші орынбасары болды. 1919 жылдың 17 маусымында ол Франциядан Польшаға келгеннен кейін генерал Галлердің Көк армиясының штаб бастығы болды. Сонымен қатар, 1919 жылдың 1 қыркүйегінен бастап ол Циэшин Силезия және Померания майдандарының штаб бастығы болып қызмет етті. 1920 жылдың наурыз-мамыр айларында 1-ші Польша армиясының штаб бастығы, ал 5 шілдеден бастап 1-ші Литва-Беларусь дивизиясының штаб бастығы болды. 1920 жылдың 16 тамызында Варшава шайқасы кезінде ол Польшаның 4-ші кавалерия бригадасының қолбасшысы болып тағайындалды, кейін Нимен өзенінің шайқасы кезінде бұл бригада Ниневскийдің операциялық тобының ядросына айналды. Польша-Совет соғысы аяқталғаннан кейін Ниневский генералдар курсын бітіріп, 1921 жылдың 10 қаңтарында кавалерия полковнигі атағын алды. 1921 жылдың 18 мамыры мен 25 қыркүйегі аралығында VII жаяу әскер бригадасына қолбасшылық етті. Ол таратылғаннан кейін, 7-ші жаяу әскер дивизиясының құрамындағы әскерлеріне басшылық етуді жалғастырды. 1925 жылы ол Жоғары соғыс мектебінің орынбасар ректоры болып қызмет етті, кейіннен мектеп Польша Бас штаб академиясы болып қайта аталды. 1926 жылы ол Грудзянцтегі кавалерия мектебінде штаб офицерлері курстарының басшысы болды. 1928 жылдың 31 қаңтарында ол барлық лауазымдарынан кетіп, демобилизацияланды. Зейнеткерлікке шыққан соң, ол әйелінің Чорзенице ауылына көшіп, жергілікті үйдің иесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол жақын маңдағы Кломница ауылына көшіп барды, бірақ 1945 жылы бұл екі ауылды да Польшаның жаңа, кеңес қолдауындағы коммунистік билігі тәркіледі. 1945 жылы ол тағы да генерал Михаль Рола Жимиерский шақырып, қысқа уақытқа Познань әскери округінің штаб бастығы болып қызмет етті, бірақ сол жылдың тамызында ол қайтадан демобилизацияланды. Адам Ниневский 1947 жылдың 27 сәуірінде Ольштында қайтыс болды. Ол Лодзь қаласының жанындағы Вроблевода жерленген. Оның Чорзеницедегі отбасылық үйі жетімдер үйіне айналды.

Adam Nieniewski was born on May 19, 1886, in Zawady, Kalisz Governorate to a family of Stanisław Nieniewski, a veteran of the January Uprising of 1863 and Halina née Wybicka, granddaughter of Józef Wybicki, the author of Polish national anthem. After finishing primary school in Košice in 1897 he joined the cadet corps school in Hranice. After graduating from that school in 1904 he joined the Officer Cavalry School in Wiener Neustadt. In 1907 he was promoted to cavalry ensign and assigned to the 6th Uhlans Regiment, where he served as a platoon and then squadron commander. He also continued his military education, first at various courses in Tarnów and Rzeszów, and then (since 1911) at the Academy of the General Staff in Vienna. On November 1, 1912, he was promoted to lieutenant. In July 1914, during the mobilisation preceding the outbreak of the Great War, he was assigned to the Imperial General Staff. During the war he served at various staff posts in the Austro Hungarian headquarters, and then in the HQ of the 1st Army, in the Ministry of War and in 130th Mountain Brigade, where he served as the chief of staff. For his merits in 1915 he was promoted to captain. On May 23, 1916, he was assigned to the headquarters of Piłsudski's Polish Legions, where he served as the deputy chief of staff and was soon promoted to major (on December 1, 1916). Following the Oath Crisis he was arrested on March 6 and interned in a prison camp in Hungary. After Poland regained independence in 1918, Nieniewski was released and joined the Polish Army. As one of the most experienced officers in Polish service, he was the second deputy chief of General Staff. On June 17, 1919, he became the chief of staff of General Haller's Blue Army after it arrived to Poland from France. In addition, since September 1, 1919, he served as the chief of staff of the Cieszyn Silesia front and Pomeranian Front. Between March and May 1920 he served as the chief of staff of the 1st Polish Army and, since July 5, of the 1st Lithuanian–Belarusian Division. On August 16, 1920, during the Battle of Warsaw, he was assigned as the commanding officer of Polish 4th Cavalry Brigade, which later became the core of the so called Nieniewski's Operational Group during the Battle of the Niemen River. After the end of hostilities of the Polish–Soviet War, Nieniewski graduated from a Generals' Course and on January 10, 1921, he was promoted to Colonel of Cavalry. Between May 18 and September 25, 1921, he commanded the VII Infantry Brigade. After it was disbanded, he continued to command its troops within the 7th Infantry Division. In 1925 he briefly held the post of the deputy rector of the Higher War School, later to be renamed to the Polish Academy of the General Staff. In 1926 he was also the head of the Staff Officers Courses in the Cavalry School in Grudziądz. On January 31, 1928, he resigned all his posts and was demobilised. Retired, he withdrew to his wife's village of Chorzenice, where he lived in a local manor. During World War II he moved to a nearby village of Kłomnice, but in 1945 both these villages were confiscated by the new Soviet backed communist authorities of Poland. In 1945 he was yet again mobilised by General Michał Rola Żymierski and briefly served as the chief of staff of the Poznań Military Area Command, but in August of that year he was again demobilised. Adam Nieniewski died April 27, 1947, in Olsztyn. He was buried in Wróblewo near Łódź. His family manor in Chorzenice was turned into an orphanage.