Кіріспе

Архипелаг және аудан Норвегияда

Вестерåлен (['/v//ɛ//s//t//ər//ɔː//l//ə//n/ VESTərawlən) – Норвегияның Нордланд округіндегі аудан және архипелаг. Ол Лофотеннің солтүстігінде және Харстадтан батыста орналасқан. Нордланд округінің ең солтүстік бөлігі болып табылады. Сортленд – архипелагтың орталық бөлігіне жақын орналасқан ең ірі қала. Вестерåлен құрамына Андой, Бё, Хадсел, Сортленд және Ёкснес муниципалитеттері кіреді.

Атауы

Ежелгі скандинав тіліндегі атауы Vestráll және Vestrálar (көпше түрі). Бірінші элемент – "батыс" дегенді білдіретін vestr, ал соңғы элемент – "(терең және тар) бұғаз" немесе "жол" мағынасындағы áll. Бұл атау Хинноя аралының батысындағы теңіз жолын сипаттайды. Хинноя аралының шығысындағы теңіз жолының (қазір Тілдсундет деп аталады) бұрынғы атауы Austráll ("шығыс бұғазы/жолы") болған болуы мүмкін.

География

Vesterålen Andøy, Bø, Hadsel, Sortland және Øksnes муниципалитеттерінен тұрады. Кейбір анықтамалар бойынша, Лёдинген де оған кіреді. Vesterålen бірнеше аралдан құралған: Langøya, Andøya, Hadseløya, Hinnøya-ның батыс бөлігі, Austvågøya-ның солтүстік бөлігі және көптеген кіші аралдар. Ландшафт таулы, бірақ таулары Lofoten-дегі тауларға қарағанда көбірек дөңгелек келген. Қалалар мен ауылдар таулар мен фьордтар арасындағы жағалау бойында (Strandflaten) орналасқан. Alsvågvatnet сияқты бірнеше көлдер де бар. Møysalen ұлттық паркінің бір бөлігі Vesterålen аумағында орналасқан (веб-сайт). Vesterålen-нің климаты теңіздік, бұл архипелаг Арктик аймағынан солтүстікке қарай орналасқан екенін ескерсек, қыстары салыстырмалы түрде жылы. Bø Норвегиядағы барлық қыс айларында күннің орташа температурасы ең жоғары болатын ең солтүстік нүкте.

Көлік

Vesterålen материк пен Evenes әуежайымен көпірлер арқылы байланысты. Лофотенмен паром арқылы байланыс бар, бірақ 2007 жылдың желтоқсанында Лофаст тас жолы ашылғаннан бері Лофотенге автомобильмен де баруға болады. Hurtigruten жағалау кемесі Вестеролендегі Стокмаркнес, Сортланд және Рисойхамн порттарына тоқтайды. Екі аймақтық әуежай бар: Стокмаркнес әуежайы, Скаген – шағын ұшақтарға арналған, және Андоядағы Анденс әуежайы.

Экономика

2004 жылдың 1 қаңтарына қарай, Statistisk Sentralbyrå мәліметтері бойынша Vesterålen аймағында 30 648 адам тұрды. Ең ірі қаласы – Сортланд, бірақ аймақтық аурухана жақын орналасқан Стокмаркнес қаласында, Хадсель муниципалитетінде орналасқан. Норвегия Корольдік Әуе күштері барлық P-3 Orion теңіздік патрульдік ұшақтарын Андоя әуе базасында дислокациялаған, ал Андоя зымыран полигоны да Андояда орналасқан. Норвегия жағалау күзетінің солтүстік базасы Сортландта (Kystvaktskvadron Nord) орналасқан. Балық аулау, әсіресе треска балық аулау, Vesterålen үшін әрқашан маңызды болды. Бұдан басқа, балық шаруашылығы және шағын ауыл шаруашылығы да дамыған.