Кіріспе

O класты USS O 6 (SS 67) – 1918 жылдан 1931 жылға дейін және 1941 жылдан 1945 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен O класты суасты кемесі. Ол Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда да қызмет етті.

Құрылыс және іске қосу

О-6 кемесінің қадағы 1916 жылдың 6 желтоқсанында Массачусетс штатының Куинси қаласындағы Fore River кеме құрылысы компаниясымен салынды. Ол 1917 жылдың 25 қарашасында АҚШ армиясының майоры Джон Лесли Шепардтың қызы, сондай-ақ О-6 кемесінің болашақ командирінің әйелі миссис Кэрролл К. Райттың қолдауымен суға түсірілді. О-6 кемесі 1918 жылдың 12 маусымында Бостон қаласында, Массачусетс штатында лейтенант Кэрролл К. Райт басшылығымен құрамына қабылданды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

O 6 тапсырылған кезде АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысып жатқан еді. Ол Филадельфиядан (Пенсильвания штаты) шығып, АҚШ-тың шығыс жағалауында теңіз патрулінде болды, Массачусетс штатының Кейп-Кодтан Флорида штатының Ки-Уэстке дейін Императорлық неміс әскери-теңіз күштерінің U-көліктерін іздеді. 1918 жылдың тамызында O 6 Атлант мұхитында оққа түсіп қалды. 1918 жылдың 6 тамызында ол Вирджиния штатының Хэмптон-Роудс портынан бес әскер тасымалдайтын кемеден тұратын конвойды сүйемелдеу үшін жолға шықты. Бір күн конвойды сүйемелдеуге бұйрық берілген ол, конвойді беткейде, жылдамдығын сақтап, белгілі бір қашықтықта ұстады. 1918 жылдың 7 тамызында таң атқаннан кейін ол конвойдың күтілетін бағытын ұстанды, оны қуып жетеді деп күтті. 7 тамыздың түстен кейін ол алдынан өтетін кемелерді көрді, олардың өзінің сүйемелдеп жүрген конвойына жатады деп ойлады. 15 минут бойы кемелерді бақылағаннан кейін, олардың өзінің конвойына жатпайтынын және 28 жүк кемесінен тұратын конвойды ұстап қалғанын түсінді. Сағат 15:00-де, бұйрығына сәйкес, Делавэр дельтерасының портына қайтуға бұрылар алдында, конвойдағы соңғы кеме, американдық қарулы жүк кемесі, конвойдың қалған кемелерінен сәл қалып қойып, оны көріп, оны мачтасы мен желкені тік тұрған неміс суасты қайығы деп қате түсінді. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Джейсон" кемесі O 6-ға атыс ашты. "Джейсонның" қаруы сегіз оқ атты, бесеуі тиді. Бірінші оқ тигеннен кейін O 6 суға батуға тырысты, бірақ екінші оқ оның басқару мұнарасына тиіп, судың ішке ағып кіруіне себеп болды, оның суға батуына мүмкіндік бермеді. O 6 балласттық бөлімшелерін толтырып, су бетіне қайта көтерілді. Ол тану сигналдарын шаммен көрсетті, ал экипажының мүшелері палубада АҚШ туын желбіретті. "Джейсон" O 6-ның палубалық қаруынан "Джейсонға" алты оқ атқанын хабарлады, O 6-ның тану сигналдарын оқ жарқылы деп қате түсінгендіктен. Конвойдың тағы бір жүк кемесі де атыс ашты, ал одан шыққан оқ-дәрілер O 6-дан жақын жерге түсті және "Джейсонның" экипажы мен оқ атушыларына O 6-дан келгендей көрінген болуы мүмкін. O 6 тоқтады, ал "Джейсон" O 6-дан қашықтап кеткенде атысты тоқтатты. Конвойдың сүйемелдеуші кемелерінің бірі, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминеці "Пол Джонс", содан кейін бағытын өзгертіп, "Джейсонға" жақындады, ол суасты қайығын көргенін хабарлады. "Пол Джонс" O 6-ға жақындап, атыс ашты, бірақ оның барлық оқтары жақын жерге түсті, ол O 6-дан АҚШ туының желбірегенін көргенде атысты тоқтатты. "Пол Джонс" O 6-ға көмек көрсету үшін жақындады. O 6 жарақат алғандар жоқ, бірақ ол компастары және рульдік басқару құрылғысы зақымданып, ауыр зақымдар алды. "Пол Джонс" оны Делавэр дельтерасының портына сүйемелдеді, олар 1918 жылдың 8 тамызында келді. O 6 экипажының оқиға кезіндегі мінез-құлқы үшін мақтау алды. Лейтенант Райт 1918 жылдың 15 тамызында командир-лейтенант болып тағайындалды және кейіннен "Қормангер-лейтенант Райттың осы қиын жағдайда кемесін басқарған батылдығы мен сабырлылығы, сөзсіз, кеме мен экипажды құтқарды" деп жазылған Әскери-теңіз күштерінің еңбегі үшін медальмен марапатталды. O 6-ның суасты қайық бөлімінің командирі АҚШ Әскери-теңіз күштерінің министрі Джозеф Дэниелске жолдаған есебінде былай деп жазды: "Бұл сауда кемесінің өте тиімді оқ ату жұмысы, оның жылдам әрекет етуі және жау шабуылының ықтималдығы бар жағдайда қиын нысананы ұстауы мойындалуға лайық деп есептеледі". "Джейсон" бастапқыда британдық сауда кемесі деп қате анықталды, бірақ кейін оның нақты кім екені анықталды. Оның қарулы жасағы алыс қашықтықтан үлкен дәлдікпен атып, оның әскери жасағының командирі жау суасты қайығымен ұрысқандығы үшін Әскери-теңіз күштерінің крестімен марапатталды. 1918 жылдың 2 қарашасында O 6 Ньюпорттан (Род-Айленд штаты) Еуропа суларында қызмет етуге бағытталған 20 суасты қайығынан тұратын топпен жолға шықты. Бірақ 1918 жылдың 11 қарашасында Германиямен жасалған келісім Бірінші дүниежүзілік соғысты суасты қайықтары Азор аралдарына жетпей тұрып аяқтады. Олар АҚШ-қа оралды.

1919-1941 жылдар

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін О-6 Коннектикут штатының Гротон қаласындағы Нью-Лондон әскери-теңіз асты кемелері базасында оқу кемесі ретінде қызмет етті. 1920 жылғы 17 шілдеде АҚШ Әскери-теңіз күштері корпус жіктеу жүйесін қабылдағанда, ол SS 67 нөмірін алды. 1924 жылғы 25 шілдеде Панама каналы аймағындағы Коко-Солоға орналасқанда екінші қатарлы су асты кемесі ретінде жіктелді, ал 1928 жылғы 6 маусымда бірінші қатарлы мәртебесіне қайта оралды және 1929 жылдың ақпанына дейін Нью-Лондоннан жұмыс істей берді. 1931 жылғы 9 маусымда ол қызметтен босатылды. АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы жақындағанда, АҚШ Әскери-теңіз күштері оқу кемелері ретінде пайдалану үшін ескі су асты кемелерін қайта іске қоса бастады. О-6 1941 жылғы 4 ақпанда Филадельфияда қайта іске қосылды, содан кейін Нью-Лондонға оқушыларды даярлау үшін оралды. 1941 жылғы 19 маусымда ол Портсмут, Нью-Гэмпширге сынақ сапар жасады, ал келесі күні Портсмут маңында O-9 су асты кемесі батып кетті. О-6, O-10 және «Тритон» су асты кемелерімен бірге O-9-ды іздеуге қатысты, бірақ нәтиже болмады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

O 6 Портсмут аймағында қалды. АҚШ 1941 жылдың 7 желтоқсанында Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты, және ол Жапонияның 1945 жылдың 15 тамызында капитуляциялауымен аяқталған соғысқа дейін Портсмуттен оқу міндеттерін атқарды.

Пайдаланудан шығару және жою

О-6 кемесі 1945 жылдың 11 қыркүйегінде Портсмутте қызметтен босатылды. Сол күні ол әскери кемелер тізімінен шығарылып, 1946 жылдың 4 қыркүйегінде Массачусетс штатының Куинси қаласындағы Джон Дж. Дуэн компаниясына сатылды. 1946 жылдың желтоқсанында ол металлға тапсырылды.