Кіріспе

Италиялық суретші Колантонио (шынайы аты - Николо Антонио) – Италия суретшісі, Тұңғыш Ренессанс кезеңінде Неаполь өнеріндегі ең көрнекті туған жердегі тұлға.

Өмір

Неапольдік Ренессанс гуманисі Пьетро Саммонте (1463–1526) 1524 жылы венециялық Маркантонио Михиелге жазған хатында оның өмірі туралы қысқаша мәліметтер келтіргенімен, өмірінің толық мәліметтері бұйырмаған. Шамамен 1420 жылы туған күні – өлім күнінен есептеген кездегі жалпы шамалау. Колантонио шамамен 1440 және 1460 жылдар аралығында, немесе одан кейін Неапольде активті қызмет еткен. Ол, мүмкін, 1438–1442 жылдар аралығында Неапольде билік еткен Рене д’Анжудың қолдауында болған. Оның соңғы тіркелген тапсырысы – 1460 жылы королева Изабелланың тапсырысы, бірақ егер ол 1487 жылы Кастель Капуанодағы бөлмені безендеу үшін төленген Колантонио болмаса. Дегенмен Саммонте оның жас кезінде қайтыс болғанын айтады.

Стиль

Оның суреттері бірнеше мәдениеттің қатысуын көрсетеді, себебі Арагонның Альфонсо V Неапольге Ибериядан, оның ішінде валенсиялық Жакомарт, Бургундия, Прованс және Фландрия суретшілерін әкелді. Ол осы барлық көздерден өзінің жеке стилін жасады және Италиядағы ерте фламанд сурет өнерінің әдістерін үйренген алғашқы суретшілердің бірі болды. Ол бұл әдістерді фламанд суретшісі Бартеломей д'Эйктен – Ян ван Эйкке туыс болуы мүмкін – үйренген болуы мүмкін, ол шамамен 1440 жылы Неапольде болған.

Негізгі жұмыстар

Оның негізгі сақталған туындылары – екі ірі құрбандық алтарінің суреттері. Біріншісі, шамамен 1445 жылы Альфонсоның тапсырысымен маймен салынған, Сан-Лоренцо-Маджоре шіркеуі үшін жасалған, бірақ Наполеон дәуірінде шашырап кеткен. Басты панелі – «Францискан ережесін табыстау», оның композициясы, әлдебір 13-ғасырдың соңындағы фрескадан шабыттанған болуы мүмкін. Бұл фреска сол жердегі Капитул үйінің есігінің үстіндегі, әулиенің Кіші монахтар мен Кедей Клараларға өзінің ережесін табыстап тұрған суретін көрсетеді. Фресканы монастырь мұражайында көруге болады. Колантонионың суреті Неапольдегі Каподимонте мұражайында, сонымен бірге Нидерландтық егжей-тегжейлі «Кабинетіндегі Әулие Жером» суретімен бірге ілінген. Бұл суретке Ян ван Эйктің сол тақырыпта салған суреті күшті әсер еткен, ол кезде бұл сурет король Альфонсоға тиесілі және Неапольде сақталған. Тағы да бірнеше кішкентай панельдер түрлі жеке коллекцияларда бар. Екінші құрбандық алтарінің суреті әлі де Неапольдегі Сан-Пьетро-Мартире шіркеуінде тұр, онда Әулие Винсент Феррердің өмірінен он бір эпизод бейнеленген. Оның ішінде Изабелла мен король отбасының басқа мүшелерінің портреттері де бар. Колантониоға Сан-Доменико-Маджоре үшін орындалған «Жатақ» суреті де жатқызылады, ол Роджер ван дер Вейденнің Азап шегу көріністерінен жасалған гобелендерінен (табылмаған) шабыттанған, бірақ композицияларының бір бөлігі белгілі, олар сол кезде Неапольдегі Кастель Нуово қамалында ілінген.

Жазылған шығармалар

Мадридтегі Тиссен Борнемиза мұражайында Роберто Лонги және көптеген басқа да сарапшылар (көбінесе итальяндықтар) Колантониоға жатқызған, ал кейбіреулері Антонеллоға жатқызған, бірақ қазіргі уақытта мұражай оны "Анонимді Валенсия суретшісінің" туындысы деп санайды.

Мүмкін болатын шәкірттер

Неапольден тыс жерлерде ол көбінесе сицилиялық Антонелло да Мессинаның ұстазы болғандығымен белгілі, Суммонте жазғандай, шамамен 1445 және 1455 жылдар аралығында оның стилінің элементтерін және солтүстік майлы бояу техникасын Италияның басқа аймақтарына таратқан. Тағы бір оқушысы – Неапольдік Анжиоло Франко. Сонымен қатар, испан суретшісі Педро Берругете де оның шәкірті болған болуы мүмкін.