Кіріспе

Нортгемптон – Батыс Австралияның Орта Батыс аймағындағы Джеральдтоннан солтүстікке қарай орналасқан қала. 2011 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 868 адамды құрады. Қалада Ұлттық сенім қорына қарасты ғимарат бар. Қала Солтүстік-Батыс жағалау тас жолында жатыр. Алғашқыда "The Mines" деп аталған Нортгемптон 1864 жылы ресми тіркелді және колонияның губернаторы Джон Хэмптонның құрметіне аталды. Қала Ноканена Брук өзенінің аңғарында, аймақтағы екі ірі мыс кені – Ванеренука мен Гвалланың маңындағы елді мекендердің арасында орналасқан. Бұл Хатт өзенінің княздығы деп аталатын шағын мемлекетке қызмет көрсететін қала болды. Нортгемптон көптеген түрлі жабайы гүлдерімен белгілі. Боуз өзеніне бұрылысындағы үңгір суреттері бұл аймақта Австралияның аборигендерінің қоныстанғанын көрсетеді. Айналасындағы жерлерде бидай және басқа да дәнді дақылдар өндіріледі. Қалада "Біріктірілген жүк тасымалдау" кооперативінің қабылдау пункті бар.

Тарих

Қорғасын кенін алғаш рет 1848 жылы Мерчисон өзенінің арнасында Август Чарльз Грегоридің экспедициясының мүшесі Джеймс Перри Уолкотт тапты, осылайша Батыс Австралияда кен өндіру өнеркәсібі құрылды. 1864 жылға қарай, аймақтан 980 тонна қорғасын кені және 230 тонна мыс кені экспортталды, бұл колонияның жылдық жалпы экспортының 14% құрады, одан тек жүн (52%) және сандал ағашы (18%) артық болды. 1877 жылға қарай аймақтың мыс және қорғасын кендерін экспорттауы 350% өсті және колонияның екінші ірі экспорты болды, ол әлі де жалпы экспорттың 14% құрады, жүннен кейін (53%). 1900 жылы су тасқынынан қала су астында қалды, себебі ауыр жаңбырлар жауды. Ноканена бұлағы үстіндегі көпір суға батты, көптеген зақымдар келді; су деңгейі соңғы он жылдағы ең жоғары көрсеткішті құрады. 1936 жылы Нортгемптон кен орнынан 4628 тонна қорғасын өндірілді, ал 1937 жылы – 6163 тонна. Бұл өнімнің көп бөлігі 1938 жылы жабылған Гранд-Джанкшн кенінен алынды. Нортгемптон мемлекеттік аккумуляторлық станциясы 1954 жылы ашылды және шамамен 30 жыл бойы жұмыс істеді, нәтижесінде көп мөлшерде кеніш қалдықтары жиналды. Жергілікті тұрғындар осы қалдықтарды ғимараттар мен басқа да құрылыс жұмыстарына пайдаланды. 2010 жылы станция бұзылып, қалған қалдықтар жабық камераға орналастырылды. 2021 жылдың сәуір айында қала жақын жердегі Грегориден солтүстікке қарай Австралия шкаласы бойынша 3-санатты жүйе ретінде құрлыққа шыққан тропикалық «Серожа» циклынан ауыр зақымдар шекті.

Мұралық

Нортгемптон – Батыс Австралиядағы ең көне қалалардың бірі, 1864 жылы қалалық жер деп жарияланды. 1993 жылы Австралияның Ұлттық трасты (WA) оны маңызды мұра ғимараттары сақталғандығы мен олардың әлі де қолданыста екенін мойындағандықтан "тарихи қала" деп таныды. Олардың ішінде көрнекті дін қызметкері және архитектор Мгр Хоустың салған екі ғимараты ерекше көзге түседі. Ең маңыздысы – Ара Коэлидегі Әйелдер шіркеуі, шамамен 1936 жылы салынған. Бұл романтикалық неоготикалық стильдегі, балғамен өңделген құмтастан салынған, сонымен қатар өнер және қолөнер элементтері бар ғимарат. Шіркеудің қасында Мгр Хоустың 1919 жылы салған, терең күннен қорғайтын ағаш верандалары бар екі қабатты австралиялық стильдегі Киелі Жүрек монастырі орналасқан. Екі ғимарат та Батыс Австралияның Мемлекеттік мұралар тізілімінің тұрақты тізіліміне енгізілген.

Көлік

Батыс Австралияның алғашқы мемлекеттік темір жолы Джералдтоннан Нортгемптонға дейін, 33 миль 25 шынжырға жуық қашықтықта салынды және 1879 жылғы 26 шілдеде пайдалануға берілді. 1913 жылғы 13 наурызда Нортгемптоннан Ажанаға дейінгі 33 миль 5 шынжырлық бөлігінің кеңейтілуі ашылды. Бұл жол 1957 жылғы 29 сәуірде жабылды.