Кіріспе

Базиль Харвуд (1859–1949) – ағылшын органшысы және композиторы, ағылшын шіркеу музыкасы дәстүріндегі өкіл, қазір литургиялық шығармаларымен, әсіресе «О How Glorious is the Kingdom» (1898) әнұранымен және A flat (1892) қызметімен танымал. Бұл шығармалар әлі күнге дейін ағылшын шіркеулерінде жиі орындалады. Ол көптеген ән шұбырғандарын жазған, олардың ішінде «Лаккинтон» («Барлық әлемнің әр бұрышында ән шырқасын») және «Торнбери» («О, Иса, уәде бердім» және «Құдай, сенің қолың жетеледі») кеңінен танылды.

Ерте өмір

Базил Харвуд 1859 жылдың 11 сәуірінде Глостерширдегі Ольвестон қаласының Вудхаус ауылында, банкир Эдвард Харвудтың (1818–1907) кіші баласы ретінде дүниеге келді. Оның анасы Мэри, туған тегі Стердж (1840–1867) квакерлерден шыққан, және Харвуд 1869 жылы әкесі екінші рет үйленгеннен кейін англикан дініне ауысқанға дейін осы сенімде тәрбиеленді.

Білім

Бала кезінде Харвуд Кливдон қаласындағы Уолтон Лодж дайындық мектебіне қатысты, содан кейін 1864 жылы Чартерхаус мектебінде оқыды. 1876 жылы ол Оксфорд университетінің Тринити колледжіне стипендия жеңіп алды, онда классикалық пәндерден екінші (1879) және заманауи тарихтан үшінші (1881) дәрежедегі білім алды. 1880 жылы ол музыкалық біліміне (BMus) ие болды, сол кезде университеттің хормейстері болған C. W. Corfe-тан сабақ алды. Оксфордты бітірген соң Харвуд Лейпцигте бір жыл бойы Жадассонмен композицияны және Папперицпен орган ойнауды үйренді.

Мансап

Харвудтың алғашқы кәсіби қызметі 1883 жылы Пимликодағы Әйен Барнаба шіркеуінде органшы болып басталды, ол 1887 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Одан кейін ол бес жыл бойы Эли соборында органшы болып қызмет етті, ал 1892 жылы Оксфордқа көшіп, 1909 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Христос шіркеуі соборында органшы болды. 1896 жылы ол музыка докторы (DMus) дәрежесін алды, ал докторлық диссертациясы ретінде 86-шы псаломның «Inclina domine» әнін ұсынды. Оксфордтағы жылдары Харвуд Оксфорд оркестрлік қауымдастығының (1892–1898) дирижері болды және 1896 жылы Оксфорд Бах хорының тұңғыш дирижері атанды. 1892 мен 1903 жылдар аралығында Кебл колледжінің преценторы қызметін атқарды, ал 1900 жылдан зейнеткерлікке шыққанға дейін университетте хорагус болды. Ол 1908 жылы «Оксфорд әндер жинағының» редакторы болды, сондай-ақ 1900 мен 1915 жылдар аралығында бірнеше академиялық жыл бойы Оксфордта емтиханшы болып жұмыс істеді.

Шығармалары

Харвудтың музыкалық шығармалары Уэсли, Стейнер, Пэрри және Стэнфорд қалыптастырған «ағылшын» дәстүріне жатады. Ол бүгінде литургиялық шығармаларымен, әсіресе «О, Патшалық қаншалықты даңқты!» (1898) әнұранымен және А-бемольдегі (1892) қызметімен танымал, олар әлі де ағылшын хорларында жиі орындалады. Ол көптеген әнұран күйлерін жазды, олардың ішінде «Лаккинтон» («Әрбір бұрыштағы әлем ән айтсын»), «Торнбери» («О, Иса, мен уәде бердім» және «Сенің қолың, уа, Құдай, жетеледі») және «Сент-Одри» («Адалдар ән айтыңыз, қуанышпен ән айтыңыз») кеңінен танылды. Ол шіркеу мерекелері үшін арналған көптеген хорлық шығармалар жазды, соның ішінде «Инклина Домине» (Глостер фестивалі, 1898); «Вавилон өзендерінің жанында» (Оксфорд Бах хоры, 1907); «Иса, Сенің шексіз махаббатың» (Сент-Пол соборы, 1909); «Май таңындағы ән» (Лидс фестивалі, 1913); «Махаббаттың жаны» (Глостер фестивалі, 1925); «Жаңа Иерусалим хорлары» (Глостер фестивалі, 1928); және «Жеңіске жеткен құрбандық» (1939). Харвудтың орган стилі ерекше және техникалық тұрғыдан қиын болды. Ол C-минорлы №1 сонатасы, op.5, «Дитирамб» op.7 және «Токката» op.49 сияқты, үлкен виртуоздық талап ететін шығармаларымен ағылшын романтикалық музыкасының репертуарына маңызды үлес қосты. Оның ән-күйге деген құштарлығы оның орган шығармаларында көрінеді.

Жеке өмір

Харвуд дінге берілген, тыныш, мейірімді және ұяң мінезді адам болған. 1899 жылдың 27 желтоқсанында ол бұрынғы шәкірттерінің бірі, Мейбел Ада Дженнингс (1871–1974) тұрмысқа шықты. Олардың екі ұлы болды: Джон Эдвард Годфри (1900 жылы туған) және Базил Энтони (1903 жылы туған). 1909 жылы Харвуд ерте зейнетке шығып, отбасылық иелігін басқару үшін Глостерширге қайтып келді. 1936 жылы Харвуд әйелімен Лондонға көшіп, соғыс кезінде Борнмутқа және кейін Шиплейкке уақытша кеткеннен басқа, онда тұрды. Харвуд 1949 жылдың 3 сәуірінде 89 жасында Кенсингтондағы 50 Кортфилд Гарденс мекенжайындағы үйінде қайтыс болды. Оның күлі Пимликодағы Сент-Барнаба шіркеуіне қойылды.