Кіріспе

Концентрацияны білдіру тәсілі. Титер (американдық ағылшын тілі) немесе титр (британдық ағылшын тілі) – концентрацияны білдіру тәсілі. Титерлік сынақ, нәтижесі тек оң немесе теріс болатын талдамалық процедурадан шамамен сандық мәлімет алу үшін сериялық сұйытуды қолданады. Титр – оң нәтиже беретін ең жоғары сұйыту коэффициентіне сәйкес келеді. Мысалы, бірінші 8 есе екі есе сұйытылғанда оң нәтижелер 1:256 титрге (яғни 2−8) тең келеді. Титрлер кейде тек бөлімімен көрсетіледі, мысалы, 1:256 – 256 деп жазылады. Бұл терминнің тағы екі қайшы мағынасы бар. Титрлеуде титр – титрленушінің нақты және номиналды концентрациясының қатынасы, мысалы, 0,5 титр үшін 1/0,5 = 2 есе номиналдыдан көп титрленуші қажет. Бұл титрленуші ерітіндісінің ыдырауына мүмкіндік беру үшін жасалады. Екіншіден, тоқыма өнеркәсібінде титр – сызықтық тығыздыққа синоним.

Этимология

Титер сөзі "title" сөзімен бір түбірден шыққан, француз тіліндегі titre сөзінен келген. Titre сөзі "атау" мағынасын білдіргенмен, көбінесе алтын немесе күміс сияқты заттың құжатталған тазалығын көрсетеді. Бұл сөз латын тіліндегі titulus сөзінен туындаған, ол да "атау" деген мағынаны білдіреді.

Антителолар титрi

Антитело титрі – белгілі бір эпитопты танитын организмнің өндірген антидене мөлшерін өлшейтін көрсеткіш. Ол әдетте, қандай да бір сынақта оң нәтиже беретін ең жоғары сұйыту деңгейінің кері шамасы ретінде беріледі. ЭЛИЗА антидене титрін анықтаудың жиі қолданылатын тәсілі. Мысалы, тікелей Кумбс сынағы жүкті әйелдің қан сарысуындағы анти-Rh антиденелерін анықтайды. Пациенттің "тікелей Кумбс титрі" 16-ға тең болуы мүмкін. Бұл пациенттің сарысуы 1/16 сұйытуда (1 бөлік сарысу 15 бөлік еріткішке) тікелей Кумбс сынағында оң нәтиже береді дегенді білдіреді. Сұйыту деңгейі жоғарылағанда тікелей Кумбс сынағының нәтижесі теріс болады. Егер бірнеше аптадан кейін сол пациенттің тікелей Кумбс титрі 32-ге (1/32 сұйыту, яғни 1 бөлік сарысу 31 бөлік еріткішке) жетсе, бұл оның анти-Rh антиденелерін көбірек өндіріп жатқанын көрсетеді, себебі оң нәтижені жою үшін күштірек сұйыту қажет болды. Гемагглютинация немесе комплемент байланыстыру сияқты көптеген дәстүрлі серологиялық сынақтар осы принципті қолданады. Мұндай сынақтардың нәтижесін көзбен қарап оқуға болады, бұл оларды жылдам, тиімді және түрлі зертханалық жағдайларда қолдануға мүмкіндік береді. Кез келген серологиялық титрдің нәтижесін бағалауда антигенге немесе антиденеге тән анықтамалық мәндер ескеріледі, сондықтан 1:32 титрі бір сынақта шекті мәннен төмен, ал екіншісінде жоғары болуы мүмкін.

Басқа мысалдар

Вирустық титр – бұл әлі де жасушаларды жұқтыратын вирустың ең төменгі концентрациясы. Титрді анықтау үшін 10−1, 10−2, 10−3, 10−8 сияқты бірнеше есе сұйылтылған қоспалар дайындалады. Титр неғұрлым жоғары болса, май соғұрлым қатты болады. Бұл титр жануар майының қарын майы (титрі 40 °C-тан жоғары) немесе май (титрі 40 °C-тан төмен) деп есептелуін анықтау үшін қолданылады.