Билли Брей: Корнуолл уағызшысының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Британдық уағызшы Уильям Треварта Брей (1 маусым 1794 – 25 мамыр 1868), Билли Брей деп белгілі, Корнуоллдық ерекше уағызшы болған.

Өмірбаян

Билли Брей 1794 жылы Англияның Корнуолл графтығындағы Твелвхедс ауылында дүниеге келді. Ол Гвеннаптан шыққан Уильям Брей мен оның әйелі Энннің үш баласының үлкені болды. Уильям Брей балалары кішкентай кезінде қайтыс болды, содан кейін оларды діндар методист болған әдесі тәрбиеледі. Мектепті бітіргеннен кейін Билли Брей Корнуоллда және жеті жыл бойы Девонда шахтер болып жұмыс істеді; сол кезде ол маскүнемдікке және тәртіпсіз мінез-құлыққа бейім болды. 1821 жылы ол бұрынғы методист болған Джоаннаға үйленді, олардың жеті баласы болды. 1823 жылы ол кен оқиғасынан мүжілгендей болып құтылды, кейін сол жылдың қараша айында Джон Буньянның «Жаннат пен тозақ туралы көріністерін» оқып, дінге қайта оралғанын айтты. Ол «Киелі кітап христиандары» деп аталатын методистер тобына қосылып, белгілі, бірақ әдеттен тыс уағызшы болды, оның уағыздары спонтанды ән салу мен билеу арқылы жандандырылды. Брей өзінің қызметін уағыздаумен ғана шектемеді, балаларымен бірге екі жетімді тәрбиеледі және басқаларға жомарт көмек көрсетті. Ол сондай-ақ үш жаңа методист шіркеуін салу үшін жеткілікті қаражат жинады: біреуі туған ауылы Твелвхедсте, біреуі Кархарракта және үшіншісі – үш терезесі болғандықтан «Үш көз» деп аталған Керли Даунсқа жақын орналасқан шіркеу. Брей 1868 жылы қайтыс болды және оның қабірі Балхудағы Сент-Михаил және Барлық періштелер шіркеуінің аумағындағы граниттен жасалған обелискпен белгіленген. 1984 жылы ол салған үш шіркеудің ішіндегі жалғыз сақталған «Үш көз» шіркеуі әлі де тұр. Бұл өмірбаянға сәйкес, Брейдің сүйікті сөзінің бірі, ол ынтасымен ән салып, дауыстағандарына наразылық білдіргендерге жауап ретінде айтқан: Уильям Джеймс Брейді «жақсы білімсіз ағылшын евангелисі» деп атады. Оның «Діни тәжірибелердің сан алуаны» атты еңбегі 1902 жылы жарық көрді. Энни Диллард 1974 жылы Пулитцер сыйлығын жеңіп алған «Тинкер Криктегі саяхатшы» кітабының соңғы сөйлемінде Брейге сілтеме жасайды. Дж.И. Пакер «Құдайды тану» еңбегінде былай деп жазды: «Джон Оуэн мен Джон Кальвин Джон Буньян мен Билли Брейден гөрі теологияны жақсы білген, бірақ соңғы екеуінің өз Құдайын бұрынғылардан гөрі жақсы білгенін кім жоққа шығара алады?» Крис Райттың «Билли Брейдің өзінің сөздерімен» атты кітабы 2004 жылы жарық көрді. Ол Брейдің он тоғызыншы ғасырдан бері қолмен жазылған, бұрын жарық көрмеген күнделігіне негізделген. Брейдің өмірін Девон халық әншісі Сет Лейкмен өзінің 2010 жылғы «Hearts and Minds» альбомындағы «Preacher's Ghost» әнінде бейнеледі. Майкл Бентли ол туралы балалар кітабын жазды, ол 2012 жылы жарық көрді.

Billy Bray was born in 1794 in Twelveheads, Cornwall, England, UK. He was the eldest of three children born to William Bray, a miner, and his wife Ann, who came from Gwennap. William Bray died when his children were young, and they were cared for by their grandfather, who was a pious Methodist. After leaving school, Billy Bray worked as a miner in Cornwall and for seven years in Devon; during this time, he was a drunkard prone to riotous behavior. In 1821, he married Joanna, a lapsed Methodist, and they eventually had seven children. In 1823, he had a close escape from a mining accident and later said that he was converted in November of that year by reading John Bunyan's Visions of Heaven and Hell. He became attached to a group of Methodists known as the Bible Christians and became a well known but unconventional preacher, his sermons being enlivened by spontaneous outbursts of singing and dancing. Bray did not restrict his activities to preaching, raising two orphans with his children, and generously giving help to other people. He also raised enough funds to build three new Methodist chapels, one in his home village of Twelveheads, one at Carharrack, and one—nicknamed 'Three Eyes' chapel because of its three windows—at nearby Kerley Downs. Bray died in 1868 and is buried at the Saint Michael and All Angels parish church in Baldhu, where a granite obelisk marks his grave. In 1984, the 'Three Eyes' chapel, the only one of the three he built that is still standing, According to this biography, one of Bray's favourite sayings, which he used when people complained about his enthusiastic singing and shouting, was

William James referred to Bray as "an excellent little illiterate English evangelist" in his The Varieties of Religious Experience published in 1902. Annie Dillard refers to Bray in the last sentence of her 1974 Pulitzer Prize winning Pilgrim at Tinker Creek. J I Packer, in Knowing God, writes, "John Owen and John Calvin knew more theology than John Bunyan and Billy Bray, but who would deny that the latter pair knew their God every bit as well as the former?" Billy Bray in His Own Words by Chris Wright was published in 2004; it is based on the previously unpublished journal of Bray, written in his handwriting, that had lain untouched since the nineteenth century. Bray's life was celebrated by the Devon folk songwriter Seth Lakeman in the song "Preacher's Ghost" on his 2010 album Hearts and Minds. Michael Bentley wrote a children's book about him, published in 2012.