Кіріспе

Actinomycota тобы

Actinomycetales – Actinomycetota тобының бір реті. Бұл реттің өкілі актиномицет деп аталады. Актиномицетальдар көбінесе грам-оң және анаэробты болады, олардың мицелиялары жіп тәрізді және тармақталған өсу үлгісінде кездеседі. Кейбір актиномицеттер таяқша немесе кокоид пішіндес формаларға айнала алады, ал басқалары әуе гифаларында споралар түзеді. Актиномицеталь бактериялары бактериофагтармен, олар актинофагтар деп аталады, зарарға ұшырауы мүмкін. Актиномицетальдар зиянсыз бактериялардан антибиотиктерге төзімді патогендерге дейін өзгеруі мүмкін.

Көбею

Актиномицетальдардың көбеюінің 2 негізгі түрі бар: спора түзетін және гифалардың бөлінуі. Көбею кезінде актиномицетальдар конидиофорлар, спорангиоспоралар және ойдиоспоралар түзеді. Гифалардың бөлінуі арқылы көбейгенде, актиномицетальдардың гифалары саңырауқұлақ гифаларынан бес есе кішкентай болып, ұзын спора тізбектерін қалыптастырады.

Қатысу және қауымдастықтар

Актиномицетальдар көбінесе топырақ пен шіріп бара жатқан органикалық заттарда, сондай-ақ адамдар мен жануарлар сияқты тірі организмдерде кездеседі. Олар 200-ден астам өсімдік түрімен симбиотикалық азотты бекіту қарым-қатынасын құрайды, сонымен қатар өсімдікті өсіруге көмектесетін немесе биобақылау агенттері ретінде қолданылуы мүмкін, ал кейбір өсімдік түрлерінде ауру тудыруы да мүмкін. Актиномицетальдар адамның зәр-жыныс жолдарында және ас қорыту жүйесінде, оның ішінде ауыз, жұтқыншақ және асқазан-ішек жолдарында Helicobacter түрінде кездеседі, бірақ бұл жағдайда иесіне ауру тудырмайды. Олардың медициналық және ботаникалық қолданылу саласы кең, көптеген антибиотиктер мен пестицидтердің көзі ретінде пайдаланылады.

Микробқа қарсы қасиеттері

Актиномицеттердің көптеген түрлері белгілі бір жағдайларда және өсу орталарында микробқа қарсы заттар өндіреді. Стрептомицин, актиномицин және стрептотрицин – актиномицет бактерияларынан бөліп алынған, медициналық маңызы бар антибиотиктер. Қазіргі уақытта қолданылатын табиғи микробқа қарсы препараттардың шамамен үштен екісі әртүрлі актиномицет түрлерімен өндіріледі.