Кіріспе

Бактериялық инфекцияны анықтауға арналған медициналық тест.

Уреялық тыныс тестi – Helicobacter pylori инфекциясын анықтау үшiн қолданылатын жылдам диагностикалық процедура. Бұл спираль тәрізді бактерия гастрит, асқазан жарасы және пептикалық жара ауруларымен байланысты. Тест H. pylori-нің мочевинаны аммиак пен көмiрқышқыл газына түрлендiру қабiлетiне негiзделген. Уреялық тыныс тестiлерi жетекшi медициналық ұйымдардың нұсқауларында H. pylori-нi емдеуге дейiн және емдеуден кейiн анықтау үшiн басымды инвазивтi емес әдiс ретiнде ұсынылады.

Принциптер мен механизмдер

Пациенттер сирек кездесетін изотоппен белгіленген уреаны жұтады, яғни радиоактивті көміртек-14 (қазіргі уақытта көптеген елдерде артықшылық беріледі) немесе радиоактивті емес көміртек-13. Келесі 10–30 минут ішінде, шығарылған тыныстан изотоппен белгіленген көмірқышқыл газының анықталуы уреаның ыдырағанын көрсетеді; бұл уреазаның (H. pylori уреаны аммиакқа айналдыратын фермент) асқазанда бар екенін, демек H. pylori бактериясының бар екенін көрсетеді. Уреаның екі түрлі формасы үшін әртүрлі құралдар қажет. Көміртек-14 әдетте сцинтилляция арқылы өлшенеді, ал көміртек-13 изотоптық қатынас массалық спектрометриясымен немесе оңайырақ, дисперсияланбайтын инфрақызыл (NDIR) спектрометриясымен анықталады. Осы әдістердің әрқайсысы үшін, изотоппен белгіленген уреаны алу алдында, 15–30 минут аралықта бастапқы тыныс үлгісі қажет, оны уреадан кейінгі үлгімен салыстыру үшін пайдаланады. Үлгілерді талдау үшін анықтамалық зертханаға жіберуге болады. Балама ретінде, NDIR спектрометриясын үстел үстіндегі құралмен кеңседегі тест ретінде жүргізуге болады, нәтижелер бірнеше минут ішінде дайын болады. Инфекцияны анықтау үшін уреаны алуға дейінгі және кейінгі өлшемдер арасындағы айырмашылық пайдаланылады. Бұл мән шекті мәнмен салыстырылады. Шегінен төмен нәтижелер теріс деп есептеледі, ал шегінен жоғары нәтижелер оң деп есептеледі. Шекті мән екі немесе одан көп әртүрлі анықтау әдістерімен тексерілген пациенттердің нәтижелерін салыстыру арқылы анықталады. Сезімталдық пен ерекшеліктің ең жақсы комбинациясын қамтамасыз ететін мән таңдалады. Көміртек-14 және көміртек-13 уреалық тыныс алу сынақтарының жоғары сезімталдығы және ерекшелігі бар, бірақ көміртек-13 сынағы радиоактивті емес болуына байланысты кейбір топтарда артықшылыққа ие. Бұл тест белсенді H. pylori инфекциясын анықтайды. Егер антибиотиктер H. pylori мөлшерін азайтып жатса немесе асқазанның қышқылдығы қалыптыдан төмен болса, уреаза мөлшері азаяды. Сәйкесінше, бұл тестті қышқылды азайтатын препараттарды (протондық сорғы тежегіштері, ППИ) тоқтатқаннан кейін 14 күн немесе антибиотиктерді тоқтатқаннан кейін 28 күннен кейін ғана жасау керек. Кейбір дәрігерлер тіс эмаліндегі H. pylori резервуары нәтижеге әсер етуі мүмкін деп санайды. Бұл тест, әсіресе антибиотиктермен эрадикациялық терапия кезінде (дозаны арттырудан сақтану үшін) немесе жара операциясының сәттілігін тексеру үшін қолданылады. Екі жағдайда да иммунологиялық тесттер жалған оң нәтижелерді көрсетуі мүмкін.