Кіріспе
Джонатан Твиттің үстел үстіндегі сюрреалистік рөлдік ойыны. Over the Edge – құпиялар мен қастандықтарға толы, мистикалық Амарджа аралында өтетін сюрреалистік рөлдік ойын. Оны Джонатан Твит пен Робин Лоуз бірлесіп жасап, Atlas Games баспасы шығарды. Over the Edge алдын ала анықталған кейіпкерлердің қасиеттері мен дағдыларынан айырылып, ойыншылардың таңдауына негізделген қасиеттерді енгізді; сондай-ақ, нәтижесі олардың интерпретациясына емес, кейіпкерлердің қабілеттеріне байланысты болатын, көп текшелі жүйеге негізделген алғашқы ойындардың бірі болды. Over the Edge және Vampire: The Masquerade екеуі де Джонатан Твит пен Марк Рейн·Хагеннің Lion Rampant үшін Ars Magica жобасын дамыту барысында туындаған. Олар бастапқы дизайннан мұра еткен текшелі жүйені пайдаланады. Мұндай ойын механизмі бұрын West End Games компаниясының Ghostbusters және Star Wars, FASA компаниясының Shadowrun рөлдік ойындарында қолданылған. Vampire ойынына қарағанда Over the Edge көбірек сыншылардың мақтауына ие болды және инди рөлдік ойын қозғалысының маңызды көзі ретінде танылды. Over the Edge сонымен қатар On the Edge коллекциялық карта ойындарының негізі болды.
Over the Edge is a surreal role playing game of secrets and conspiracies, taking place on the mysterious Island of Al Amarja. It was created by Jonathan Tweet with Robin Laws, and published by Atlas Games. Over The Edge departed from the model of predefined character attributes and skills, in favour of player chosen traits; and was among the first to be based on the dice pool, where the number of dice rolled, rather than how they are interpreted, is determined by the characters' abilities. Both Over the Edge and Vampire: The Masquerade were based upon a project between Jonathan Tweet and Mark Rein·Hagen which followed their development of Ars Magica for Lion Rampant. They share the concept of a dice pool, which they presumably inherit from that initial design. This game mechanic had previously been seen in West End Games' Ghostbusters and Star Wars, and FASA's Shadowrun roleplaying games. While Vampire has achieved far more popularity, Over the Edge has distinguished itself with critical acclaim and has been acknowledged as a major source for the indie role playing game movement. Over the Edge was also the basis of the On the Edge collectible card game.
Жүйе
Мүмкіндіктер мен дағдыларды пайдаланып кейіпкерлерді бейнелеудің орнына, кейіпкерлер "Өрт сөндіруші", "Жылдам" немесе "Басқа өлшемнен келген монстр" сияқты еркін сипаттамалармен – "ерекшеліктермен" өлшенеді, оларды ойыншы жасайды және анықтайды. Әр кейіпкердің бір негізгі ерекшелігі, екі қосалқы ерекшелігі және бір кемшілігі болады. Негізгі ерекшелік – кейіпкерді анықтайтын басым қасиет немесе қабілет; кейіпкер оны пайдаланғанда рол жасағанда қосымша текше алады. Егер кейіпкер өзінің бір ерекшелігіне негізделген әрекет жасаса, үш алты жақты текше лақтырады (немесе негізгі ерекшелік үшін төрт текше). Ерекшеліктер қолданылмайтын көптеген тапсырмалар үшін екі текше беріледі. Егер қарсылас әрекетке қарсылық көрсетсе, оның роліне сүйену керек. Егер кейіпкердің артықшылығы болса, бонус текшесін қоса алады – бір текше лақтырып, ең төменгі нәтижені жояды. Егер кемшілігі болса (мысалы, кемшілігі), айып текшесін қосу керек – бір текше лақтырып, ең жоғары нәтижені жояды. Жетістікке жету үшін ойыншы немесе ойын шебері қиындық санына тең немесе одан жоғары нәтиже алуы керек. Әдеттегі немесе өте оңай тапсырма үшін қиындық 4; оңай тапсырма үшін 7; орташа қиын тапсырма үшін 11; қиын тапсырма үшін 14; өте қиын тапсырма үшін 18; ал дерлік мүмкін емес тапсырма үшін 21.
Стиль
Твиттер Over the Edge ойынын басқа рөлдік ойындарға қарағанда көбірек импровизацияға және ашық соңына бағытталған етіп жасағанын айтты. Ол өз веб-сайтында былай деп жазады: "Over the Edge ойынын еңбексіз және серпінді болу үшін жасадым, сондықтан да оны осылай өткіздім. Мен әдетте алкоголь, кофеин және никотиннің қоспасын ішіп, ОТЕ үшін ойымды жинап алатынмын. Ойын кезінде маған келгенді ойлап шығарып, тіпті ойлап табылмайтын құпияларға арналған ондаған ерекше іздер жасадым, олардың көпшілігі ойыншылардың назарына ілікпеді. Ойын ортасының өзі қиындық тудырды, сондықтан ойыншыларға қатаң жауынгерлік міндеттерді қоюдың қажеті жоқ деп ойладым. Көптеген төбелес болды, бірақ жеңіске жетуден гөрі дұрыс төбелес таңдау қиынға соқты."
I designed Over the Edge to be crazy and spontaneous, so that's how I ran it. I'd generally mix alcohol, caffeine, and nicotine to get my head right for OTE. I invented whatever came to mind as we played, and wound up generating dozens of weird clues to uninvented mysteries, many of which the players never followed up. The setting was a challenge enough, so I didn't feel I needed to present the players with hard edged combat challenges. There were plenty of fights, but the challenge was to get into the right fights more than it was to win a particular fight.
География
Әл-Амаржа – Жерорта теңізінің оңтүстігіндегі тәуелсіз арал мемлекеті. Аралдың батыс жағы үш өзара байланысқан қалалармен (солтүстіктен оңтүстікке қарай) жабылған: Скайлла порты, The Edge кемсеңдеуі және байлардың Трабок тұрғын үй ауданы. Халықтың көп бөлігі осы жерде тұрады. Италияның Венециясы теңіздің шабуылына ұшырағандай, The Edge тастың үстінен баяу құлап барады. Жар бетінің эрозиясы, жиі болатын күшті жер сілкіністері, Ралсиус тауының ара-арасындағы атқылаулары және халық санының артуы оның құлауын жылдамдатады. The Edge-тің шығыс шетінде The 'Burbs орналасқан, бұл күресте жүрген белсенді орта таптың мекені. The Edge-тің батысындағы терраса тәрізді жартас – Бринк, Аль-Амаржаның ерекше "қолы жетпейтін" кастасы – қоқыс жинаушылардың мекені. Олар басқа маржандардың қадір-қасиетіне келмейтін немесе рухани тұрғыдан "таза емес" деп саналатын көптеген жұмыстарды атқарады. Бұған кез келген қалдықтармен байланысты жұмыстар кіреді, мысалы, санитария және қайта өңдеу, тұрмыстық техниканы жөндеу, сондай-ақ сантехника және HVAC. Олардың көптегендері The Terminal-де жылдам тағам дайындау немесе тасымалдау сияқты жұмыстарда, сондай-ақ үй күзетшілері, тазалаушылар және багаж тасушылар ретінде жұмыс істейді. Аль-Амаржаның астанасы – Фридом-Сити аралдың шығыс бөлігінде орналасқан және Вашингтон қаласынан шабыт алған. Вашингтон мен Фридом-Ситидің арасындағы жалғыз айырмашылық – мұнда есірткі сататын орындар мен жезөкшелер үйлері қаланың жақсы аудандарында орналасқан және өте эксклюзивті. Аралдың екі шетін солтүстік жағалаудағы "7 қазанға арналған естелік тас жолы" және оңтүстік жағалаудағы "Азаттық жолы" байланыстырады. Аралдың қалған бөлігі дамытылмаған төбелі ормандармен жабылған, ал ортасында Ралсиус тауы деп аталатын сөнген жанартау орналасқан. Ойынның француз тіліндегі нұсқасы (Conspirations деп аталады) Аль-Амаржаның орнын Кариб теңізіне ауыстырды, себебі ол түпнұсқадағыдай Жерорта теңізінде орналасқанда да мақсатты аудиторияға жетіспейтін, көптеген мәдениеттер мен қоғамдардың араласатын үлкен елдердің жанындағы, көптеген аралдардан тұратын экзотикалық аймақта болды.
Тарих
Өз тарихында Әл-Амаржа гректер, римдіктер, Солтүстік Африкалық мұсылмандар, каталондықтар, кастильдіктер, түрлі итальян мемлекеттері және соңында жаңадан біріккен Италиямен кезек-кезек отарландырылып, бағындырылды. Аралдың ресми тарихында 1940 жылдың 7 қазанында Аль-Амаржаның қазіргі Пастухы және өмір бойына президенті Моник Д’Обейн, адал қорғаушыларының көмегімен фашистерді қуып шығарғаны айтылады. Бірақ шындығында ол аралды өзінің сүйіктісі Бенито Муссолиниден сатып алған. Соғыстан кейін ол жаңа мемлекетті және заңнаманы жаңадан күшейіп келе жатқан АҚШ үлгісінде құрды.
Саясат
Әл-Амаржа – тәуелсіз мемлекет. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымының немесе басқа да халықаралық ұйымның мүшесі емес. Оның әлемнің ешбір жерінде елшіліктері жоқ. Әл-Амаржа – барлық ойға келмейтін әлемдік қастандықтардың орталығы, және олардың әрқайсысының аралда өздерінің өкілдері бар. Елді Өзінің Көкмаймақтығы Моник Д’Обайнн, тарихи азат етуші және қазіргі Әл-Амаржаның қамқоршысы билейді (Оның Көкмаймақтығына ең жоғары құрмет көрсетілуі тиіс). Ол Англия королевасы сияқты, елді басқаратын және кейде телеарнада сөз сөйлейтін жағымды көрінетін қарт әйел. Королева сияқты, оның да орта жастағы мұрагерлері бар, олар оның өлімін күтіп, оның орнын басуға асығуда. Оның үлкен ұлы Жан Кристоф Д’Обайнн – эклектикалық сәулетші, ол Д’Обайнн халықаралық әуежайын (әдетте «Терминал» деп аталады) жобалаған. Оның барлық уақытын нысанды үнемі тазалау, күтіп ұстау және жақсарту (немесе «жетілдіру») ісіне жұмсайды. Ол шамның дұрыс орналасуы үшін сағаттап ойланып, мазасыздыққа түседі. Оның үлкен қызы Констанс Д’Обайнн «The Edge» бизнес-ауданындағы «Golden Barrio» қаласында тұрады. Ол SWAPS-тің иесі, бұл ауданның ең ірі кеңсе ғимараты, онда кез келген нәрсені сатып алуға немесе сатуға болады. Оның кіші қызы Шерил Д’Обайнн – көркемдік ауданның «Flowers Barrio» қаласында тұрады. Ол туристік ауданның «Sunken Barrio» қаласындағы Илаһи Тәжірибе ғибадатханасында билік жүргізеді және аралдың Мистикалық және Фриндж қауымдастықтарымен тығыз байланыста.
Тіл
Әл-Амаржаның ресми тілі – американдық ағылшын тілі. Ол Ең Көкемдестің американдық мәдениетті толығымен қабылдауынан кейін қабылданды және Көлеңкелі Тіл Полициясымен күшпен сақталады. Адалдықсыз деп есептелмеуден қорқып, көптеген марджиялықтар өз есімдерін ағылшын тіліне аударды немесе бірінші немесе соңғы есім ретінде сөздіктен кездейсоқ ағылшын сөздерін таңдады. Әл-Амаржа диалектісі (Маржан деп аталады) әлемдегі барлық тілдерден көптеген қарыз сөздерді қамтиды. Белгілі бір сөз немесе тіркес жасырын мағынаны білдіру үшін әртүрлі тілдердегі нұсқаларын пайдалана алады. Мысалы, "Иә" сөзін қарастырайық: ағылшынша "Yes" – қарапайым растау үшін, французша "Oui" – бейжайлықты немесе жалыққанды білдіру үшін, испанша "Si!" – міндетті түрде келісімді білдіру үшін, орысша "Да" – жайсыздықпен болашақты қабылдау үшін, ал жапонша "Hai" – ынталы келісімді білдіру үшін қолданылады.
Экономика
Ал Амария стандартты валюта ретінде АҚШ долларын пайдаланады. Шындығында, Америка үкіметі осы валютадан ішкі қолдану үшін арнайы партиялар басып шығарады. Бірақ, монеталар мен банкноттардың барлық номиналында Оның Көкмаймақтығының суреті бейнеленген, ал алдыңғы жағында "Маржан" ескерткіштері көрсетілген. Ал Амария кірісін түрлі көздерден түйіндейді: іздестіріп келген туристерден, жеке сыйлықтар мен инвестициялардан, заңды және заңсыз бизнестен, контрабандалық азудан және басқа да тыйым салынған жануарлар өнімдерінен, құмар теңіз саяхатшыларынан, түрлі агенттердің шығыс есептерінен және піраттық тауарлардан. Бизнеске авторлық құқық немесе тауарлық таңба заңдарының жоқтығы, қауіпсіздік ережелері мен еңбек заңдарының болмауы, сондай-ақ құқық қорғау органдарына жеңіл пара беруге мүмкіндік жасау қолайлы.
Заңдар
Қару, жарылғыш заттар және оқтан қорғалған жилеттер заңсыз. Тек Аралдың қаруланған құқық қорғау органы – Бейбітшілік күштері ғана қару ұстауға құқылы, және олар бұл заңды өте қатаң сақтайды. "Қара қарумен жүру" (атыс қаруын иелену үшін маржан тіліндегі сөз) деп ұсталған адам, егер оны ашық қарумен көрсе, кем дегенде тұтқындалады, ал көзқарасынан атып та өлтіруі мүмкін. Дегенмен, пышақтар мен таяқтарды кез келген жерге еріп жүруге болады. Есірткі заңдары Еуропа мен Америка Құрама Штаттарындағы заңдарға ұқсас, бірақ олар тек сирек орындалады. Көптеген маржандар күнделікті есірткі қолданады. Ал Амаржаға жаңа келгендер кез келген ашық ыдыстағы сусынды сұрағанда, оны "көтерілген" (қоздырғыш зат қосылған), "тереңдетілген" (есірткі немесе басылдаушы зат қосылған) немесе "таза" (қоспасыз) деп нақты айтуы керек. Әйтпесе, полиция мен үкімет ешкімге бәріне рұқсат береді, егер ол мемлекетке қауіп келтірмесе немесе оны тоқтатудан пайда көре алмаса. Соңғысы – келушілердің осы жерге келуінің басты себебі.
Халық саны
Аралдың аралас тарихының нәтижесінде, жергілікті тұрғындардың сырт келбеті әртүрлі нәсілдік белгілердің қоспасынан құралған. Ал Амаражаның қазіргі халқы Жерорта теңізі, Еуропа, Солтүстік Америка, Азия және Сахарадан оңтүстік Африкадан келген иммигранттардың араласуымен көбейді. Олардың арасында мутанттар, маньяктар, заңнан тыс психологтар, сиқыршылар, барлау және құпия операциялармен айналысатындар, шектен шыққан ғалымдар, адал емес бизнесмендер, бай демеушілер және басқа да түрлі адамдар бар. Нақты халық санауы жоқ. Алмаржалықтар, сондай-ақ "Маржандар" деп те аталады, қатал мінезді халық. Өзін-өзі көрсету кең таралған, тіпті шектен шығып, өзін-өзі баптауға дейін жетеді. Галостуктердің орнына, олар мойнына дарғазылған арқан тағады, бұл арқандар бұрын қылмыскерлерді асып өлтіру үшін қолданылған және өте құнды саналады. Шабуыр және болатпен нығайтылған етік – баршаға ортақ аксессуар. Көшедегі және бардағы төбелес – әдеттегі ойын-сауық. Өзара күдік пен жаулықтың салдарынан, ішімдік пен тағамды бастапқы ыдыстарында беру қалыпты жағдай. Алмаржалықтар христиан ғылымынан бастап адамдық құрбандыққа дейін кез келген дінді ұстанады. Олардың арасында "Соммериттер" және сатанистер бар, бұл дінге бейімделген рок жұлдызы Карла Сомерстің жанкүйерлері. Әл-Амаражадағы жалғыз ресми құдайға сиыну орны – Көп дінді тәжірибе ғибадатханасы, сонымен қатар би клубы.
Көркем әдебиет
AG2700 Тесілген жүрек Робин Д. Лоуз, 1996 жыл.
Қабылдау
1994 жылдың қазан айындағы Dragon журналының (210-шы саны) санында Рик Сван ойынның ерекшелігі туралы былай деді: "Over the Edge ойынын бірегей деп атау – Кинг Конгты бірегей маймыл деп атаумен бірдей". Сван ойынды ұнатыпты, бірақ "ойынды бастау қиын болғанын" мойындады, "Мен кейіпкерлерді түсіне алмадым (мұндай кейіпкерлердің кез келген нәрсе болуы мүмкін еді, мысалы, жасыл берет киген сарбаздан бастап сөйлейтін мысыққа дейін, сондықтан түсінікті)". Дегенмен, Сван мынадай қорытынды жасады: "Өте тартымды ортасы мен идеялардың көптігіне қарамастан, OTE ойынына көбірек назар аудармағанына таңғалам. Бұл ойын жаңадан бастаушыларға арналмаған, өйткені еркін стильдегі ойын төреші мен ойыншылардың ережелерді ойнап жатқанда өзгертіп, жақсартуын қажет етеді. Бірақ тәжірибелі ойыншылар, әсіресе ерекше нәрселерді ұнататындар, міндетті түрде осы ойынды таңдауы керек". Сван Ойыншылардың аман қалу нұсқаулығын Over the Edge ойыны үшін өте маңызды деп есептеді, "Сіз, мүмкін, ОТЕ ережелерін Ойыншылардың аман қалу нұсқаулығысыз түсіне аласыз, бірақ мен түсіне алмадым. Екеуін де алыңыз". Pyramid журналының #29 санындағы (1998 жылғы қаңтар/ақпан) сыншы былай деді: "Over the Edge рольдік ойындарға баса назар береді. Кейіпкерді жасаудың ең қиын бөлігі – кейіпкердің идеясы. Содан кейін, сандар оңай болады, өйткені ойынның өте қысқа, қарапайым, еркін және икемді жүйесі бар". 1996 жылы Arcane журналы оқырмандары жүргізген сауалнамада, барлық уақыттағы ең танымал 50 рольдік ойынды анықтау мақсатымен, Over the Edge 28-орынды иеленді. Редактор Пол Петтенгале былай деп түсіндірді: "Тамаша, бұрмаланған ойын, онда ойыншыларды жылдар бойы шатастыратын көптеген оқиғалар бар. Ал ережелер жүйесі – керемет. ПК-лар сіздің өзіңізге сай келетін бірнеше қабілеттермен анықталады, сонымен қатар төрешіге қызығушылық тудыратын жеке тарих қосылады; барлық мәселелер алты жақты текшелерді лақтыру арқылы шешіледі. Жылдам, ойнауға оңай және түсіну қиын".